Enqerê – Endamê Komîsyona Meclîsê yê DEM Partî Celal Firat anî ziman ku divê komîsyon bi Rêberê Gelê Kurd Abdullah Ocalan re hevdîtin bike û got: “Hikûmet polîtikayên xwe yên berê didomînin. Zimanê heyî ne zimanê aştiyê ye.”
Di çerçoveya pêvajoya Aştî û Civaka Demokratîk de li Meclîsa Mezin a Tirkiyeyê (TBMM) Komîsyona Demokrasî, Xwişk-Biratî û Hevgirtina Mîllî hat avakirin. Ji bilî partiyekê hemû partiyên parlamentoya Tirkiyeyê endamên xwe şandin komîsyonê. Li gor pêşniyarên partiyan kesayet, komele, sazî û dezgeh wê di komîsyonê de bên guhdar kirin. Piştî guhdarkirinê jî komîsyon wê ji partiyan pêşniyaran bigire û li gor pêşniyarên qanûnî wê bişînin meclîse. Dê meclîs biryarê bide. Di çerçoveya guhdarkirina sazî û dezgeyan de îro dê Dayikên Aştiyê, Dayikên Şemiyê, Komeleya Mafê Mirovan (ÎHD) û Weqfa Tahîr Elçî wê bê guhdar kirin. Civîn wê di seat 14.00an de dest pê bike.
Endamê Komîsyona Meclîsê yê Partiya Wekhevî û Demokrasiyê ya Gelan (DEM Partî) Celal Firat tekildarî xebatên komîsyonê û pêvajoya Aştî û Civaka Demokratîk ji Ajansa Welat (AW) re axivî.
‘Heta niha pêşketinek pêknehat’
Celal Firat anî ziman ku heta niha di komîsyonê de pêşketinek pêk nehatiye û derbarê xwabatên komîsyonê de wiha got: “Di rûniştina yekem a komîsyonê de partiyên tevlî bibûn fikarên girseya xwe anîn ziman. Rûniştina duh jî malbatên leşker û polîsan û komelê hatin. Guh û çavê gelên Kurdistan û Tirkiyeyê li vê komîsyonê ye. Gel jî dixwaze ji aliyê qanûnî vê sererastkirinek pêk were û ew sererastkirin biçe meclisê. Heta niha tu encameke derneketiye. Heta 15ê Îlonê wê komele, sazî, dezgeh û keseyatên ku partiyên komîsyonê pêşniyar kiribûn wê ben guhdar kirin. Ew jî demeke dirêj e. Divê hemû endamên komîsyonê û kesên beşdar dibin hevdû fêhm bikin ku pirsgirêk çareser bibe. Hemû kes bi ziman, nasname û baweriya xwe bijî. Em jî hêvîdarin ku hemû kes hevdû fêhm bikin û çareseriya demokratik pêk were.”
‘Divê komîsyon bi Abdullah Ocalan re hevdîtinê bike’
Celal Firat destnîşan kir ku komîsyon divê bi Rêberê Gelê Kurd Abdullah Ocalan re hevdîtin bike û wiha dirêjî da axaftina xwe: “Civînên Komîsyona Meclîsê wê demeke dirêj bajo. Fikarên me yên ku dewlet pêvajoyê dirêj dike hene. Di destpêkê de divê komîsyonê bi birêz Abdullah Ocalan re hevdîtin kiribûya. Daxwaza me jî ew bû. Lê pêk nehat. Hêvî dikin piştî civînên komîsyonê bi birêz Abdullah Ocalan re hevdîtin bê kirin. Birêz Abdullah Ocalan Serokê Rêxistinê divê bi birêz Abdullah Ocalan re teqez hevdîtin bê kirin. Divê li ser Rojhilata Navîn, çareseriya pirsgirêka Kurd nêrînên birêz Abdullah Ocalan jî bên girtin. Birêz Abdullah Ocalan bi fikir û remanên xwe pêşiya siyasetê vedike. Lê heta niha ji aliyê dewletê ve tu gav nehatiyê avetin. Ji aliyê ziman ve jî guherîn pêk nehatiye. Nabêjin em vê pirsgirêkê çawa çareser bikin. Hê jî gefan dixwin. Heke bi birêz Abdullah Ocalan re hevdîtin neyê kirin kêmasiyeke pir mezin e.”
‘Ew ziman ne zimanê aştiyê ye’
Celal Firat diyar kir ku heta niha di ziman û polîtikayên dewletê de tu guherandin pêk nehatiyê û got: “Aştî bi yek alî nabe. Em bi partiyên din re jî dicivin. Piştî guhdarkirinên keseyetan, sazî, dezgeh û komeleyan em ê dîsa bi partiyên din re hevdîtinan bikin. Lê divê bê zanîn ku aştî bi yek alî nabe. Dewlet dibêje aştî. Lê zimanê wan qet neguheriye. Di komîsyonê de jî wisa ye. Divê dewlet di serî de zimanê xwe biguherînin. Lê mixabin hê zimanê xwe yê qirêj bernedane. Em hertim dibêjin divê hûn vî zimanî biguherînin. Îro Dayikên Aştiyê û Dayikên Şemiyê wê di komîsyonê de biaxivin. Heke partiyên komîsyonê wan dayikan guhdar bike divê şerm bikin. Ew dayik tevî ew qas êşan jî dibêjin aştî. Lê tevî wê jî hîn gefan dixwin. Polîtikayên xwe yên berê didomînin. Em jî dixwazin dewlet van polîtîka û zimanê xwe biguherînin. Ew ziman ne zimanê aştiyê ye.”
‘Divê Tirkiye dev jî dijminatiya Kurdan berde’
Di dawiya axaftina xwe de Celal Firat bal kişand ser gefxwarina Hakan Fîdan a li dijî Rêveberiya Xweser a Bakur û Rojhilatê Suriyeyê û ev tişt anîn ziman: “Gefan li HSDê dixwin. Dibêjin çekên xwe deynin. Lê HTŞê çi bi serê Durzî û Alewiyan anî ji holê ye. Heke HSDê çekên xwe berde ew yek dê bê serê Kurdan jî. Lazime pirsa ‘Hûn dixwazin bi HTŞê re bibin cîran an jî bi HSDê re?’ Heke vê pirsê ji gel bikin, ez bawer im dê gel bixwazin ku HSDê re bibe cîran. Divê dijminatiya li dijî Kurdan bi dawî bikin. Em vê yekê qebûl nakin. Divê Tirkiye ji bo aştiyeke mayinde dev jî van polîtikayan berde û dijminatiya Kurdan berde.”
