Stenbol – Endamê Meclisa ÎBByê Abdulcebar Bariş diyar kir ku wan xwestiye di nava ÎBByê de Midûriyeta Parastina Zimanan were damezrandin û wiha got: “Daxwaza zimanê Kurdî ji bo me daxwazeke esasî ye. Em bi rayedarên şaredariyê re civiyan û me daxwaza avakirina midûriyeta parastina zimanan kir. Rayedaran jî vê daxwaza me bi kêfxweşî pêşwazî kir. Li ser mijarê danûstandinên me didomin. Em difikirin ku di mehên pêşiya me de wê ev midûriyet were avakirin.”
Li dijî polîtîkaya bişaftinê ya li ser zimanê Kurdî û zimanên din ên di bin xetereyê de ne, gavên nû yên siyasî û îdarî tên avêtin. Desteya Rêveberiyên Xwecihî ya DEM Partiyê ji bo parastin û pêşxistina zimanên di bin xetereyê de ne, daxwaza guherîna mewzûatê kir û giştînameyek ji şaredariyên xwe re şand. Ji bo astengiyên yasayî li pêşiya zimanan rabin şaredariyên DEM Partiyê serî li Wezareta Bajarvaniyê dan û daxwaza avakirina “Serokatiya Beşa Zindîhiştin û Pêşvebirina Zimanan” û “Midûriyeta Zindîhiştin û Pêşvebirina Zimanan” kir.
Li ÎBByê ji bo Kurdî gavên nû
Endamên Meclisa Şaredariya Bajarê Mezin a Stenbolê (ÎBB) yên ku di çarçoveya Lihevkirina Bajêr de hatine bijartin, derbarê zimanê Kurdî de gavek avêtin. Endamên Meclisa ÎBByê yên Lihevkirina Bajêr xwestin di nava Şaredariya Bajarê Mezin de Midûriyeta Zindîhiştin û Pêşvebirina Zimanan were avakirin. Hate zanîn ku rayedarên ÎBByê jî ji bo avakirina midûriyetta zimanan bersiveke erênî dane daxwazê. Her wiha di nava ÎBByê de ji bo zimanê Kurdî jî gav tên avêtin. Heta niha zimanê Kurdî li xeta ALO 153yê ya Stenbolê zêde kiriye û li Pirtûkxaneya ÎBByê nêzî 170 pirtûkên Enstîtuyê tên firotin. Her wiha di bin banê Kursên Perwerdehiya Hunerî û Pîşeyî ya ÎBByê de jî kursên ji bo zimanê Kurdî berdewam dikin.
Endamê Meclisa ÎBByê Abdulcebar Bariş ku ji lîsteya Lihevkirina Bajêr hatiye bijartin, derbarê sazkirina Midûriyeta Zindîhiştin û Pêşvebirina Zimanan a li ÎBByê de ji Ajansa Welat re axivî.
‘Zimanê Kurdî nebe zimanê fermî, em nikarin pêşiya bişaftinê bigirin’
Abdulcebar Bariş diyar kir ku pirsgirêka zimanê Kurdî pirsgirêkeke bingehîn e û wiha got: “Daxwaza zimanê Kurdî ji bo me daxwazeke esasî ye. Îro di pêvajoya heyî de qala entegrasyonê tê kirin. Entegrasyon jî jiyana bi hev re ya wekhev e. Şertê yekem ê Kurdan ziman e. DEM Partî ji bo vê mijarê xebatan dike. Heke zimanê Kurdî nebe zimanê fermî, em nikarin pêşiya bişaftinê bigirin. Daxwaza yekemîn ew e ku divê zimanê kurdî bibe zimanê fermî. Piştî ku zimanê Kurdî bibe zimanê fermî, pêwîstiya saziyan derdikeve holê ku ziman biparêzin. Wekî din, em nikarin li pêşiya bişaftinê bigirin. Divê hînbûna zimanê Kurdî ji dibistana seretayî ve dest pê bike. Parastina zimanê Kurdî ne tenê berpirsiyariya zimanzanan e. Divê ev ziman winda nebe. Zimanên ku dibin zimanê bazarê winda nabin. Divê em Kurdî bikin zimanê bazarê. Lê divê em di serî de xwedî li zimanê xwe derkevin.”
‘Em dixwazin di nava şaredariyê de Midûriyeta Parastina Zimanan were vekirin’
Abdulcebar Bariş anî ziman ku ew ji bo zimanê Kurdî xebatan dikin û wiha axivî: “Di ragihandina ÎBByê ya ALO 153yê de me zimanê Kurdî lê hate zêdekirin. Di vê xetê de êdî her kes dikare pirsgirêkên xwe bi Kurdî bîne ziman. Ev ji bo me şertê yekemîn bû. Ya duyemîn jî me xwest di nava şaredariyê de Midûriyeta Parastina Zimanan were vekirin. Ne tenê Kurdî, divê zimanên ku di bin xetereyê de ne jî werin parastin. Divê zimanên ku di bin xetereyê de ne li saziyên fermî werin axaftin. Kurdî zimanê dayikê yê bi milyonan kes e. Dema ku Kurdî tê axaftin, ne tenê guhê me, rûyê me jî geş dibe. Li termînalên otobusan, metro, pirtûkxane û saziyên çandê divê anonsên Kurdî werin kirin. Kesekî Kurd ku diçe saziyeke fermî, divê li wir bi Kurdî biaxive û kesên li wir jî divê bi Kurdî bersiva wî/wê bidin. Heke em bi hev re dijîn, divê rêz ji zimanan re were girtin. Zimanê Kurdî zimanekî dewlemend û kevnar e. Pirtûkên Kurdî li pirtûkxaneya ÎBByê cih digirin, nêzî 170 pirtûkên Enstituya Kurdî li wir tên firotin. Ev gavek e.”
‘Divê li her derê em parastina zimanê xwe bikin’
Abdulcebar Bariş destnîşan kir ku ew wek endamên Meclisa ÎBByê ji bo zimanê Kurdî dixebitin û ev yek anî ziman: “Em kom bûn, bi rayedarên ÎBByê re civiyan û me daxwaza midûriyeta parastina zimanan kir. Rayedaran jî daxwaza me bi kêfxweşî pêşwazî kir. Li ser mijarê danûstandinên me didomin. Em difikirin ku di mehên pêşiya me de ev midûriyet wê were avakirin. Li midûriyetê dê xebatên ji bo zimanê Kurdî werin kirin. Lê daxwaza me ya sereke zimanê Kurdî ye. Helbet zimanên din jî ku di bin xeteriyê de werin parastin. Divê li her derê em parastina zimanê xwe bikin. Em li her derê bi zimanê xwe biaxivin. Kurdên ku ji Rojava û Başûr tên Stenbolê, lê nekarin di saziyan de bi Kurdî biaxivin. Bi tercumeyê tenê dikarin xwe îfade bikin. Ji ber vê yekê, divê li her derê beşeke Kurdî hebe. Em, wek endamên Meclisa ÎBByê ji bo zimanê Kurdî dixebitin. Em bi Enstîtuya Kurdî ya Stenbolê re dixebitin. Bi hev re danûstandinan dikin. Em ê bibin şopdarên zimanê Kurdî. Ev peywira me ye.”
