Li gorî agahiyên nûçeya Ajansa Nûçeyan a Hawarê (ANHA) Civaka Êzidî û gelê Şengalê ku bi rojane ji bo 11emîn salvegera fermanê li qadan în, duh êvarî bi beşdariya hezaran kesî meşeke heybet li dar xistin. Hesabpirsîna ji îxanetê, silavkirina gerîlayên azadiyê, banga yekîtîyê û baweriya fikrên Rêberê Gelê Kurd Abdullah Ocalan mohra xwe li meş û merasîma fermanê xist.
Civaka Êzidî û gelê Şengalê, 11. Salvegera fermana 03.08.2014an bi çalakiyeke heybet pêşwazî kirin. Ev 10 rojin ji Bakur heya başûrê Çiyayê Şengalê, heya herêma gelê Ereb, çalakiyên berfireh ên salvegera fermanê hatin lidarxistin.
Di van çalakiyan de jinên Êzidî, ciwanên Êzidî, hemû beşên civakê helwest, sekn, hêrsa û êşa xwe nîşan dan. Hem hesab ji sûcdar û berpirsên fermanê xwestin, hem jî berxwedana dîrokî û pîroz a Şengalê silav kirin. Hem nîşan dan ku ew fermanê ji bîr nakin, hem jî gotin ewê êdî rê nedin fermanên nû.
Navenda van çalakiyên berfireh, Sûka Kevn a Şengalê bû ku remza ferman û berxwedanê ye. Li vê derê bi pêşengiya Rêveberiya Xweser a Şengalê û Tevgera Azadiya Jinên Êzidî (TAJÊ) çalakiyên cihêreng hatin lidarxistin.
Bi hezaran kes bi hêrs û bi bawerî meşiya
Weke lûtkeya van çalakiyan jî, duh êvarî li navenda Şengalê meşeke girseyî hate lidarxistin û piştî meşê merasîma salvegera fermanê pêk hat. Duh danê êvarê bi pêşengiya Rêvebriya Xweser a Şengalê, meş ji Sûka Kevn a Şengalê destpêkir. Weke tê zanîn di pêvajoya parastin û rizgarkirina Şengalê de şerên giran li wir qewimîbûn. Ev der bi şerekî mal bi mal hatibû rizgarkirin. Yanî Sûka Kevn remza şerê rizgarkirina navenda Şengalê ye, ji ber vê meşa mezin a fermanê jî li vê derê destpêkir.
Meşa herî bi heybet a salên dawî
Meşa ku pêkhat, meşa herî girseyî ya salên dawî ya Şengalê bû. Bi hezaran jin, ciwan, zarok, dayik û kalemêr bi hêrs û kîna fermanê lê di heman demê de bi daxwaza jiyaneke azad ji Sûka Kevn dest bi meşê kirin. Di meşê de bênavber dirûşmeyên ‘Şehîd Namirin’, ‘Bijî Yekitiya Êzîdiyan’, ‘Bijî Serok Apo’, ‘Pêşmerge Direve, Gerîlla Xilas Dike’ û ‘Bimre Îxanet’ hatin avêtin. Meş li qada Nexweşxaneya Şengalê bi dawî bû. Piştî meşê, bernameya bîranîna fermanê derstpêkir. Bi hezaran kes, heya dawiya bernameyê ji qada merasîmê neçû.
Nayîf Şemo: Em bi vê hêza xwe peyam didin dijminên xwe
Bernameya merasîmê ji bo cangoriyên fermanê bi rêzgirtinê hate destpêkirin. Li ser navê Rêveberiya Xweser a Şengalê, Hevserokê Meclisa Xweseriya Demokratîk a Şengalê Nayif Şemo axivî û got: “Herkesê ku tevlî meş û mitingê bûye peywira xwe ya exlaqî bi cîh aniye, ew hewara şehîdên fermanê de hatiye, em bi vê hêza xwe peyam didin dijminê xwe. Em heyf û tola şehîdên xwe li erdê nehelîn.”
Malbatên Şehîdan: Şehîdên me emanete me ne
Li ser navê malbatên şehîdan Dayê Pakize jî xêrhatina mêvan û beşdaran kir û got: “Kombûna me ya wiha girseyî, bersiv dayîna dijminê me ye. Dema em girseyî şehîdên fermanê bibirtinin, ev bersiv ji bo dijminê me. Ji ber şehîdên me emanetê me ne.”
Axîn Întîqam: Em ê fikrên Rêber Apo biparêzin
Di merasîmê de ji fermandariya YBŞ-YJŞê Axîn Întikam axîvî. Axîn Întîqam şehîdên 74 fermanan û gerîlayên ku bi hawara Şengalê ve hatine û di dema rizgarkirina Şengalê de ked dane, bi taybetî bibîranî û axaftina xwe wiha berdewam kir: “Civaka Êzîdî îro bi hestên şehîdên xwe dimeşe û ewê wan hertim bibîrbîne. Em wekî YBŞ-YJŞ, ev 11 sal in di nav xwîna fermanê de hatin rêxistinkirin. Me ti carî serî netewand. Me her bûhistek axa Şengalê, bi xwîna van şehîdan parastiye. Xwediyê vê civakê ev gele, xwediyê vê civakê Rêber Apo ye. Di fermana dawî de civaka Êzîdî fikrê Rêber Apo nas kiriye. Ji îro pê ve emê bi fikrê Rêber Apo xwe biparêzin. Miletê Êzîdî ne miletê berê fermanê ye, emê rexistin kirina xwe bi fikrê Rêber Apo pêş bixînîn. Yên ku dest bavêjin vê civakê ewê li hemberî xwe me bîbîne bila ewa baş bizanin.’’
‘Me hişyariyên Rêber Apo nexist rojeva xwe’
Di bernameyê de lo ser navê malbata şehîdê pêşeng Seîd Hesen jî peyam hate dayîn. Kurê Ş. Seîd Hesen, Nûrî Seîd bang û hişyariyên Rêber Abdullah Ocalan a beriya fermanê bibîrxist û got: “Pêşbîniyên Rêber Apo ji bo civaka me di sala 2005an hebû lê civaka me nexiste rojeva xwe. Eger gerîlla dema fermanê nehatana, me xilas nekirana, meyê du qat zêdetir êş bikşanda.’’
Li ser navê TAJÊ jî Neam Bedel Axîvî û ev peyam da: “Kesên destê wan di xwîna Êzîdiyan da hebe em nahêlin werin Şengalê.” Her wiha li ser navê Yekîtîya Ciwanên Êzîdxanê û Jinên Ciwan ên Şengalê jî peyam hate dayîn.
Di dawiya mersîmê de ji aliyê xizmên cangoriyên fermanê ve, helbest hatin xwendin.
