Rageşiya di navbera Îsraîl-Amerîka û Îsraîlê ku di hefteyên dawî de li Rojhilata Navîn zêde bûbû. Agirbesta bi demkî ya di navbera Amerîka û Îsraîlê de hatiye ragihandin û ji hêla Îsraîlê jî hatiye qebûlkirin rewşa heyî anî qonexeke nû.
Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê (DYE) û Îranê bi şertê ku Hurmuz were vekirin, agirbesta 15 rojan qebûl kirin. Peymana hatiye kirin kir ku karesateke mirovî li herêmê neyê jiyîn. Tê payîn her du alî dê di 10ê Nîsana 2026an de li Îslamabadê li ser maseya muzakereyê rûnin.
Serokê DYAyê Donald Trump ragihand ku ew beriya wextê êrîşa were ew agirbesta dualî ya ji bo 2 hefteyan qebûl kiriye. Trump diyar kir ku şertê esas ê agirbestê ew e ku Kendava Hurmuzê demildest û bi rengekî ewle cardin were vekirin.
Îranê ji bo agirbestê 10 xal pêşniyar kir
Trump li ser platforma medyaya dîjîtal Truth Socialê derbarê mijarê daxuyanî da û wihat got: “Di hevdîtina ku min bi Serokwezîrê Pakistanê Şehbaz Şarîf û Mareşal Asim Munîr re kir de, ji min xwestin ku ez plana xwe ya îşev ya ji bo êrîşkirina Îranê rawestînim; û bi şertê ku Komara Îslamê ya Îranê qebûl bike Kendava Hurmuzê bi rengekî tam, di vê kêliyê de û bi ewle were vekirin. Ez qebûl dikim ku bombebaran û êrîşên li ser Îranê ji bo du hefteyan rawestînim. Ev ê bibe agirbesteke dualî. Sedema vê biryarê ew e ku em ev zû de ye ku em gihiştine hemû armancên xwe yên leşkerî. Di mijara peymaneke têkildarî aştiya demdirêj ya bi Îranê re û aştiya Rojhilata Navîn de, em pir pêş ketine.”
Trump di berdewama daxuyaniya xwe de anî ziman ku ew pêşniyareke 10 maddeyî ji Îranê wergirtiye û got, ji bo îmzekirina rewşa dawî ya peymanê, pêdivî bi du hefteyan heye.
Konseya Ewlehiya Neteweyî ya Îranê jî qebûl kir
Piştî daxuyaniyê, Konseya Bilind ya Ewlehiyê ya Neteweyî ya Îranê jî ragihand ku wan rawestandina şer ya ji bo 15 rojan, qebûl kiriye. Her wiha aliyan li hev kir ku roja înê muzakereyên navbera DYE û Îranê li Pakistanê destpê bikin. Îranê da zanîn ku dikare wexta agirbesta du hefteyî, bi peymaneke dualî were dirêjkirin.
Îsraîlê piştgirî da biyara Trump
Îsraîlê piştgirî da biryara agirbestê. Ofîsa Serokwezîrê Îsraîlê Bunyamîn Netanyahu ragihand ku ew piştgirî didin biryara Trump. Îsraîlê destnîşan kir ku divê êdî Îran gefên mîna nukleer, balîstîk û “terorê” çêneke.
Lubnan de di nava biryara agirbestê de ye
Ofîsa Netanyahu di daxuyaniya daye rojnamevanan de daxuyand ku Lubnan ne di nava birayara agirbestê de ye.
Pakistan navbeynkariya her du aliyan dike
Ji bo ji rawestandina şerê heyî Pakistanê rol girt. Rêveberiya Îslamabadê ragihand ku hevdîtinên dîplomatîk ên navbera DYE û Îranê bi rengekî îstiqrar û xurt pêş dikevin.
Tehran: Heke êriş rawestin dê operasyona parastinê jî raweste
Wezîrê Karên Derve yê Îranê Seyîd Abbas Arakçî nêzîkatiya rêveberiya Tehranê ya ji bo agirbestê, di çarçoveya “parastinê” de pênase kir. Îranê ragihand ku heke êrîşên li ser Îranê bisekinin, wê bersivên leşkerî jî bi dawî bibin. Di daxuyaniya derbarê mijarê de hate dayîn dê Kendava Hurmuzê bi awayeke ewle were vekirin û koordînasyona vê yekê bike dê were avakirin.
Bihayê petrolê daket
Bandora herî bi lez ya daxuyaniya agirbestê, di piyasayên kûreyî de hate dîtin. Ji ber îhtîmala dirêşbûn û berfirehbûna şer û girtî mayîna Kendava Hurmuzê, bihayê petrolê piştî ragihandina agirbestê yekser daket.
Her du alî jî xwe serkeftî îlan kirin
Her çend her du alî hewl didin peyama “serketinê” bidin raya giştî jî, li gorî rewşa heyî wisa tê nirxandin ku di rewşa heyî de her du alî jî negihiştin armancên xwe û yek jî bi ser neket. Rêveberiya Washingtonê ji bo serkeftinê hedefên leşkerî yên operasyonên derxist pêş. Îran jî ji bo serkeftinê peyamên mayîna li ser piyan derdixe pêş. Îran gelek fermandar û rayedarên bingeha rejîmê bûn winda kir û gelek sazîbûnên xwe ve zirareke mezin a can û madî dît. Amerîka jî armancên xwe bi şer û operasyonan bi dest nexist. Ajans û rojnemeyên cîhanî vê yekê wek “têkçûna dualî” pênase dikin.
