• Kurmancî
  • Kirmanckî
  • |
  • Derbarê Me De
  • |
[email protected]
Ajansa Welat
21 MIJDAR 2026
Encamek nîn e
View All Result
  • ROJANE
    TOHAV parêzerên Kurd ên hatine qetilkirin bi bîr anî

    TOHAV parêzerên Kurd ên hatine qetilkirin bi bîr anî

    Zarokan ji bo Ocalan wêne xêz kirin

    Zarokan ji bo Ocalan wêne xêz kirin

    YNK û PDKê li Hewlêrê hevdîtin pêk anîn

    YNK û PDKê li Hewlêrê hevdîtin pêk anîn

    Tulay Hatîmogullari: Ji bo pêvajoyê piştgiriya herî xurt berdana girtiyên nexweş e

    Tulay Hatîmogullari: Ji bo pêvajoyê piştgiriya herî xurt berdana girtiyên nexweş e

    Aqûbeta jinên ku hatine qetilkirin û windakirin pirsîn

    Aqûbeta jinên ku hatine qetilkirin û windakirin pirsîn

    ‘Bi avakirina komînan em ê di vê pêvajoyê de bigihijin serkeftinê’

    ‘Bi avakirina komînan em ê di vê pêvajoyê de bigihijin serkeftinê’

  • JIN
  • ÇAND Û HUNER
  • POLÎTÎKA
  • EKOLOJÎ
  • CIVAK
  • TENDURISTÎ
  • DARAZ
  • KED Û ABORÎ
  • CÎHAN
  • ANALÎZ-DOSYE
  • SPOR
  • HEMÛ NÛÇE
  • ROJANE
    TOHAV parêzerên Kurd ên hatine qetilkirin bi bîr anî

    TOHAV parêzerên Kurd ên hatine qetilkirin bi bîr anî

    Zarokan ji bo Ocalan wêne xêz kirin

    Zarokan ji bo Ocalan wêne xêz kirin

    YNK û PDKê li Hewlêrê hevdîtin pêk anîn

    YNK û PDKê li Hewlêrê hevdîtin pêk anîn

    Tulay Hatîmogullari: Ji bo pêvajoyê piştgiriya herî xurt berdana girtiyên nexweş e

    Tulay Hatîmogullari: Ji bo pêvajoyê piştgiriya herî xurt berdana girtiyên nexweş e

    Aqûbeta jinên ku hatine qetilkirin û windakirin pirsîn

    Aqûbeta jinên ku hatine qetilkirin û windakirin pirsîn

    ‘Bi avakirina komînan em ê di vê pêvajoyê de bigihijin serkeftinê’

    ‘Bi avakirina komînan em ê di vê pêvajoyê de bigihijin serkeftinê’

  • JIN
  • ÇAND Û HUNER
  • POLÎTÎKA
  • EKOLOJÎ
  • CIVAK
  • TENDURISTÎ
  • DARAZ
  • KED Û ABORÎ
  • CÎHAN
  • ANALÎZ-DOSYE
  • SPOR
  • HEMÛ NÛÇE
Encamek nîn e
View All Result
Ajansa Welat
Encamek nîn e
View All Result

‘Ziman ji bo nifşên nû mîrateya herî mezin e’

Gulîzar Turkoz / AW

9 GULAN 2026 - 08:54
Kategorî: CIVAK, MANŞET
A A
Amed – 2yemîn Rojên Pirtûkan a Erxeniyê di roja sêyemîn de berdewam dike. Nivîskar Mem Bawer û akademîsyen Cemîl Guneş ên tev li rojên pirtûkan bûn destnîşan kirin ku di parastin û pêşxistina zimanê Kurdî de barê herî giran li ser milê dê û bavan e û anîn ziman ku xwedîderketina li ziman, mîrateya herî mezin a ji bo nifşên nû ye.

Bi hevkariya Şaredariya Erxeniyê, Egîtîm-Sen, YEWKURD (Yekitiya Weşangerên Kurd), DTSO, GABB, Şaredariya Bajarê Mezin ya Amedê û şaredariyên navçeyan, 2yemîn Rojên Pirtûkan a Erxeniyê bi dirûşma “Dinya Bi Peyvan Tê Ba Hev” di 7ê Gulanê de li Park Ormanê ya Taxa Yenîşehîrê ya navçeya Erxeniyê dest pê kir. Rojên pirtûkan bi armanca parastina çand, zimanê dayikê û têkoşîna li dijî polîtîkayên asîmîlasyonê tê lidarxistin. Wêjekar û lêkolînerê wêjeya zarokan Mem Bawer û akademîsyen Cemîl Guneş derbarê asîmîlasyon, perwerdeya pirzimanî û berpirsiyariya malbatan de axivîn.

‘Divê em xwe nedin ber hincetên asîmîlasyonê’

Nivîskar Mem Bawer ê ku 25 sal in di nava xebatên wêjeya Kurmancî de cih digire û bi dehan pirtûkên zarokan nivîsandine, diyar kir ku pêngava destpêkê ya hişmendiya ziman, malbat bi xwe ye. Mem Bawer da zanîn ku dema malbat bi hişmendiya Kurdewarî tevbigerin, zarokên xwe jî bi awayekî rast beralî dikin û got: “Malbatên wisa hene ku her çend bi xwe bi Kurmancî diaxivin jî, bi zimanê Tirkî ji zarokên xwe re dibêjin, ‘Ma ez ji te re pirtûkan bikirim?’ Dema ev daxwaz bi Tirkî bê îfadekirin, ji hêla dêrûnî ve zarok wê yekê napejirîne. Her wiha, bi taybetî piştî serdema pandemiyê, jiyana dîjîtal û pêşketina hişê çêkirî li seranserê cîhanê bi lez belav bû. Vê rewşê bandoreke mezin li ser zarokan çêkir. Pirtûk materyaleke zindî ye; lê belê, niha zarok zêdetir berê xwe didin platformên hişê çêkirî, pirtûkên dengdar an jî naverokên dîjîtal, ji ber ku ev tişt zêdetir bala wan dikişînin.”

Bang li malbatan hate kirin

Mem Bawer bal kişand ser xetereya jiyana dîjîtal û hişê çêkirî ya li ser zarokan jî û destnîşan kir ku divê di navbera temenê sifir û sê saliyê de zarok bi çand û folklora Kurdî bên mezinkirin. Mem Bawer wiha domand: “Li hemberî nêzîkatiyên wekî ‘zimanê min têra min nake’ yan jî ‘zimanê min ne estetîk e.’ Ev nêzîkatî hem xapandineke navxweyî ye hem jî rasterast encama hişmendiya dagirkeriyê ye. Sîstema asîmîlasyonê me wisa perwerde dike ku hûn ji zimanê xwe şerm bikin. Lê ev yek dereweke mezin e. Zimanê me di platformên teknolojîk de cih digire û potansiyela wê gelekî mezin e. Banga min ji malbatan ew e; xwe nedin ber hincetên asîmîlasyonê, da ku sibe zarokên we ji we nepirsin ‘Çima we zimanê min ê zikmakî fêrî min nekir?’”

‘Ziman ji bo malbatan emanet ek e’

Akademîsyen Cemîl Guneş ê ku li ser zarokên duzimanî yên Kurdan û perwerdeya pirzimanî xebatan dimeşîne anî ziman ku ji bo jiyaneke watedartir, divê mirov jiyana xwe bi vî zimanê ku pê hatiye avakirin, bijî. Cemîl Guneş, ziman wekî mîraseke dîrokî pênase kir û wiha axivî: “Ziman ji bo malbatan weke emanetekê ye. Çawa ku mezinên wan erdek, mal û milk yan adetan emanetî wan dikin, yek ji mîrasên herî bi qîmet jî ziman e. Divê malbat pêşî vî emanetî baş zanibin û zanibin wê çawa neqlî zarokên xwe bikin. Divê bi qîmeta zimanê xwe zanibin. Ji ber ku zimanê me ne tenê zimanek e; li ser rûyê dinyayê bi hezaran ziman hene, zimanê me jî yek ji wan zimanan e. Lê ku heqê hemû zimanan hebe ku neqlî zarokan bibin bi tevî xweşiyên xwe, bi tevî her tiştê xwe, çima zimanê me jî neqlî zarokên me nebe û ew jî jiyana xwe bi zimanê xwe ava nekin?”

‘Ziman bibe zimanê hezkirinê’

Di berdewamiya axaftina xwe de Cemîl Guneş destnîşan kir ku her çiqas ziman bi perwerde, siyaset û bazarê bê parastin jî, berpirsiyariya herî mezin dikeve ser milê malbatan û axaftina xwe wiha bi dawî kir: “Dewlet yan jî sazî her çiqas derfetên baş ji bo zimanê dayikê ava bikin jî, dema malbat li malê ziman neparêzin, ziman bi tenê bi perwerdeyê nayê parastin. Divê ew ziman bibe zimanê hezkirinê di dilê zarokekî de, da ku ew karibe mezin bibe, jiyana xwe bi vî zimanî ava bike.”

Etîket: 15ê Gulanê Roja Cejna Zimanê Kurdî2yemîn Rojên Pirtûkan a ErxeniyêCejna Zimanê KurdîCemîl GuneşMem BawerŞaredariya ErxeniyêYEWKURDZimane Kurdi
Parve BikeTweetWhatsAppParve BikeParve Bike

Nûçeyên Din

Mamosteyê Zanîngeha Rojava: Divê zimanê Kurdî di destûra Sûriyeya nû de cih bigire

Mamosteyê Zanîngeha Rojava: Divê zimanê Kurdî di destûra Sûriyeya nû de cih bigire

16 MIJDAR 2026
Rêveberiyên dibistanan li ber hilbijartina zimanê Kurdî astengiyan derdixin

Rêveberiyên dibistanan li ber hilbijartina zimanê Kurdî astengiyan derdixin

5 MIJDAR 2026
Baroya Amedê: Erka hiqûqê ne bêdengkirina zimanan e

Baroya Amedê: Erka hiqûqê ne bêdengkirina zimanan e

4 MIJDAR 2026
Endamê Meclisa ÎBByê: Wê li ÎBByê Midûriyeta Parastina Zimanan were avakirin

Endamê Meclisa ÎBByê: Wê li ÎBByê Midûriyeta Parastina Zimanan were avakirin

27 COTMEH 2026
Hevşaredarê Amedê: Divê wezaret serlêdana ji bo ziman zû erê bike

Hevşaredarê Amedê: Divê wezaret serlêdana ji bo ziman zû erê bike

27 COTMEH 2026

Standa kursên ZIMAN-DERê: 200 kes serlêdan kir

24 COTMEH 2026

ÊN ZÊDE HATINE XWENDIN

  • Ezîzê Mûso koça dawî kir

    Ezîzê Mûso koça dawî kir

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Rûken Kilinç: Divê gorên Seîd Riza û hevalên wî bê eşkerekirin

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Ji zaroktiya xwe heta girtîgehê evîna hunerê: Divê Kurd afirîner bin

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Bi îşkenceyê tê girtin û niha nexweş e!

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Keskîn Bayindir: Guhertina cihê birêz Ocalan nabe şert û mercên azad

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Dayika girtiyê nexweş: Kurê min nexweş e û 8 sal in min ew nedîtiye

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Ji Wezareta Çandê bersivek sosret: Medreseya Feqiyê Teyran ne aîdî me ye

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Polîsan bi ser avahiya Weşanxaneya Belkiyê de girt

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Dayika Aştiyê: Ez hêza têkoşînê ji şehîdên xwe digirim

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • ‘Budçeya tendirustiyê ne li gor pêwîstiyên gel tê amadekirin’

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet

Ajansa Welat, bi nûçeyên taybet, dosya, lêkolîn, dîmen û deng civakê agahdar û ronî dike.

Bi şîara agahiyên rast û objektif weşanê esas digire, li ser şopa heqîqetê agahiyan belav dike.

Ajansa Welat bi nûçe û naverokên xwe dibe deng û rengê welat.

Xwediyê Îmtîyazê: Fahrettin Kılıç

Berpirsiyarê Karên Nivîsan: Mahmut Altıntaş

Navnîşan: Fırat Mahallesi, 553. Sokak, Tanlar Şehri Teras Evleri, B Blok,
Kat: 5 - No: 40, Kayapınar, Diyarbakır

Telefon: +90 (532) 519 37 73

E-mail: [email protected]
Malper: www.ajansawelat1.com
Twitter Youtube Instagram Whatsapp
  • Serrûpel
  • Têkilî
  • Derbarê Me De

© 2024 Ajansa Welat ● Yekemîn Ajansa xwerû Kurdî ● Hemû maf parastî ne

Encamek nîn e
View All Result
  • HEMÛ NÛÇE
  • ROJANE
  • JIN
  • ÇAND Û HUNER
  • POLÎTÎKA
  • EKOLOJÎ
  • CIVAK
  • TENDURISTÎ
  • DARAZ
  • KED Û ABORÎ
  • CÎHAN
  • ANALÎZ-DOSYE
  • SPOR
  • KIRMANCKÎ

© 2024 Ajansa Welat ● Yekemîn Ajansa xwerû Kurdî ● Hemû maf parastî ne