Nivîskar Dilzar Dîlok di hejmara 8emîn a Kovara Ozgur Halkê de bi gotara xwe ya bi sernavê “Gelo Wijdana Zayend û Edaletê Heye?” mijara dadperwerî, wijdan û etîka civakî ji hêla teorî, felsefe û têkoşîna zayendî ve digire dest. Dîlok di nivîsa xwe de destnîşan dike ku di bin serdestiya pergala kapîtalîst û hişmendiya mêr de dadweriyeke rasteqîn çênabe û pênaseya edaletê tenê bi nirxên jinê pêkan e.
Nivîskar Dilzar Dîlok di hejmara 8emîn a Kovara Ozgur Halkê de li ser hişmendiya zayendî û etîka civakî nirxandinên girîng kirin. Dilzar Dîlok balê dikişîne ser qrîza kûr a pergala dadweriyê û destnîşan dike ku edaleta heyî di xizmeta desthilatdariyê de ye. Dilzar Dîlok anî ziman ku pênaseya edalet û wijdanê ya ku ji hêla hişmendiya mêr-dewletê ve hatine afirandin dixwaze civakê bixapîne û wiha nivîsand: “Rastiya edalet û wijdanê tenê gava ku ji serdestiya zayendî azad bibe, dikare bibe nirxekî pîroz û civakî.”
‘Hişmendiya mêr edalet û wijdan parçe kiriye’
Dilzar Dîlok diyar dike ku ji bo avakirina civakeke exlaqî û politîk, rexnekirina pergala serdest xala herî girîng e. Dilzar Dîlok tîne ziman ku kapîtalîzm û baviksalarî exlaq û wijdanê ji cewherê wan dûr dixîn. Dîlok wiha dinirxîne: “Sîstema serdest wijdan û edaletê tenê wekî amûrekî qanûnî û zordariyê bi kar tîne; di cihê ku hiyerarşî û zayendperestî hebe, behsa edaleteke rastîn nayê kirin.”
‘Nirxên jinê bingeha dadperweriya civakî ne’
Di gotarê de Dîlok rola pêşengiyê ya jinê di avakirina jiyana nû de pênase dike. Dilzar Dîlok sekna li dijî hişmendiya baviksalarî wekî merceke sereke ya azadiyê dibîne. Di nivîsa Dîlok de tê diyarkirin ku rizgariya civakê rasterast bi azadbûna hişmendiya jinê ve girêdayî ye. Dilzar Dîlok van nirxandinan dike: “Gava ku em behsa edalet û wijdanê dikin, divê em destpêkê fêm bikin ku ev têgeh bi nirx û rihê avaker ê jinê re dibin yek û exlaqê civakî ji nû ve zindî dikin.”
‘Bêyî rizgariya zayendî civaka exlaqî ava nabe’
Yek ji mijarên sereke yên ku di gotarê de li ser tê rawestandin, pêwendiya kûr a di navbera etîka jinê û azadiya civakê de ye. Dîlok diyar dike ku feraseta edaletê ya dewletparêz nikare bibe bersiv û wiha dibêje: “Bêyî şikandina serdestiya mêr û avakirina hişmendiya azad a zayendî, edaleta civakî pêkan nîne. Edalet ne pênaseyeke qanûnî ye, sekneke exlaqî û politîk e.”
‘Divê etîk û felsefeya jinê bibe pîvana jiyanê’
Dîlok destnîşan dike ku avakirina jiyana komûnal û demokratîk tenê bi felsefeya jinê bi hêz dibe û wiha didomîne: “Hêz û serkeftina têkoşîna me bi pîvana kûrbûna di felsefeya azadiya jinê de ye. Di hemû saziyan de û di nav jiyana civakî de divê wijdanê exlaqî yê jinê bibe pîvana biryardarî û rêveberiyê.”
‘Misogerkirina pêşeroja exlaqî bi têkoşîna jinê pêkan e’
Di dawiya nivîsê de Dilzar Dîlok balê dikişîne ser xeta têkoşînê û sekna li beramberî hişmendiya serdest. Dilzar Dîlok diyar dike ku garantiya pêşerojê birêxistinbûna jinê ye. Dîlok nivîsa xwe wiha bi dawî dike: “Jin û civaka ku ber bi azadiyê ve dimeşin, divê hemû pênase û qanûnên pergala serdest red bikin û edaleta xwe ya exlaqî bi xwe ava bikin. Ev proseya vejîna exlaqî ye ku rê li ber jiyaneke azad û hevgirtî vedike.”
