Wan – Rêveberê KURDÎGEHê Çetîn Ergîn, bal kişand ser rewşa zimanê Kurdî ya li Serhedê û got: “Daxwaza gel ya ji bo perwerdehî û statuya Kurdî pir zêde ye.”
Xebatên ser çand û ziman li Serhedê her ku diçe zêdetir dibin. Li gorî welatiyan xebatên ji bo zimanê Kurdî tên meşandin qels in û divê xebat hêj xurttir bên lidarxistin. Di mijara ziman de berpirsyariya mezin a şaredariyan û saziyên zimanê Kurdî ne. Li bajarê Wanê 12 şaredarî û 2 saziyên ziman hene. Lê belê xebatên şaredarî û saziyên ziman dîsa jî kêm dimînin.
Rêveberê Komeleya Pêşxistina Çand û Zimanê Kurdî (KURDÎGEH) Çetîn Ergîn têkildarî mijarê ji ajansa me re axivî.
‘Kurd li dijî înkarkirinê pir berdêl dan’
Çetîn Ergîn anî ziman ku neteweyek bi tunebûna çand û zimanê xwe ve winda dibe û da zanîn ku li Kurdistanê zimanê Kurdan bi qanûnan hatiye tunekirin. Çetîn Ergîn diyar kir ku ziman û çanda Kurdan piştî Şerê Cîhanê yê Yêkemîn bi politîkayên înkarkirinê hatiye qedexekirin û got: “Li dijî inkarkirina zimanê Kurdî gelê Kurd pir berdêl daye û hêj jî dide. Zimanê Kurdî ne tenê zimanê axiftinê ye. Heke zimanê dayikê winda bibe dê çand û dîrok jî hêdî hêdî winda bibe. Herkes bi qasî bikare divê zimanê xwe biaxive. Her kes divê mijarê de azad e û bi kokên xwe ve girêdayî ye.”
‘Têrbûna saziyan cihê nîqaşê ye’
Çetîn Ergîn bi lêv kir ku KURDÎGEH li seranserê herema Serhedê xebatên ziman dimeşîne û di van xebatan de xwedî planekê taybet e. Çetîn Ergîn bi bîr xist ku li bajarên Wan, Agirî, Bedlîs û Colemêrgê saziyên ziman hatine vekirin û ev tişt gotin: “Ev sazî di hemû astan de dersên Kurdî didin. Herwiha ji bo peşxistina zimanê Kurdî konferans û komxebat tên lidarxistin. Nêzîkatiya gel ji bo zimanê xwe pir erênî ye. Daxaza gel ji bo perwerde û statûya Kurdî pir zêde ye. Gelô saziyen ziman têra daxwazên gel dikin an na? Ev mijara nîqaşê ye.”
‘Divê şaredarî hemû xebatên xwe bikin dû zimanî’
Di berdewama axaftina xwe de Çetîn Ergîn bilêv saziyên ziman herçiqas karê xwe bikin jî divê tenê ev xebat bi saziyan re sînordar nebe û axaftina xwe wiha domand: “Divê şaredarî di mijarên ziman de pir xurt bin. Divê hemû xebatên xwe bikin du zimanî, di taxan de qursên Kurdî vekin, ji bo hemû karmend û xebatkarên şaredariyê polên zimanê Kurdî vekin. Lê mixabin ew du sal in şaredarî ji bo zimanê dayikê çi xebat nekirine. Tenê Şaredariya Rêya Armuşê çend pol vekirin, em wan pîroz dikin.”
‘Em ê her derê bikin dibistana Kurdî’
Çetîn Ergîn destnîşan kir ku KURDÎGEHê gava dest bi xebatên xwe kir li ser sê mijaran plansaziya xwe amade kir û axaftina xwe wiha bi dawî kir: “Divê li hemû bajarên Serhedê saziyên ziman bên vekirin, komxebat û li ser zimanê Kurdî konferans bên lidarxistin. Divê di saziyên Kurdî de di hemû astan de pol bên vekirin, hemû şaredarî û rexistinên sivîl tev li van xebatên ziman bibin û ji bo wan xebatan li her derê komîsyon bên avakirin. Armanca me ew e ku di hemû taxan û şaredariyan de polên Kurdî vekin û ji bo herêma Serhedê komîsyona perwerdehiyê ava bikin. Her wiha em plan dikin ku koma mamoste û wergerê jî ava bikin. Dîsa em ê li her malan, çayxaneyan û hemû deran bikin dibistan. Em ê bi esnafan re dest bi civînan bikin da ku tabelayên xwe bikin du zimanî. Em dixwazin zimanê Kurdî bibe zimanê rojane û zimanê bazirganiyê. Em ê zimanê Kurdî bikin zimanê fermî, zimanê perwerdehiyê û bikin xwedî statû.”
