Amed – Hevberdevkê Komîsyona Ziman a Şaxa OHDê ya Amedê Serhat Hezer têkildarî 15ê Gulanê Cejna Zimanê Kurdî diyar kir ku divê xala 42an a Destûra Bingehîn bê guherandin.
Di 15ê Gulana 1932yan de li paytexta Sûriyê Şamê ji aliyê Mîr Celadet Elî Bedirxan ve yekem car Kovara Hawarê tê çapkirin. Derketina kovarê ji bo weşangerî û zimanê Kurdî dibe destpêkek nû. Ev roj her sal ji aliyê saziyên zimanê Kurdî û partî û dezgehên Kurd ve li seranserî Kurdistanê weke Roja Cejna Zimanê Kurdî tê pîrozkirin. Hevberdevkê Komîsyona Ziman a Hiqûqnasên Ji bo Azadiyê (OHD) a Şaxa Amedê têkildarî 15ê Gulanê Cejna Zimanê Kurdî ji Ajansa Welat re axivî.
‘Qanûn li pêşiya zimanê Kurdî asteng in’
Serhat Hezer da zanîn ku di pêşiya zimanê Kurdî de astengiya herî mezin qanûn in û wiha got: “Di qanûna bingehîn a Tirkiyeyê de di xala sêyemîn de tê gotin zimanê Tirkiyeyê tenê Tirkî ye. Ev jî li pêşiya zimanê Kurdî astengî ye. Berê di qanûnan de zimanê dewletê ne dihat pênasekirin. Lê niha di qanûna de tê gotin zimanê Tirkiyeyê tenê Tirkî ye. Piştî vê li ser zimanê Kurdî û zimanên din di astengî dest pê kirin û ziman hatin qedexekirin.”
‘Divê ewilî qanûna 42emîn were guhertin’
Serhat Hezer destnîşan kir ku ji bo zimanê Kurdî bibe zimanê fermî divê qanûn bên guherandin û wiha pêde çû: “Ji ber ku di qanûnan de zimanê perwerdehiyê tenê Tirkî hatiye pênasekirin, zimanê Kurdî û zimanên din nakin zimanê perwerdehiyê. Divê di serî de qanûna 42emîn were guherandin. Ev qanûn werin guherandin pêşiya zimanan dê were vekirin. Em wekî gelê Kurd û sazî ji bo zimanê Kurdî li pêş bikeve divê termînolojiya Kurdî em ava bikin. Her sazî ne cuda cuda divê tevahî sazî bibin yek û têbikoşin. Hêz bibe yek wê ev xebata termînolojiyê jî ziman li pêş bixe.”
‘Aştî bondorek baş li ser ziman dike’
Serhat Hezer diyar kir ku aştî her dem bandorek baş li ser zimanan dike û wiha domand: “Aştî hebe sazî û dezgehên ziman baştir dikarin kar û xebatên xwe yên Kurdî bimeşînin. Gel zêdetir dikare fikrên xwe bi zimanê zikmakî bînê ziman.”
‘Em her dem ji bo ziman amade ne’
Serhat Hezer bi bîr xist ku ji bo zimanê Kurdî bibe zimanê fermî bar dikeve ser milê hemû saziyan û got: “Çi were ser milê me em ê bikin. Di aliyê qanûna bingehîn de OHD dikare qanûnan amade bike. Saziyên din jî di aliyê karên xwe de bixebitin. Zimanzan jî dikarin termînolojiya Kurdî ava bikin. Zimanê Kurdî bi hevkariya tevahiya saziyan dikare were lipêşxistin.”
