Amed – Komeleya Çavdêriya Koçberiyê ya Mezopotamyaye li Amedê panela bi serenavê “Em vegerin gundên xwe û jiyaneke bi rûmet û demokratîk ava dikin” li dar xist.
Komeleya Çavdêriya Koçberiyê ya Mezopotamyayê bi wesileye 14 û 20ê Hezîranê hefteya koçberiyê, li ÇandAmedê panel li dar xist. Komeleyê bi sernavê “Em vegerin gundên xwe û jiyaneke ya bi rûmet û demokratîk ava dikin” panel pêk hat. Di panelê de endam û nûnerên saziyên civakî û gelek welatî beşdar bûn. Hevberdevka Komîsyona Ziman a DEM Partiyê Cemîle Turhalli, Serokê ÎHDê ya Amedê Ercan Yilmaz, Aktivîsta TJAyê Hulya Alokmen û Selma Aslan axivîn. Panelê bi rêzgirtinê dest pê kir. Ewil Hevserokê Komeleya Koçberiyê Murat Sari axivî û destnişan kir ku ew ji bo mafê xwe yê vegera axa xwe li vir in û got: “Jiyana li ser ax û warê xwe mafê sereke yê mirovahiyê ye. Aştî bi jiyaneke rûmet a li warê xwe pêkan e.” Piştî axaftina Murat Sari sînevîzyona der barê koçberiyê de hatibû amadekirin hat pêşandan.
Piştre Parêzer Cîhan Aydin, panel bi rêve bir. Prz. Cîhan Aydin diyar kir ku behsa aştiyê tê kirin û got: “Ev xebat gelek giring e. Berê gelek kes ji ber ku gundên wan hat şewitandin koçî bajaran kirin. Îro em hejmera wan kesan nizanin. Divê di vî aliyê de xebat bê kirin.”
‘3 hezar û 700 gund hat şewitandin’
Ewilî Serokê ÎHDê ya Amedê Ercan Yilmaz axivî. Ercan Yilmaz anî ziman ku koçberiya bi zorê binpêkirina mafan e û got: “Sedema binpêkirina mafan koçberî ye. Sedema koçberiyê jî şer e. Li erdnigariya me ji ber şer xweza talan bû û mirovan koç kir. Desethilatê bendav çêkir û ax di bin avê de hişt. Di salên 1990î de ji ber şerê li herêmê bi hezaran kes koçber bûn. Di şerê li herêmê de 3 hezar û 700 gund û mezra hatin şewitandin û 2 milyon kes koçber bûn. Di salên 2015 û 2016an de dîsa ji ber şer gelek kes hatin koçberkirin.”
Pişt re Selma Aslan li ser bandora koçberiyê û bajarbûnê axivî. Selma Aslan diyar kir ku sedema koçberiyê bajêr gelek in û got: “Yek ji sedema koçberiya ber bi metrepolan de politîkayên desthilatê ne. Piştî salên 1990î welatî ji ber şer gund û warên xwe terk kirin û koç kirin.”
‘Dewlet bi koçberiyê hewl dide Kurdan asîmîle bike’
Parêzer û Berdevka Komîsyona Çand û Ziman a DEM Partiyê Cemile Turhalli li ser mijara “Koçberî û ziman” axivî. Cemîle Turhalli diyar kir ku tevahiya dewletan politîkayên sistematîk a koçberiyê dimeşine û wiha axivî: “Di dîroka Tirkiyê de komkujiya Ermeniyan, Dersimê heye. Îro bi politîkayên koçberiyê dixwazê gelê Kurd asîmîle bike. Dewlet bi koçberiyê dixwaze gel kontrol bike. Lê dîsa dewletê Tirk nikarê gelê Kurd asîmîle bike. Ku em azadiyê bixwazin divê em pêvajoya baş bi rêve bibin.”
‘Xwesteka vegera gung xwesteka welatparêziyê ye’
Herî dawî Hulya Alokmen jî da zanîn ku bi koçberiyê herî zêde jin mexdûr dibin û got: “Jin dema li warê xwe be hinek azadiya wê heye. Lê dema ku koçberî bajaran bûn gelek bar ket li ser milê van. Piştî koçberiyê jin neçar ma Kurdeweriya xwe biparêze. Koçberî ne tenê cihekî valakirin e. Piştî valakirinê politîkayên bişaftinê jî dest pê kir. Nifşên nû Kurdî neaxivin. Vegera gung xwesteka welatparezî û aştiyê ye. Girêdayî hev in.”
Panel bi pirs û bersivan bi dawî bû.
