Tora Mafên Zarokan a Amedê bi munasebeta Roja Navneteweyî ya Zarokên Keç daxuyanî da û û wiha got: ” Em ê rê nedin şer, xizanî û wekheviya ku pêşeroja zarokan tarî dike. Atmosfera aştiyê dê bandorek erênî li zarokan jî bike.”
Tora Mafên Zarokan a Amedê bi munasebeta Roja Navneteweyî ya Zarokên Keç li Sumer Parkê ya navçeya Bajarê Nû ya Amedê daxuyanî da çapemeniyê. Di daxuyaniyê de rêveberên Komeleya Mafên Mirovan (ÎHD)a Şaxa Amedê, Komeleya Hiqûqnasên ji bo Azadiyê (OHD) a Şaxa Amedê, Komeleya Lêkolînên Çand û Zimanên Mezopotamyayê (MED-DER), mamosteyên Ma Musicê, Xebatkarên Şaredariya Navçeya Bajarê Nû ya Amedê û rêveberên gelek saziyên civaka sivîl beşdarî çalakiyê bûn. Metna çapemeniyê ji aliyê Endama OHDê Parêzer Eylul Ozgul Tekin ve hate xwendin.
‘Dewlet peywîrên xwe bicih nayîne’
Eylul Ozgul Tekin diyar kir ku 11ê Cotmehê rojeke hişyarkirinê ye ku ji aliyê Neteweyên Yekbûyî ve wekî “Roja Navneteweyî ya Zarokên Keç” hatiye ragihandin û wiha got: “Ev roja girîng armanc dike ku balê bikişîne ser cudakarî, newekhevî û binpêkirinên mafên mirovan ên ku zarokên keç pê re rû bi rû dimînin. Lêbelê, tevî derbasbûna demê şert û mercên jiyana keçan xerabtir bûne û binpêkirin jî berdewam dikin. Îro binpêkirinên mafê keçan bûye tiştekî asayî. Heta kûrtir bûne û bi giranî jî ji ber ku dewlet peywîrên xwe bi cih nayne.”
‘Polîtîkayên bi bondar’
Parêzer Eylul Ozgul Tekîn di berdewama axaftina xwe de bal kişand ser şert û mercên aborî, civakî û siyasî yên ku rasterast bandorê li ser jiyana zarokên keç dikin ku di salên dawî de giran bûne û wiha pêde çû: “Gihîştina perwerdehiyê her ku diçe dijwartir dibe. Cudakariya li ser bingeha ziman û nasnameyê normal dibe û keç di her aliyê jiyana civakî de nayên dîtin. Ev rewş encama neçariya nebûna polîtîkayên bibandor ên hikûmetê di derbarê mafên zarokan de û bicîhanîna nebaş a polîtîkayên heyî ye.”
‘Atmosfera aştiyê’
Eylul Ozgul Tekîn axaftina xwe bi van gotinan bi dawî kir: “Wekî parêzvanên mafên zarokan, em dubare dikin ku em ê rê nedin şer, xizanî û wekheviya pêşeroja zarokan tarî bikin. Em hêvî dikin ku ew atmosfera aştiyê ya ku di sala borî de di derbarê Pirsgirêka Kurd de serdest bû, dê bandorê li zarokan jî bike. Em bi raya giştî ya hêja re parve dikin ku xebata me ya li ser bingeha mafan dê ji bo civakek ku hemû zarok, nemaze keç, jiyanek azad, wekhev û ewle bijîn berdewam bike.”
Pirsgirêkên sereke yên ku zarokên keç pê re rû bi rû dimînin û her sal dubare dibin ev in:
“1. Nebûna lêpirsînên bi bandor li ser çarenûsa zarokên winda mafê parastinê yê zarokan têk dibe. Bi taybetî jî têkçûna saziyên giştî di dabînkirina danûstendinek zelal û avaker de bi civaka sivîl re astengiyek bingehîn a çareserkirina vê pirsgirêkê dimîne.
2. Berdewamiya zewacên bi zorê keçan ji mafên wan ên azadî û perwerdehiyê di temenê biçûk de bêpar dike. Zêdebûna keda zarokan ne tenê dibe sedema îstismara keda zarokan. Lê di heman demê de mafê wan ê perwerde û lîstikê jî ji dest diçe.
4. Kêmxwarina ji ber krîza aborî bandorek neyînî ya cidî li ser pêşveçûna laşî û derûnî ya keçan dike.
5. Her çend çarçoveya perwerdehiya veguhastinê bi 50 kîlometreyan ve sînordar bû jî rêziknameya nû ew kêm kiriye. 30 kîlometre bi vî awayî mafê perwerdehiyê ji bo xwendekaran nemaze jî keçên ku li deverên gundewarî û gundan dijîn, bi rêgirtina li gihîştina wan a dibistanê ji holê radike.
6. Nenaskirina mafê perwerdehiyê ya bi zimanê dayikê jî mafê zarokan binpê dike ku bi nasnameyên xwe fêr nebin.
7. Çalakiya bi mijara “yek ziman” ku li Koleja TED a li Amedê hat lidarxistin, bi înkarkirina hebûna ziman û nasnameyên cûda bi taybetî jî yên Kurdî hişmendiyek cudakar li ser zarokan ferz dike. Bicîhanîna nêzîkatiyên nijadperest û cudakar ên bi vî rengî bi rêya zarokan binpêkirinê girantir dike û nîşan dide ku mamoste û rêvebirên saziyên perwerdehiyê yên taybet di warê rêzgirtina li mafên nasname û zimanê dayikê yên zarokan de berpirsiyariyên xwe pêk naynin.
8. Pirsgirêkên giran ên di pergala tenduristiyê de bi krîzên aborî, gihîştina xizmetên tenduristiyê yên bingehîn ji bo zarokan dijwartir dikin.
9. Pergala Dadweriya Ciwanan a nebaş mafê zarokan ên ji bo darizandinek adil û parastinê têk dibin. Bi taybetî jî nîqaşên dawî yên li ser kişandina zarokan ber bi sûc ve bûne sedema pêşketinên metirsîdar. Di qanûna cezayî de jî di nav de qanûnên ku ji bo sivikkirina li dijî zarokan hatine çêkirin.
10. Sînordarkirina beşdarbûna di jiyana bajarî û mafên civakî de dibe sedema dûrxistina zarokan ji jiyana civakî re.”
