• Kurmancî
  • Kirmanckî
  • |
  • Derbarê Me De
  • |
[email protected]
Ajansa Welat
21 MIJDAR 2026
Encamek nîn e
View All Result
  • ROJANE
    TOHAV parêzerên Kurd ên hatine qetilkirin bi bîr anî

    TOHAV parêzerên Kurd ên hatine qetilkirin bi bîr anî

    Zarokan ji bo Ocalan wêne xêz kirin

    Zarokan ji bo Ocalan wêne xêz kirin

    YNK û PDKê li Hewlêrê hevdîtin pêk anîn

    YNK û PDKê li Hewlêrê hevdîtin pêk anîn

    Tulay Hatîmogullari: Ji bo pêvajoyê piştgiriya herî xurt berdana girtiyên nexweş e

    Tulay Hatîmogullari: Ji bo pêvajoyê piştgiriya herî xurt berdana girtiyên nexweş e

    Aqûbeta jinên ku hatine qetilkirin û windakirin pirsîn

    Aqûbeta jinên ku hatine qetilkirin û windakirin pirsîn

    ‘Bi avakirina komînan em ê di vê pêvajoyê de bigihijin serkeftinê’

    ‘Bi avakirina komînan em ê di vê pêvajoyê de bigihijin serkeftinê’

  • JIN
  • ÇAND Û HUNER
  • POLÎTÎKA
  • EKOLOJÎ
  • CIVAK
  • TENDURISTÎ
  • DARAZ
  • KED Û ABORÎ
  • CÎHAN
  • ANALÎZ-DOSYE
  • SPOR
  • HEMÛ NÛÇE
  • ROJANE
    TOHAV parêzerên Kurd ên hatine qetilkirin bi bîr anî

    TOHAV parêzerên Kurd ên hatine qetilkirin bi bîr anî

    Zarokan ji bo Ocalan wêne xêz kirin

    Zarokan ji bo Ocalan wêne xêz kirin

    YNK û PDKê li Hewlêrê hevdîtin pêk anîn

    YNK û PDKê li Hewlêrê hevdîtin pêk anîn

    Tulay Hatîmogullari: Ji bo pêvajoyê piştgiriya herî xurt berdana girtiyên nexweş e

    Tulay Hatîmogullari: Ji bo pêvajoyê piştgiriya herî xurt berdana girtiyên nexweş e

    Aqûbeta jinên ku hatine qetilkirin û windakirin pirsîn

    Aqûbeta jinên ku hatine qetilkirin û windakirin pirsîn

    ‘Bi avakirina komînan em ê di vê pêvajoyê de bigihijin serkeftinê’

    ‘Bi avakirina komînan em ê di vê pêvajoyê de bigihijin serkeftinê’

  • JIN
  • ÇAND Û HUNER
  • POLÎTÎKA
  • EKOLOJÎ
  • CIVAK
  • TENDURISTÎ
  • DARAZ
  • KED Û ABORÎ
  • CÎHAN
  • ANALÎZ-DOSYE
  • SPOR
  • HEMÛ NÛÇE
Encamek nîn e
View All Result
Ajansa Welat
Encamek nîn e
View All Result

Gelo çima siyasetmedar û rewşenbîrên Kurd, hesabên medyaya Kurdî naşopînin?

Lezgîn Akdenîz / AW

6 HEZÎRAN 2026 - 09:20
Kategorî: MANŞET, ROJANE
A A
Amed – Di serdema platformên dîjîtal û medyaya nû de, zimanê Kurdî ji bo civakê weke “xeta herî dawî ya parastina nasname û çandê” tê pênasekirin. Lê belê, di navbera retorîka polîtîk û pratîka dîjîtal a rojane de nakokiyeke kûr heye. Di nav siyaset û rewşenbîriya Kurdî de ziman ji bo wan pîroz e, lê di pratîka ji bo ziman û şopandina hesabên medyaya Kurdî de sêwî ye. Gelek parlamenter, siyasetmedar, rewşenbîr, hunermend, rojnamegerên Kurd hesabên medyaya dîjîtal ên ajans, rojname û televîzyonên Kurdî naşopînin.

Aktorên polîtîk, hunermend û rewşenbîriya Kurdî, di rojên taybet de ekranên telefonan bi peyamên gur û geş ên li ser pîrozbahiya zimanê dayikê dadigirin, lê gava dor tê ser xwedîderketin, şopandin û parvekirina saziyên xwerû bi Kurdî, ev piştgirî bi awayekî trajîk winda dibe an jî xwe beloqî dike.

Ev rewş wekî nexweşiya “Otokolonîzasyonê” tê binavkirin ku tê de saziyên Kurdî di qada dîjîtal de tên îzolekirin û ziman ji amûrekî zindî yê jiyanê vediguhere amûreke konjonkturel a populîzmê.

Di cîhana dîjîtal a îro de, pîvana herî mezin bal kişandin û gihîştina ji bo girseyan e. Bikarhênerên populer, li ser platformên dîjîtal gelek caran wekî fîgurên bazarê tevdigerin. Ji ber ku qada perwerdehiya fermî bi Kurdî nîn e û piraniya civakê lîteratûra siyasî, civakî û teorîk bi zimanê serdest şopandiye, parvekirina naverokên bi zimanê serdest her tim ecibandin û parvekirinên zêdetir tîne.

Nêzakatiyên sembolîk

Parvekirina bi peyamekê li ser pîroziya ziman mîna di 15ê Gulanê Cejna Zimanê Kurdî de di nava girseyê de prestîja neteweyî dide wî fîgurî. Lê gava dor tê ser şopandina ajans û rojnameyên xwerû bi Kurdî yên mîna Ajansa Welat, Azadiya Welat, Diyarname, televîzyonên xwerû bi Kurdî, kovarên wêjeyî û malperên çandî, algorîtmaya medyaya dîjîtal înteraksiyonê kêm dike. Ji ber ku girseya Kurdî di qada dîjîtal de hîn nehatiye rêxistinkirin. Di vir de elîta Kurd di navbera berjewendiya zimanî û berjewendiya algorîtmik de, ya duyemîn hildibijêre. Kurdî tenê wekî vitrînek ji bo wijdana herêmî dimîne. Ziman di daxuyaniyan de pîroz e, lê di pratîka şopandinê de sêwî ye.

Siyasetmedar û rewşenbîrên Kurd çima hesabên çapemeniya Kurdî naşopînin?

Gelek siyasetmedar, parlamenter, rojnameger, hunermend, rewşenbîr, akademîsyen û hwd. çima hesabên sazî û dezgehên ragihandinê yên ku xizmet û ragihandina Kurdî dikin, nabînin û naşopînin? Şopandina wan tenê di gotinan de dimîne, lê belê ev yek jî heye; hesabên gelek ajans, malper û rojnameyan tên astengkirin û qedexekirin, lê ev nayê wê maneyê ku hesabên medyaya Kurdî neyê şopandin û belavkirin. Ev kesên navborî ji xeynî şopandinê, ji salê carek nivîsek, nûçeyek, gotarek bi Kurdî jî parve nakin. Cihê meraqê ye gelo ka ev kesên navborî wê çend kes vê nûçeyê bixwînin û xwe têde bibînin?

Bandora temaşevan

Ev krîza dîjîtal di sosyolojiya modern de bi têgeha “Bandora temaşevan” tê şîrovekirin. Gava ku berpirsiyariyek li ser milê her kesî be, di encamê de tu kes wê berpirsiyariyê nagire ser xwe; ji ber ku her kes difikire ku “kesekî, kesên din jixwe vî karî dike.” Tu kes nabêje “Ez ê ji bo ziman çi bikim?”

Asîmîlasyona dîjîtal

Siyaseta heyî her çend ji bo ziman daxwaza “statuyê” bike jî, ji bo qada ku îro heyî û bi keda mezin hatiye avakirin, bingehekî jiyanî û aborî ava nake. Saziyên ku bi keda xwe ya xwerû bi Kurdî nûçeyan çêdikin, diafirînin di warê dîjîtal de tenê dimînin û bêdeng tên hiştin.

Ev nakokiya di navbera gotin û kirinê de, di nava civakê de hesteke kûr a bêbaweriyê ava dike. Şopîner dema dibînin ku rêvebirên wan ên polîtîk, aktîvîst, nivîskar, rojnameger an hunermendên wan peyamên pîrozkirina ziman didin, lê di pratîka xwe ya dîjîtal a rojane de saziyên Kurdî tune dihesibînin û naverokên wan parve nakin, ew bixwe jî girîngiyê nadin xwendin û belavkirina nûçeyên Kurdî. Ev jî çerxeke xedar a asîmîlasyona dîjîtal ava dike.

Guhertina radîkal a adetên dîjîtal

Çareserî her çend hêsan be jî, hewceyî bi biryareke samimî û polîtîkayeke radîkal heye. Ji bo ku ev ji holê rabe, divê helwesteke nû ya polîtîk û çandî pêş bikeve. Divê were fêmkirin, parastina ziman tenê bi nivîsandina daxuyaniyên di rojên pîrozbahiyan de nabe. Parastina zimanê Kurdî yê rasteqîn avakirina ekosîstemeke dîjîtal a bihêz e. Heta ku bikarhênerên medya dîjîtal ên Kurd vê rastiyê nebînin, her peyamên tê dayîn dê wekî populîzmeke konjonkturel bimîne.

Etîket: çapemeniya KurîHunermendên Kurdmedya Kurdîrewşenbîrên KurdRojnamegerên Kurdsiyasetmedarên Kurd
Parve BikeTweetWhatsAppParve BikeParve Bike

Nûçeyên Din

Helbestvan Mueyed Teyîb: Rewşenbîr dikarin hişmendiya aştiyê ava bikin

Helbestvan Mueyed Teyîb: Rewşenbîr dikarin hişmendiya aştiyê ava bikin

9 MIJDAR 2026
Dozên rojnameger Gok û Orûç hatin taloqkirin

Dozên rojnameger Gok û Orûç hatin taloqkirin

22 ÎLON 2026
Doza 20 rojnamevanên Kurd ber bi qonaxa biryarê ve diçe

Doza 20 rojnamevanên Kurd ber bi qonaxa biryarê ve diçe

9 TÎRMEH 2026
2 rojnameger hatin darizandin

Doza rojnamevan Abdurrahman Gok hat paşxistin

16 HEZÎRAN 2026
Paradoksa ziman a parlamenterên DEM Partiyê!

Paradoksa ziman a parlamenterên DEM Partiyê!

12 HEZÎRAN 2026
Li pêşiya KEyê banga naskirina mafê hêviyê hate kirin

Li pêşiya KEyê banga naskirina mafê hêviyê hate kirin

9 HEZÎRAN 2026

ÊN ZÊDE HATINE XWENDIN

  • Ezîzê Mûso koça dawî kir

    Ezîzê Mûso koça dawî kir

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Rûken Kilinç: Divê gorên Seîd Riza û hevalên wî bê eşkerekirin

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Ji zaroktiya xwe heta girtîgehê evîna hunerê: Divê Kurd afirîner bin

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Bi îşkenceyê tê girtin û niha nexweş e!

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Keskîn Bayindir: Guhertina cihê birêz Ocalan nabe şert û mercên azad

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Dayika girtiyê nexweş: Kurê min nexweş e û 8 sal in min ew nedîtiye

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Ji Wezareta Çandê bersivek sosret: Medreseya Feqiyê Teyran ne aîdî me ye

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Polîsan bi ser avahiya Weşanxaneya Belkiyê de girt

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Dayika Aştiyê: Ez hêza têkoşînê ji şehîdên xwe digirim

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • ‘Budçeya tendirustiyê ne li gor pêwîstiyên gel tê amadekirin’

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet

Ajansa Welat, bi nûçeyên taybet, dosya, lêkolîn, dîmen û deng civakê agahdar û ronî dike.

Bi şîara agahiyên rast û objektif weşanê esas digire, li ser şopa heqîqetê agahiyan belav dike.

Ajansa Welat bi nûçe û naverokên xwe dibe deng û rengê welat.

Xwediyê Îmtîyazê: Fahrettin Kılıç

Berpirsiyarê Karên Nivîsan: Mahmut Altıntaş

Navnîşan: Fırat Mahallesi, 553. Sokak, Tanlar Şehri Teras Evleri, B Blok,
Kat: 5 - No: 40, Kayapınar, Diyarbakır

Telefon: +90 (532) 519 37 73

E-mail: [email protected]
Malper: www.ajansawelat1.com
Twitter Youtube Instagram Whatsapp
  • Serrûpel
  • Têkilî
  • Derbarê Me De

© 2024 Ajansa Welat ● Yekemîn Ajansa xwerû Kurdî ● Hemû maf parastî ne

Encamek nîn e
View All Result
  • HEMÛ NÛÇE
  • ROJANE
  • JIN
  • ÇAND Û HUNER
  • POLÎTÎKA
  • EKOLOJÎ
  • CIVAK
  • TENDURISTÎ
  • DARAZ
  • KED Û ABORÎ
  • CÎHAN
  • ANALÎZ-DOSYE
  • SPOR
  • KIRMANCKÎ

© 2024 Ajansa Welat ● Yekemîn Ajansa xwerû Kurdî ● Hemû maf parastî ne