Wan – Endama Meclîsa Jinan a Şaredariya Artêmêtê Gulistan Bozkûrtê bi rasthatina 25ê Mijdarê re da zanîn ku divê hemû jinên cîhanê xwe û mafên xwe bizanibin û biparêzin û tev li têkoşîna jinan bibin.
Lijneya Giştî ya Neteweyên Yekbûyî (NY) di sala 1990î de “25ê Mijdarê” weke “Roja Têkoşîna Li Dijî Tundiya Li Ser Jinan” ragihand. Sedema ragihandina 25ê Mijdarê kuştina hovane ya xwîşkên Mîrabal ku di sala 1960an de li Komara Domînîkî dijiyan bû. Xwişkên Mîrabal (Patrîa, Mînerva û Marîa Teresa), bi dijberiya dîktator ê Komara Domînîkê Rafael Trûjîllo dihatin nasîn û li dijî wî dixebitîn. Li ser vê yekê Trûjîllo di axaftineke xwe de dibêje “Li welêt du xeter hene, yek dêr û yek jî xwişkên Mîrabal in”. Çend roj piştî vê axaftinê di 25ê Mijdara 1960an de xwîşkên Mîrabal bi awayekî hovane hatin kuştin. Piştî ragihandina 25ê Mijdarê jin, li çaraliyê cîhanê li dijî tundiya li ser jinan derdikevin qadan û çalakiyan dikin. Li Kurdistanê jî ev roj xwedî giringiyeke mezin e û her sal li bajarên Kurdîstanê bername tên çêkirin û çalakiyên cûr be cûr tên kirin.
‘Em mafên jinan nadin binpêkirin’
Endama Meclîsa Jinan a Şaredariya Artêmêtê Gulistan Bozkûrtê derbarê 25ê Mijdarê Roja Têkoşîna Li Dijî Tundiya Li Ser Jinan axivî û bal kişand ser çîroka xwîşkên Mîrabal. Gulistan Bozkûrtê kuştina xwîşkên Mîrabal weke qetlîamê pênase kir û diyar kir ku ew qetlîam di şexsên xwîşkên Mîrabal de li dijî hemû jinên cîhanê hatiye kirin. Gulistan Bozkûrtê anî ziman ku ev qetlîam ji bo bêdengkirina jinan hatiye kirin û got: “Desthilatê xwest bi vê qetlîamê zordestiya zilam bi ser bixe. Di hebûn û xwebûna jinê de zordestî nîne, jin li hemû qadên cîhanê li hemberî zordestiyê dengê xwe bilind dike û têkoşîna xwe mezin dike. Desthilata mêrserwer ji bo têkoşîna jinan têk bibe weke peyamekê bide hemû jinên cîhanê ev qetlîam pêk anî. Em jî îro têkoşîna malbata Mîrabal didomînin û dengê jinê nayê qûtkirin. Heke em êş û janên xwe ji bîr bikin, nikarin têkoşîna xwe mezintir û xurttir bikin. Em mafên jinan nadin binpêkirin.”
‘Divê hemû jinên cîhanê xwe perwerde bikin’
Gulistan Bozkûrtê da zanîn ku ji bo hişmendiya zilam berdewam bike, dengê jinan di hemû qadan de tê qûtkirin. Gulistan Bozkûrtê destnîşan kir ku ji dîrokê heta niha hemû mafên jinan hatine binpêkirin û wiha dirêjî da axaftina xwe: “Li çaraliyê Kurdistanê jinên Kurdistanî têkoşîneke pir girîng û mezin dan. Li dijî hişmendiya zilaman têkoşîna xwe bilind kirin û peyama serkeftinê dane hemû cîhanê. Ji bo zêdetir mezinkirina têkoşînê perwerdehî hewce ye. Perwerdehî li ser xwebûnê ankû xwenasînê ye û divê hemû jinên cîhanê xwe perwerde bikin. Lewma hem ji bo jinan hem jî ji bo mêran ku hişmendiya xwe biguherînin, xweperwerdekirin gelek girîng e.”
‘Divê hemû jin tev li têkoşîna jinan bibin’
Di berdewamiyê de Gulistan Bozkûrtê bal kişand ser mirina bigûman a Rojîn Kabaîşê û destnîşan kir ku ev û hemû cînayetên jinan encama hişmendiya zilaman e. Gulistan Bozkûrtê da zanîn ku jin di hemû qadan de tên astengkirin û ev tişt li axaftina xwe zêde kir: “Jin, ji aliyê aborî, tendûristî, malbatî û hwd. hatiye astengkirin. Em dixwazin haya hemû jinan ji mafên xwe hebin û bizanin. Divê hemû jin tev li têkoşîna jinan bibin û xwe perwerde bikin. Heke jinên cîhanê mafên xwe bizanin û têbikoşin, ez bawerim dê hişmendiya zilam têk biçe.”
‘Jin di hemû beşên pêvajoyê de heye’
Gulistan Bozkûrtê bi bîr xist ku di dîrokê de jin her tim li hemberî komkujiyan bûye û jinên Kurd jî ev bi salan e li dijî komkujiyan li ber xwe didin. Gulistan Bozkûrtê diyar kir ku li hemû cîhanê niha jinên Kurd weke mînak tên nîşandan û wiha dawî li axaftina xwe anî: “Lewma, di vê pêvajoya civaka demokratîk de gava herî mezin ya jinê ye. Jin di hemû beşên vê pêvajoyê de cih digire û heke cih negire dê ev pêvajo têk biçe.”
