Riha – Welatiyên Rihayê û Parlamenterê DEM Partiyê Omer Ocalan di destpêka sala nû ya perwerdehiyê de diyar kirin ku divê dewlet berpisyariya xwe bîne cih, asîmîlasyonê bide rawestandin û mafê perwerdehiya bi zimanê dayikê nas bike.
Serdema perwerdehî û hîndekariyê ya 2025-2026an di14 Îlonê de li seranserê bakurê Kurdistanê û Tirkiyeyê dest pê kir. Lê dîsa wekî her car bi milyonan zarokên Kurdan dê bi neçarî bi zimanê Tirkî perwerde bibin. Tevî ku ewqas daxwaz ji bo perwerdehiya bi Kurdî tê kirin jî dîsa dewleta Tirk pêşî li ber perwerdehiya bi zimanê Kurdî û zimanên gelên din digire û zimanê Tirkî li gelan ferz dike. Welatiyên Rihayê û parlamenterê Rihayê Omer Ocalan derbarê mijara ziman de axivîn.
‘Divê ev zimanê qedîm weke fermî bê nasîn’
Mehmût Bînîcî destnîşan kir ku dar li ser koka xwe, mirov li ser zimanê xwe şîn dibe û wiha axivî: “Em dixwazin bi zimanê dayika xwe di dibistana û cihên fermî de hest û ramanê xwe derxin holê û perwerdehiyê bibînin. Em tiştekî cuda naxwazin, armanca me ew e ku em li ser zimanê xwe jiyan bikin. Heke ev tişt hebe vê demê zarokê me jî bi çanda mezin bibin. Eger çand tunebe mirovatî jî namîne. Em jî niha li ser vê daxwazê hatine cem hev. Divê em pêşiyê di mala xwe de, derdora xwe de zimanê xwe biaxivin. Di vê pêvajoya aramî de jî divê dewlet vî mafê xwezayî berbiçav bigre. Em dixwazin vê axa pîroz de, zimanekî ewqas pîroz û kevn di fermiyetê de jî bê naskirin.”
‘Em bêzimanê xwe nikarin bijîn’
Nesîbe Kuçukkiliç jî diyar kir ku zimanê wan jiyan û hebûna wan e û ev yek anî ziman: “Heke zimanê me nebe em nikarin jiyan bikin. Divê em li her qadê bi zarokên xwe re zimanê dayikê biaxivin. Em Kurd in û divê em Kurdîtiya xwe berdewam bikin. Divê ji vir û şûn ve hemû kes xwedî li vî zimanî derbikeve.”
‘Em neaxivin dê zimanê me winda bibe’
Hevseroka DBPê ya Sêwregê Mizgîn Kuçukkiliç jî bi lêv kir ku em ji bo xwedîderketina zimanê xwe hatine li vir û got: “Heke em zarokên xwe re bi zimanê dayikê neaxivin, zimanê me jî asîmîle bibe. Em dixwazin statuya zimanê me bê naskirin û zimanê Kurdî bibe zimanê fermî. Em dixwazin Zimanê Kurdî li dibistanan de bê dayîn.”
‘Xala herî girîng a vê têkoşînê ziman e’
Parlamenterê DEM Partiyê yê Rihayê Omer Ocalan jî destnîşan kir ku ji bo Gelê Kurd Zimanê Kurdî mijareke gelek gîrîng e û ev nirxandin kir: “Bi salan e têkoşîna me dewam dike. Xala herî girîng a vê têkoşînê jî zimanê Kurdî ye. Dema netewek zimanê xwe winda bike, gelek tiştê xwe jî winda dike. Ji bo vê jî divê miletê me li her qada jiyanê li zimanê xwe xwedî derbikeve. Vê pêvajoyê de divê dewlet jî li hember Kurdan peywira xwe bîne cîh. Çawa ku Kurd hem welatiyê vî welatiye û gelek peywirê xwe tîne cih, divê dewlet perpirsiyariya xwe bimeşîne. Em dixwazin Zimanê Kurdî bibe zimanê perwerdehiyê û fermî. Ev daxwaz daxwazên xwezayîne. Di sedsala 21emîn de hebûn û tunebûna zimanekî were nîqaşkirin ev jî cihê şermê ye. Bi hezaran zarokên vî welatî dest bi dibistanê kirin lê ji aliyekî ve jî destpêkirina bişaftinê jî çêdibe. Em ne li hemberî perwerdehiya zimanê Tirkî ne lê em wek Kurd dixwazin bi zimanê me perwerde were dayîn. Ev tiştekî bingehîn û xwezayi ye. Gelê Kurd bi sedsalan e li ser vê erdnîgariyê dijî, ji vir û şûn ve jî divê zarokên me bi nasname û xwebûna xwe li ser vê erdnîgariyê bijîn. Ji ber vê yekê jî li her qadê divê gelê Kurd baldar be û têkoşîna zimanê Kurdî xwe bike û em nehêlin ku kes êdî bêje Kurd zimanê xwe naxwazin û neaxivin. Zimanê me zimanekî dewlemend, şaristanî û kevneşopiya vê kûr e, divê gelê me bi zimanê xwe bixwîne, binivîse. Em bi zimanê xwe serbilind in.”
