Sêrt – Nûnerên DÎSK Genel Îşê yên Sêrtê Adnan Toprak û Meryem Erbek, ji bo mitînga 1ê Gulanê Cejna Karkeran bang li hemû kedkaran kirin ku li Qada Demokrasiyê dengê xwe bilind bikin û destnîşan kirin ku heke karker bibin yek, dikarin li dijî zextan bisekinin.
1ê Gulanê, li seranserê cîhanê wekî Roja Yekîtî, Piştevanî û Têkoşîna Karkeran tê pîrozkirin. Ev roj ne tenê rojeke betlaneyê ye; sembola têkoşîna dîrokî ya karker û kedkaran a ji bo mafên mirovî û şert û mercên xebatê yên adil e. Li bajarên bakurê Kurdistanê û Tirkiyeyê jî di vê rojê de çalakiyên cûr bi cûr ên weke mitîng, meş, daxuyanî hwd. tên lidarxistin. Yek ji van bajaran jî Sêrt e. Platforma Ked û Demokrasiyê ya Sêrtê dê di 1ê Gulanê de bi dirûşma “Werin 1ê Gulanê ji bo mafê kedê, edalet, aştî û demokrasiyê bibin yek” saet di 13.00an de ji Cadde Parkê heta Qada Demokrasiyê bimeşin û li wir mitîngê li dar bixin. Nûnerên DÎSK Genel Îşê yên Sêrtê Adnan Toprak û Meryem Erbek, der barê mitîngê, binpêkirinên mafan ên li herêmê û girîngiya 1ê Gulanê de ji ajansa me re axivîn.
‘Daxwazên karkeran gelek in’
Adnan Toprak anî ziman ku karker ji aliyê xwediyê şîrketan û taşeronan ve ji gelek mafên xwe bêpar dimînin û heqdestên kêm distînin. Adnan Toprak diyar kir ku daxwazên karkeran gelek in û wiha got: “Di 1ê Gulanê de em dixwazim di van qadan de dengê xwe bilind bikin. Daxwazên karkeran gelek in Ew mutahîtên ku di nava şaredariyan de îhaleyan digirin, bixwe şîrketan ava dikin û karker rastî neheqiyê tên. Heta ev nêzîkatî bidome, karker nagihêjin mafên xwe yên bingehîn. Divê karker yekîtiya xwe xurt bikin. Ez bi xwe jî li madenan xebitîme, li madena Şêrwanê çend caran karker di bin karesatan de man û jiyana xwe ji dest dan.” Adnan Toprak da zanîn ku wan nêzîkî 200 karker kirine endamên sendîkayê, lê ji ber vê yekê hinek hevalên wan ji kar hatine avêtin û got: “Li madena Şîrwanê niha nêzîkî 700-800 xebatkar hene. Ji vana me bikaribûya 300 kesan jî bikira endamên sendîkayê dê di gelek aliyan de dê dikaribûna xwe bigihandina hin mafên xwe.” Adnan Toprak destnîşan kir ku heke karker bibin yek, dikarin li dijî van zextan bisekinin.
‘Tirseke mezin xistine nava karkeran’
Toprak di berdewamiya axaftina xwe de diyar kir ku sîgortayên gelek karkeran nayên razandin û tazminatên wan nayên dayîn. Toprak wiha pê de çû: “Kesên alîgirên pergalê tên parastin, lê mafê kedkaran tê binçavkirin. Tirseke wisa xistine nava mirovan ku kes nikare xwe bilivîne. Em dixwazin vê tirsê bişkînin û qadan tije bikin. Em bang li hemû kesên xebatkar dikin ku li mafên xwe bibin xwedî. Gelek kes hene bi kedeke mezin ew qas sal dixwînin û tayîna wan nayê kirin, dibin karkerên avahiya û di qezayên kar de jiyana xwe ji dest didin. Van kesan di fabrîqeyan, tekistîlan, avahiyan û di gelek karen cuda de di nava şert û mercên zehmet de dijîn. Gelek caran em bi mirina wan nahesin. Mixabin em jî di vê kêliyê de sist dimînin. Bi tenê sendîkayên ku mafên karkeran diparêzin yek du sendika bi tenê ne. Yên heyî û cudatir jî tam karê xwe nakin. Bi tenê diçin, xwe li sendîkayan qeyd dikin ew li wir dimînin.”
‘Dewlet li ser şîrketan nasekine’
Adnan Toprak anî ziman ku divê hemû karker bibin yek da ku bi hev re bikaribin li qadan têkoşîna xwe bikin mafên xwe biparêzin û wiha dawî li axaftina xwe anî: “Mûçeyê kêmtirîn di binî 28 hezaran de didin karkeran. Dewlet li ser şîrketan nasekine. Ne ji aliyê dewletê, ne ji aliyê hiqûqî ve û ne jî hinek sendîka li ser şîrketan nasekinin û şîrket jî li gorî kêfa xwe tevdigerin. Divê karker li qada madenê, tekstîl, avahî, nexweşxane, senayî, şaredarî û hwd. di kîjan karî de bixebitin divê li her qadê mil bidin hevûdin û mafên hev biparêzin. Hinek têbikoşin û hinek jî rûnin ev pirsgirêk çareser nabin. Em bang li hemû karkeran dikin ku di 1ê Gulanê de werin qada demokrasiyê li hev bicivin û tev li çalakiyê bibin.”
Banga ji bo mitînga Sêrtê
Nûnera DÎSK Genel Îşê ya Sêrtê Meryem Erbek jî bang li hemû karker û kedkaran kir ku tev li çalakiyê bibin û got: “Em dixwazin hemû hevalên me yên karker saet di 13.00an de li ber Cadde Parkê bicivin û ji wir heta Qada Demokrasiyê bi girseyî bimeşin. Em li benda hemû karkeran in ku bi coşeke mezin cejna xwe pîroz bikin.”
