Di 63yemîn rûniştina Encûmena Mafên Mirovan a NYê de hat eşkerekirin ku hêzên Îranê gule li xwepêşander û zarokan reşandine. Li ser qirkirin û binpêkirina mafên jinan, bangên lezgîn ên hesabpirsînê hat kirin.
Seroka Komîteya Rastî û Lihevhatinê û Mîsyona Lêkolîna Rastiyan Sara Huseyîn, rapora mîsyonê ya di 63yemîn rûniştina Konseya Mafên Mirovan a Yekîtiya Yekbûyî de pêşkêş kir. Di raporta ku di 21ê Îlona 2026an de hate parvekirin de, hate diyarkirin ku hêzên di dema tepeserkirina xwepêşandanan de rasterast gule li ser xwepêşanderan ku di nav de zarok û rêwî jî hene, reşandine.
Di raporê de tê aşkerakirin ku hêzên ewlehiyê birîndaran li nexweşxaneyan girtine bin çavan, gelek girtî rastî êrişên nemirovane hatine û hat diyarkirin ku şandeya lêkolînan li ser bingeha hevpeyvînên şahidek, wêneyên satelîtê, vîdeo û gelek belge û rêzikên delîlên berhevkiriye.
Herî kêm 221 zarok hatin qetilkirin
Li gorî rapora komîteyê, hikûmeta Îranê lîsteyek weşandiye ku navên sê hezar û 038 kesan di xwepêşandanan de jiyana xwe ji dest dane tê de hene û hejmara birîndaran jî wekî 25 hezar diyar kiriye. Lê belê Komîteya Lêkolîna Rastiyan teqez kiriye ku ev hejmar pir zêde ne û dibe ku hejmara rastîn a qurbaniyan gelekî zêdetir be. Di vê raporê de her wiha hat destnîşankirin ku di van êrîşan de herî kêm 221 zarok hatine kuştin.
Zêdebûna darvekirinan û binpêkirina mafê jiyanê
Rapor balê dikşîne li ser gelek tundî û bikaranîna cezayê darvekirinê yê li dijî xwepêşanderan. Li gorî raporê, di navbera meha Adarê û 31ê Tebaxa 2026an de herî kêm 29 kes di xwepêşandanan de hatine darvekirin. Zêdetirî 70 kesî ku di nav wan de herî kêm pênc jin û sê zarok hene, hîn jî di xetereya darvekirinê de ne. Komîteyê da xuyakirin ku di van dozan de mafê darizandinek adil hatiye binpêkirin, îtîrafên bi zorê ji girtiyan hatine girtin û bi taybetî jin û parêzerên wan ji gihandina mafê parastinê bêpar hatine hiştin.
Êrîşên leşkerî û armancgirtina sivîlan
Beşek din a raporê balê dikşîne li ser du êrîşên leşkerî yên ku di 28ê Sibata 2026an de hatine kirin. Komîteyê diyar kir ku ‘sedemên maqûl’ hene ku nîşan didin van êrîşan ji aliyê hêzên Amerîkayê ve hatine pêkanîn û sûcê şer kirine;
Dibistana Seretayî ya Shajara-e-Taiba hedefgirtin. Li gorî herêmî, di vê êrîşê de zêdetirî 150 kesên ku nêzîkî 120 zarok bûn, hatine kuştin.
Komplekseke werzîşê û herêmeke niştecihbûnê hat hedefgirtin ku di encamê de 22 sivîl jiyana xwe ji dest dan. Lê Fermandariya Navendî ya Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê (CENTCOM) berpirsiyariya êrîşê red kir.
Banga ji bo edalet û hesabpirsînê
Rapora Komîteya Rastî û Lihevhatinê bang li Komara Îslamî ya Îranê kir û diyar kir ku divê demildest binpêkirinên mafên mirovan û darvekirinan were rawestandin û lêpirsînên serbixwe û bêalî pêk were. Her wiha dîsa bang li hemû aliyên şer kir ku şert û mercên parastina sivîlan, hesabpirsîna ji berpirsiyaran û tezmînata qurbaniyan misoger bikin.
