Rêxistina Meteorolojiyê ya Cîhanê (WMO) ragihand ku îhtîmala derketina diyardeya rûxîner a El Nîno beriya meha Îlonê ji sedî 80ê ye. Sekreterê Giştî yê Neteweyên Yekbûyî (NY) Antonio Guterres jî hişyarî da ku divê welat li dijî bandorên neyînî yên vê krîza avhewayê amade bin.
Rêxistina Meteorolojiyê ya Cîhanê (WMO) ya ser bi NYê ve hişyarî da ku ji ber bilindbûna germahiya ava deryayê ya li Okyanûsa Pasîfîkê, dibe ku karesata avhewayê ya El Nîno ku li seranserê cîhanê dibe sedema bûyerên dilsoj ên xwezayî, careke din çalak bibe.
Li gorî rapora ku WMOyê belav kiriye; hat hesabkirin ku îhtîmala avabûna El Nîno beriya meha Îlonê ji sedî 80î ye û îhtîmala berdewambûna wê ya heta meha Mijdarê jî ji sedî 90 e.
Li gorî nûçeya ku di rojnameya Guardianê de cih girtiye, rêxistinê diyar kiriye ku piraniya modelên avhewayê nîşan didin ku El Nîno dê bi kêmî ve di asteke navîn û yan jî di asteke pir tund de vegere. Zanyaran beriya niha jî hişyarî dabûn ku ev bûyer dibe bibe yek ji karesatên El Nîno yên vê sedsalê.
Sekreterê Giştî yê NYê Antonio Guterres destnîşan kiriye ku divê El Nîno wekî ‘hişyariyeke lezgîn a avhewayê’ bê nirxandin û wiha gotiye: “El Nîno dê li cîhana ku jixwe germ bûye, neftê birêje ser agir. Bandorên wê dê hîn tundtir werin hîskirin, li qadên berferehtir belav bibin û sînoran derbas bikin ku dê encamên rûxîner li pey xwe bîne.”
Hişyariya germahiya zêde, lehî û hişkesaliyê!
Karesata El Nîno ya dawî ya ku di navbera salên 2023-2024an de rû da, wekî yek ji pênc rûdanên herî tund ên dîrokê hat qeydkirin û bû sedema ku sala 2024’an bibe sala herî germ ku rekorên germahiya gerdûnî hatin şikandin. WMOyê ragihand ku di sê mehên pêş de li piraniya herêmên cîhanê germahiyek li ser asta asayî tê payîn. Rêxistinê her wiha hişyarî da ku rîska barîna baranên pir pir zêde, lehî û hişkesaliyê jî zêde bûye.
El Nîno çi ye?
El Nîno bûyereke okyanûs-atmosferê ye ku di encama bilindbûna germahiya avê ya li Okyanûsa Pasîfîk de dibe sedema ser û bin kirina pergala avhewayê û ev jî dibe sedema hişkesalî, germaniya zêde yan jî barîna barana pir pir zêde.
