Amed – Şaredariya Bajarê Mezin a Amedê bi daxuyaniyekê ragihand ku qeyûman destûr daye ku li Geliyê Dîcleyê avahî bên çêkirin û bi vê yekê re Herêma Geliyê Dîcleyê û Pîra Dehderî hatiye texrîbkirin.
Şaredariya Bajarê Mezin a Amedê, kargehên li Pira Dehderî ku xelkê bajêr ji ber dagirkirina qada cemaweriyê û fiyetên biha bertekê nîşan dide, daxuyaniyeke nivîskî da.
Daxuyaniya şaredariyê wiha ye:
“Pira Dehderî ya ku di serdema Merwaniyan de di sala 1065an de li ser Çemê Dîcleyê hatiye çêkirin, di heman demê de mircaneke dîmena xwezayî ya Amedê ye ku heta roja me ya îro maye. Wêneyên ku bi rêya Google Earth hatine girtin, eko-qirkirina li dora pirê û pirê bi xwe darîçav dikin. Pira Dehderî ya ku sala 1065an di serdema Merwaniyan de ji aliyê mîmar Yûsif Kurê Ubeyd ve li ser Çemê Dîcleyê hatibû çêkirin û heta îro hêj jî ser pêya ye, di bin xetereya eko-qirkirina ku roj bi roj bi destê mirovan tê meşandin de ye.
Avahî bi tayînkirina qeyûm re hatin çêkirin
Avahiyên li her du aliyên pirê, ku di heman demê de mircana dîmena xwezayî ya ku ji aliyê Geliyê Dîcleyê û Baxçeyên Hewselê ve hatiye avakirin, di sala 2016an de bi tayînkirina qeyûm li Şaredariya Bajarê Mezin a Amedê dest pê kir. Di wêneyên ku ji Google Earth hatine girtin de, tê dîtin ku di sala 2014an de li derdora pirê tu avahî çênebûne, lê bi qeyûmên ku di sala 2016an de hatine tayînkirin re, roj bi roj dîwarên beton bilind bûne.
Faûna vê biheşta sirûştî roj bi roj xera dikin
Di lêkolînên zanistî de yên ku li herêma Geliyê Çemê Dîcleyê û Baxçeyên Hewselê hatine kirin de, derdora 607 cureyên riwekan û nêzî 635 cureyên ajalan hatine tespîtkirin. Li vê herêmê ku stargeha çûkan, guhandaran û cureyên bêhestî ye, gelek cureyên wan di xetereya nemabûnê de ne. Nemaze li derdora Pira Dehderî, moloz û kertolên ku li rêgeha çem hatine reşandin û dîwarên beton ên ku bilind dibin, faûna (gişta heywanatê) vê biheşta sirûştî roj bi roj xera dikin.
Qirêjiya dengî gihîşte asta ku nema tehamûl bê kirin
Bi destûrên karsaziyê yên ku ji aliyê qeyûmên ku li şaredariyên bajarê mezin û navçeyan hatine tayînkirin ve hatine dayîn, gera mirovan li herêmê zêde bû û qirêjiya dengî gihîşte asta ku nema tehemûla wê tê kirin. Bi hebûna eywanên dawetan di nav karsaziyên ser pirê de, fîşekên hewayî yên ku tên teqandin, riyên derbasbûna 180 cureyên cuda yên çûkan ên ku li herêmê dijîn diguherînin û dibin sedema mirina çûkan jî.
Eko-qirkirin heye
Berevajî îdiaya xwediyên karsaziyan ku li herêmê darçandin heye, guhertina di herêmê de ya ku her roj zêde dibe û sînorên xwe fireh dike, bi vî awayî di wêneyên Google Earth de yên bi salan re xuya bûye.”
