• Kurmancî
  • Kirmanckî
  • |
  • Derbarê Me De
  • |
[email protected]
Ajansa Welat
21 MIJDAR 2026
Encamek nîn e
View All Result
  • ROJANE
    TOHAV parêzerên Kurd ên hatine qetilkirin bi bîr anî

    TOHAV parêzerên Kurd ên hatine qetilkirin bi bîr anî

    Zarokan ji bo Ocalan wêne xêz kirin

    Zarokan ji bo Ocalan wêne xêz kirin

    YNK û PDKê li Hewlêrê hevdîtin pêk anîn

    YNK û PDKê li Hewlêrê hevdîtin pêk anîn

    Tulay Hatîmogullari: Ji bo pêvajoyê piştgiriya herî xurt berdana girtiyên nexweş e

    Tulay Hatîmogullari: Ji bo pêvajoyê piştgiriya herî xurt berdana girtiyên nexweş e

    Aqûbeta jinên ku hatine qetilkirin û windakirin pirsîn

    Aqûbeta jinên ku hatine qetilkirin û windakirin pirsîn

    ‘Bi avakirina komînan em ê di vê pêvajoyê de bigihijin serkeftinê’

    ‘Bi avakirina komînan em ê di vê pêvajoyê de bigihijin serkeftinê’

  • JIN
  • ÇAND Û HUNER
  • POLÎTÎKA
  • EKOLOJÎ
  • CIVAK
  • TENDURISTÎ
  • DARAZ
  • KED Û ABORÎ
  • CÎHAN
  • ANALÎZ-DOSYE
  • SPOR
  • HEMÛ NÛÇE
  • ROJANE
    TOHAV parêzerên Kurd ên hatine qetilkirin bi bîr anî

    TOHAV parêzerên Kurd ên hatine qetilkirin bi bîr anî

    Zarokan ji bo Ocalan wêne xêz kirin

    Zarokan ji bo Ocalan wêne xêz kirin

    YNK û PDKê li Hewlêrê hevdîtin pêk anîn

    YNK û PDKê li Hewlêrê hevdîtin pêk anîn

    Tulay Hatîmogullari: Ji bo pêvajoyê piştgiriya herî xurt berdana girtiyên nexweş e

    Tulay Hatîmogullari: Ji bo pêvajoyê piştgiriya herî xurt berdana girtiyên nexweş e

    Aqûbeta jinên ku hatine qetilkirin û windakirin pirsîn

    Aqûbeta jinên ku hatine qetilkirin û windakirin pirsîn

    ‘Bi avakirina komînan em ê di vê pêvajoyê de bigihijin serkeftinê’

    ‘Bi avakirina komînan em ê di vê pêvajoyê de bigihijin serkeftinê’

  • JIN
  • ÇAND Û HUNER
  • POLÎTÎKA
  • EKOLOJÎ
  • CIVAK
  • TENDURISTÎ
  • DARAZ
  • KED Û ABORÎ
  • CÎHAN
  • ANALÎZ-DOSYE
  • SPOR
  • HEMÛ NÛÇE
Encamek nîn e
View All Result
Ajansa Welat
Encamek nîn e
View All Result

Çemê Mûradê, xweza, çandinî û sewalkarî di xetereyê de ye

Daristan Pala / AW

10 HEZÎRAN 2026 - 08:30
Kategorî: EKOLOJÎ, MANŞET
A A
Mûş – Çemê Muradê di navbera kana zêran a Agiriyê û JESa Mûşê de ber bi tinebûnê ve diçe. Ev her du projeyên talanker gefê li xwezayê û 16 gundan dixwin û metirsiya erdhej û koçberiyê zêde dikin.

Îro li seranserê cîhanê û bi taybetî li ser axa Kurdistanê, polîtîkayên ku bi navê “enerjiyê” tên birêvebirin, dibin sedema karesatên ku vegera wan nepêkan e. Birîna daristanan, jehrîkirina rûbarên mîna Çemê Muradê bi siyanûrê, avakirina bendav û santralên ku li ser xetên fayê yên erdhejê bandor dikin, hemû rûyên vê polîtîkayê ne. Ev talan di eslê xwe de êrişa li ser bîr, çand û hebûna civakê ye.

Li Giyadînê 470 hektar qad di bin metirsiya siyanûrê de ye

Li gundê Meleqerê yê ser bi navçeya Giyadînê ya Agiriyê ve piştî ku ji bo 3 kargehên madenê yên Koza Holdîngê raporên ÇEDê hatin dayîn, xebatên kolandinê li ser 470 hektarî dest pê kir. Ev qada ku di bin bandora xetên erdhejê yên çalak û quntarên Çiyayê Tendûrekê de ye, metirsiya tevlibûna siyanûrê ya nav ava Çemê Muradê derxistiye asta herî metirsîdar. Raporên saziyên sivîl ên mîna Komeleya Meşeyê amade kirine destnîşan dikin ku heke ev proje bi dawî nebin, tora avê û nebatên herêmê dê bi tevahî qir bibin, ev yek jî dê bibe sedema koçberiyeke mezin a xelkê herêmê.

Av û çandiniya Deşta Mûşê di bin metirsiyê de ye

Metirsiya li ser Çemê Muradê ne tenê bi Agiriyê ve sînordar e, rasterast bandorê li ser bajarê Mûşê jî dike. Ji ber ku ava vexwarinê ya Mûşê ji vî çemî tê dabînkirin û li Deşta Mûşê projeyeke avdanê ya li ser 780 hezar hektarî heye, tevlibûna siyanûrê an jî jehrê ya ava herêmê, dê rasterast hilberîna çandiniyê û tenduristiya bi sed hezaran mirovan têk bibe. Nimûneyên li cîhanê nîşan dide ku derxistina zêr a bi kîmyewiyan, çavkaniyên avê bi temamî tune dike.

Koçberkirina 16 gundan û metirsiya erdhejê

Li gundê Xwarika Gimgimê, xebatên sondajê yên projeya JESê ya Şîrketa IGNIS H2 Enerjiyê hate destpêkirin. Ev proje rasterast bandoreke neyînî li ser 16 gundan dike. Ava kanî û newalên ku di nav gundên Derê Mengelî, Derê Civarka, Derê Çorî û Derê Goşkarbava derbas dibin, rasterast diherikin Çemê Muradê.

Reenjeksiyon metirsiya erdhejê zêde dike

Li gorî nirxandinên endezyarên çandiniyê, ava germ a ku ji binê erdê ji bo JESê tê derxistin, mîneralên borê yên di asteke bilind de dihewîne. Ev bor di nav axê de kom dibe, dibe kevir û nahêle ku nebat avê bikişînin, ev yek jî çandinî û sewalkariyê bi temamî diqedîne. Her wiha pergala ‘reenjeksiyonê’ (berdana ava bermayî ya kîmyewî ji bo binê erdê) li ser xeta erdhejê ya Kanîreş-Gimgimê ku 60 sal in erdhejeke mezin lê çênebûye, metirsiya bandora li ser xeta fayê û rîska erdhejên mezin zêde dike.

Destwerdana li ser demografî û baweriyê

Tê destnîşankirin ku ev rûxandina ekolojîk di heman demê de polîtîkayeke taybet a li dijî nasname, ol û çanda gelê herêmê ye. Ziyaretgeh û navendên pîroz ên baweriya Elewîtiyê yên gundên weke; Korîbava, Nîşaneroj, Kalesipî, Şehîdê Merge, Tekaye Kekebava, Ninga Dûndûle û Şehîdê Hopike di nav sînorên vê projeyê de ne. Ji ber vê yekê, xebatên HES û JESan ên li ser heman çavkaniyên avê, weke hewldaneke sîstematîk a ji bo bêmirovhiştin û guhertina demografiya herêmê tên pênasekirin.

Banga li rabûna li dijî projeyan hate kirin

Ruhsetên ku ji bo van şîrketan bi referansên siyasî û bêyî raporên zanistî hatine dayîn, hevgirtineke siyasî ya polîtîkayên dij-xweza û dij-civak nîşan didin. Di vê çarçoveyê de, li dijî sondaja yekemîn a ku tê plankirin di meha Gulanê de li Gimgimê bê lêdan, ji bo parastina xweza, av û nirxên olî-çandî bang li tevahiya saziyên sivîl û gel hat kirin ku li ber xwe bidin û destûrê nedin destpêkirina vê rûxandinê.

Etîket: Çemê MûradêDaristan PalaHESSantralên Enerjiya Jeotermal (JES)Talana Çemê Muradêtalankirina xwezayêxwezaya Kurdistanê
Parve BikeTweetWhatsAppParve BikeParve Bike

Nûçeyên Din

‘Dewlet û şîrketên navneteweyî dest danîne li ser welatê me’

‘Dewlet û şîrketên navneteweyî dest danîne li ser welatê me’

13 MIJDAR 2026
Oznûr Bartin: Xwezaya Kurdistanê bi destê şirketên hevkar tê talankirin

Oznûr Bartin: Xwezaya Kurdistanê bi destê şirketên hevkar tê talankirin

18 COTMEH 2026
Leşkerên Tirk li Behdînanê daran dibirin lê hikûmeta Başûr bêdeng e

Leşkerên Tirk li Behdînanê daran dibirin lê hikûmeta Başûr bêdeng e

1 COTMEH 2026
Dosye 5: Dek û dolabên rêveberên AKPê yên Şirnexê Serokê AKPê 750 mîlyon lîre perêyê esnafan xwariye

Dosye 5: Dek û dolabên rêveberên AKPê yên Şirnexê
Serokê AKPê 750 mîlyon lîre perêyê esnafan xwariye

7 TEBAX 2026
Dosye 3: Dek û dolabên rêveberên AKPê yên Şirnexê HESên ewlehiyê firotin serokê AKPê Rahmet Taşar

Dosye 3: Dek û dolabên rêveberên AKPê yên Şirnexê
HESên ewlehiyê firotin serokê AKPê Rahmet Taşar

5 TEBAX 2026
‘Li gel pêvajoyê talana xwezayê jî zêdetir bû’

‘Li gel pêvajoyê talana xwezayê jî zêdetir bû’

31 TÎRMEH 2026

ÊN ZÊDE HATINE XWENDIN

  • Ezîzê Mûso koça dawî kir

    Ezîzê Mûso koça dawî kir

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Rûken Kilinç: Divê gorên Seîd Riza û hevalên wî bê eşkerekirin

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Ji zaroktiya xwe heta girtîgehê evîna hunerê: Divê Kurd afirîner bin

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Bi îşkenceyê tê girtin û niha nexweş e!

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Keskîn Bayindir: Guhertina cihê birêz Ocalan nabe şert û mercên azad

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Dayika girtiyê nexweş: Kurê min nexweş e û 8 sal in min ew nedîtiye

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Ji Wezareta Çandê bersivek sosret: Medreseya Feqiyê Teyran ne aîdî me ye

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Polîsan bi ser avahiya Weşanxaneya Belkiyê de girt

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Dayika Aştiyê: Ez hêza têkoşînê ji şehîdên xwe digirim

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • ‘Budçeya tendirustiyê ne li gor pêwîstiyên gel tê amadekirin’

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet

Ajansa Welat, bi nûçeyên taybet, dosya, lêkolîn, dîmen û deng civakê agahdar û ronî dike.

Bi şîara agahiyên rast û objektif weşanê esas digire, li ser şopa heqîqetê agahiyan belav dike.

Ajansa Welat bi nûçe û naverokên xwe dibe deng û rengê welat.

Xwediyê Îmtîyazê: Fahrettin Kılıç

Berpirsiyarê Karên Nivîsan: Mahmut Altıntaş

Navnîşan: Fırat Mahallesi, 553. Sokak, Tanlar Şehri Teras Evleri, B Blok,
Kat: 5 - No: 40, Kayapınar, Diyarbakır

Telefon: +90 (532) 519 37 73

E-mail: [email protected]
Malper: www.ajansawelat1.com
Twitter Youtube Instagram Whatsapp
  • Serrûpel
  • Têkilî
  • Derbarê Me De

© 2024 Ajansa Welat ● Yekemîn Ajansa xwerû Kurdî ● Hemû maf parastî ne

Encamek nîn e
View All Result
  • HEMÛ NÛÇE
  • ROJANE
  • JIN
  • ÇAND Û HUNER
  • POLÎTÎKA
  • EKOLOJÎ
  • CIVAK
  • TENDURISTÎ
  • DARAZ
  • KED Û ABORÎ
  • CÎHAN
  • ANALÎZ-DOSYE
  • SPOR
  • KIRMANCKÎ

© 2024 Ajansa Welat ● Yekemîn Ajansa xwerû Kurdî ● Hemû maf parastî ne