• Kurmancî
  • Kirmanckî
  • |
  • Derbarê Me De
  • |
[email protected]
Ajansa Welat
21 MIJDAR 2026
Encamek nîn e
View All Result
  • ROJANE
    TOHAV parêzerên Kurd ên hatine qetilkirin bi bîr anî

    TOHAV parêzerên Kurd ên hatine qetilkirin bi bîr anî

    Zarokan ji bo Ocalan wêne xêz kirin

    Zarokan ji bo Ocalan wêne xêz kirin

    YNK û PDKê li Hewlêrê hevdîtin pêk anîn

    YNK û PDKê li Hewlêrê hevdîtin pêk anîn

    Tulay Hatîmogullari: Ji bo pêvajoyê piştgiriya herî xurt berdana girtiyên nexweş e

    Tulay Hatîmogullari: Ji bo pêvajoyê piştgiriya herî xurt berdana girtiyên nexweş e

    Aqûbeta jinên ku hatine qetilkirin û windakirin pirsîn

    Aqûbeta jinên ku hatine qetilkirin û windakirin pirsîn

    ‘Bi avakirina komînan em ê di vê pêvajoyê de bigihijin serkeftinê’

    ‘Bi avakirina komînan em ê di vê pêvajoyê de bigihijin serkeftinê’

  • JIN
  • ÇAND Û HUNER
  • POLÎTÎKA
  • EKOLOJÎ
  • CIVAK
  • TENDURISTÎ
  • DARAZ
  • KED Û ABORÎ
  • CÎHAN
  • ANALÎZ-DOSYE
  • SPOR
  • HEMÛ NÛÇE
  • ROJANE
    TOHAV parêzerên Kurd ên hatine qetilkirin bi bîr anî

    TOHAV parêzerên Kurd ên hatine qetilkirin bi bîr anî

    Zarokan ji bo Ocalan wêne xêz kirin

    Zarokan ji bo Ocalan wêne xêz kirin

    YNK û PDKê li Hewlêrê hevdîtin pêk anîn

    YNK û PDKê li Hewlêrê hevdîtin pêk anîn

    Tulay Hatîmogullari: Ji bo pêvajoyê piştgiriya herî xurt berdana girtiyên nexweş e

    Tulay Hatîmogullari: Ji bo pêvajoyê piştgiriya herî xurt berdana girtiyên nexweş e

    Aqûbeta jinên ku hatine qetilkirin û windakirin pirsîn

    Aqûbeta jinên ku hatine qetilkirin û windakirin pirsîn

    ‘Bi avakirina komînan em ê di vê pêvajoyê de bigihijin serkeftinê’

    ‘Bi avakirina komînan em ê di vê pêvajoyê de bigihijin serkeftinê’

  • JIN
  • ÇAND Û HUNER
  • POLÎTÎKA
  • EKOLOJÎ
  • CIVAK
  • TENDURISTÎ
  • DARAZ
  • KED Û ABORÎ
  • CÎHAN
  • ANALÎZ-DOSYE
  • SPOR
  • HEMÛ NÛÇE
Encamek nîn e
View All Result
Ajansa Welat
Encamek nîn e
View All Result

Krîza perwerdeyê ya cîhanî bandorê li 258 milyon zarokan dike

Navenda Nûçeyan

24 HEZÎRAN 2026 - 16:04
Kategorî: CÎHAN
A A
Neteweyên Yekbûyî hişyariyê dide ku li seranserî cîhanê zarok ji qada perwerdeyê dûr dikevin û eşkere kir ku hejmara zarokên ji ber şer û krîzan bandor bûne, bi awayekî bêhempa gihîştiye 258 milyonî.

Li seranserî cîhanê her ku diçe krîza perwerdeyê kûrtir dibe; şer û pevçûn bi milyonan zarokan ji mafê wan ê xwendinê bêpar dihêlin û ev yek jî pêşeroja nifşan dixe bin metirsiyeke mezin.

Neteweyên Yekbûyî raporek nû weşand ku tê de nexşeyeke metirsîdar a pêşeroja nifşekî tam eşkere dike. Li gorî daneyên însiyetîfa ‘Perwerde Nikare Bisekine’ (Education Cannot Wait), hejmara zarok û ciwanên ku ji ber şerên çekdarî, krîzên avhewayê û karesatên xwezayî ji dibistanê qut bûne, di nava 18 mehan de 21 milyon zêde bûye. Bi vî rengî, ev rêje gihîştiye asta herî bilind a dîrokî û 258 milyon zarokan derbas dike.

93 milyon zarok bi temamî ji pêvajoya perwerdeyê dûr in

Ji vê hejmarê, 93 milyon zarok bi temamî li derveyî pêvajoya perwerdeyê mane. Nêzî ji sedî 60ê hemû zarokên ku zirar dîtine, di nava 9 welatan de dijîn: Afganistan, Bangladeş, Komara Demokratîk a Kongo, Etiyopya, Myanmar, Nîjerya, Pakistan, Sûdan û Yemen. Bi milyonan zarokên din, her çend navên wan di lîsteyên dibistanê de hebin jî ji ber mercên giran nikarin fêrbûneke rastîn bi dest bixin.

Bêparbûna ji perwerdeyê li herêmên xizan û şerên bixwîn zêdetir dibe

Lêkolîn nîşan didin ku pêdiviyên perwerdeyê her ku diçe li herêmên herî xeternak kom dibin. Ji nav 182 milyon zarokên ku di bin bandora 20 krîzên herî giran de dijîn, 74 milyon jê bi temamî li derveyî dibistanê ne. Ev yek piştrast dike ku bêparbûna ji perwerdeyê êdî bi wekhevî belav nabe, lê belê li herêmên xizan û yên ku şerên bixwîn lê hene zêdetir dibe.

Xwendekar dibistanên xwe ji neçarî diterikînin

Analîzan nîşan da ku şer, tundî û girtina dibistanan li gel astengiyên aborî, dibin sedema qutbûna ji sedî 80ê xwendekaran ji dibistanê. Tevî nebûna ewlehî û zehmetiyên madî, malbat hê jî girîngiyê didin perwerdeya zarokên xwe. Zarok ne ji ber ku malbatên wan baweriya xwe bi perwerdeyê winda kirine, lê ji ber ku mercên hawirdorê tu alternatîfên din nadin wan, neçar dimînin dibistanan biterikînin.

Rêjeya xwendinê li gorî krîzan tê guhertin

Lêkolîner hişyariyê didin ku pirsgirêk tenê ne gihîştina fîzîkî ya avahiya dibistanê ye. Li gelek deverên krîzê, zarok ji qonaxên destpêkê ve di jêhatîbûnên bingehîn mîna xwendinê de paş de dimînin. Di polên şeşan de, rêjeya xwendina baş li welatên di bin şer de tenê digihîje ji sedî 30yî, li welatên bi krîzên aborî û civakî ji sedî 47 û li welatên ku rûbirûyî karesatên xwezayî tên dibin ji sedî 61 e.

Koçberî faktorekî sereke yê bêxwendiniyê ye

Her wiha raporê balê kişand ser barkêşiya giran a li ser milê zarokên ku neçar mane ji malên xwe koçber bibin (bi taybetî li Burkîna Faso, Komara Afrîkaya Navîn, Kongo, Malî û Somalyayê) Zarokên koçber li gorî hevsalên xwe yên cihwar, derfetên wan ên serkeftinê kêmtir in û pêşveçûna wan a fêrbûnê hêdîtir e. Di heman demê de, keç, penaber û zarokên xwedî pêwîstiyên taybet rûbirûyî astengiyên pir mezintir dibin ku şer windahiyên wan ên fêrbûnê kûrtir û dirêjtir dike.

Etîket: Neteweyên Yekbûyîperwerdehîzarokzarokên cîhanê
Parve BikeTweetWhatsAppParve BikeParve Bike

Nûçeyên Din

Zarokan ji bo Ocalan wêne xêz kirin

Zarokan ji bo Ocalan wêne xêz kirin

21 MIJDAR 2026
Di salekê de 6 hezar û 266 zarok hatin kuştin

Di salekê de 6 hezar û 266 zarok hatin kuştin

19 MIJDAR 2026

Standa kursên ZIMAN-DERê: 200 kes serlêdan kir

24 COTMEH 2026
Ji 46 welatan banga rawestandina darvekirinan

Ji 46 welatan banga rawestandina darvekirinan

2 COTMEH 2026
Weşanxaneye Moriyê ji bo zarokan seta pêşdibistanê amade kir

Weşanxaneye Moriyê ji bo zarokan seta pêşdibistanê amade kir

30 ÎLON 2026
Di şerê Ûkraynayê de zêdetir hezar bûyerên tundiya zayendî hat tespîtkirin

Di şerê Ûkraynayê de zêdetir hezar bûyerên tundiya zayendî hat tespîtkirin

24 ÎLON 2026

ÊN ZÊDE HATINE XWENDIN

  • Ezîzê Mûso koça dawî kir

    Ezîzê Mûso koça dawî kir

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Rûken Kilinç: Divê gorên Seîd Riza û hevalên wî bê eşkerekirin

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Ji zaroktiya xwe heta girtîgehê evîna hunerê: Divê Kurd afirîner bin

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Bi îşkenceyê tê girtin û niha nexweş e!

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Keskîn Bayindir: Guhertina cihê birêz Ocalan nabe şert û mercên azad

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Dayika girtiyê nexweş: Kurê min nexweş e û 8 sal in min ew nedîtiye

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Ji Wezareta Çandê bersivek sosret: Medreseya Feqiyê Teyran ne aîdî me ye

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Polîsan bi ser avahiya Weşanxaneya Belkiyê de girt

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Dayika Aştiyê: Ez hêza têkoşînê ji şehîdên xwe digirim

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • ‘Budçeya tendirustiyê ne li gor pêwîstiyên gel tê amadekirin’

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet

Ajansa Welat, bi nûçeyên taybet, dosya, lêkolîn, dîmen û deng civakê agahdar û ronî dike.

Bi şîara agahiyên rast û objektif weşanê esas digire, li ser şopa heqîqetê agahiyan belav dike.

Ajansa Welat bi nûçe û naverokên xwe dibe deng û rengê welat.

Xwediyê Îmtîyazê: Fahrettin Kılıç

Berpirsiyarê Karên Nivîsan: Mahmut Altıntaş

Navnîşan: Fırat Mahallesi, 553. Sokak, Tanlar Şehri Teras Evleri, B Blok,
Kat: 5 - No: 40, Kayapınar, Diyarbakır

Telefon: +90 (532) 519 37 73

E-mail: [email protected]
Malper: www.ajansawelat1.com
Twitter Youtube Instagram Whatsapp
  • Serrûpel
  • Têkilî
  • Derbarê Me De

© 2024 Ajansa Welat ● Yekemîn Ajansa xwerû Kurdî ● Hemû maf parastî ne

Encamek nîn e
View All Result
  • HEMÛ NÛÇE
  • ROJANE
  • JIN
  • ÇAND Û HUNER
  • POLÎTÎKA
  • EKOLOJÎ
  • CIVAK
  • TENDURISTÎ
  • DARAZ
  • KED Û ABORÎ
  • CÎHAN
  • ANALÎZ-DOSYE
  • SPOR
  • KIRMANCKÎ

© 2024 Ajansa Welat ● Yekemîn Ajansa xwerû Kurdî ● Hemû maf parastî ne