Amed – Nûnerê TÎHVê yê Amedê parêzer Mûrat Aba yê têkildarî şewitandina çekan a PKKê axivî, wiha got: “Bi hezaran gerîla hene. Divê bi rehetî bikaribin werin mala xwe û karibin siyasetê bikin. Ji bo vê jî divê demildest di nava 10-15 rojan de li Meclisê komîsyonek were avakirin û qanûn bên çêkirin.”
Rêberê Gelê Kurd Abdullah Ocalan di 9ê Tîrmehê de di çarçoveya “Pêvajoya Aştî û Civaka Demokratîk” de bangeke nû ya dîrokî kir. Piştî vê bangê Koma Aştî û Civaka Demokratîk a PKKê ku ji 30 kesan pêk dihat, di 11ê Tîrmehê de li Şikefta Caseneyê ya li çoltera bajarê Silêmaniyeyê yê Herêma Kurdistana Federe bi merasîmekê çek û rextên xwe şewitandin. Nûnerê Weqfa Mafên Mirovan a Tirkiyeyê (TÎHV) yê Amedê parêzar Mûrat Aba têkildarî şewitandina çekan a PKKê û pêvajoya heyî de axivî.
Mûrat Aba bi bîr xist ku pirsgirêka Kurd zêdetirî sed salan e berdewam dike û wiha got: “Kurd dibêjin em gelek in mafên me jî hene. Lê heta niha ji aliyê dewletê ve mafên Kurdan nehatine qebûlkirin. Ji ber ku Kurd dixwazin mafên xwe bistînin 50 sal in jî şerek didome. Lê piştî 50 salan di 11 Tîrmehê de 30 gerilayan çekên xwe şewitandin. Ev çek di bin çavdêriya saziyên sivîl, rojnameger û partiyan de çêbû. Sekreterê me yê Giştî Coşkûn Ustercî jî li wir bû. Lîsteya çekên hatin şewitandin dan OHD, ÎHD û weqfa me. Ev gaveke dîrokî ye û piştî 52 salan hatiye avêtin. Ji ber wê em bi hêvî ne. Lê tenê bihêvîbûnê nabe divê mirov bingeha vê yekê amade bike.”
‘Divê demildest qanûnên nû bên çêkirin’
Mûrat Aba diyar kir ku van 52 salên dawî de gelek mafên gelê Kurd hatine binpêkirin û wiha domand: “Kurdan îşkence dîtin, gundên wan hatin şewitandin, di sala 2015an de piştî gundan bajar jî hatin şewitandin. Heke aştiyek, jiyaneke bi hev re pêk neyê ne Kurd ne jî Tirk bi rehetî nikarin bihêvî bijîn. Ji ber vê yekê Serokê PKKê Abdullah Ocalan bi xwe pêvajoyek da destpêkirin û li ser vê yekê çek hatin şewitandin. Ev ji bo me tişteke girîng e. Divê li Rojhilata Navîn pirsgirêk ne bi çekan, bi axaftin û qanûnan bên çareserkirin. Şewitandina çekan gaveke ewil e. Bi vê her tişt naqede. Divê di qanûnan de mafên gelan mafên Kurdan bên parastin. Bi Qanûna Li Dijî Terorê (TMK) bi hezaran Kurdan ji ber ku mafên xwe xwestine di girtîgehan de ne. Divê demildest qanûnên nû bên çêkirin û TMK rabe. Ji gelê Kurd yek peyvekê bike dibêjin rêxistinê diparêzî û ceza dike. Her wiha niha jî qeyûm hene. Hem li ser DEM Partiyê hem li ser CHPê divê demokrasiyeke xurt bê avakirin.”
‘Divê girtiyên nexweş demildest bên berdan’
Mûrat Aba bal kişand ser gavên ku dewlet biavêje û wiha pê de çû: “Ewilî gel çi dixwaze divê em jî ji gelê xwe bipirsin. Lê gavên ewil hene. Ya yekem divê astengiyên li ser zimanê Kurdî bên rakirin. Divê ziman li her derê bikaribe birihetî were bikaranîn. Ya duyemîn divê demokrasî were xurtkirin. Niha em dizanin ku li girtîgehan nexweş hene. Divê demildest ev girtiyên nexweş bên berdan. Saziya Tiba Edlî (ATK) dikare bi raporekê dikare bêje ev girtiyên nexweş nikarin di girtîgehê de bimînin. Û divê gel jî daxwazên xwe bînin ziman. Gelê Kurd, Tirk, gelên li Kurdistanê dijîn çi dixwazin? Her wiha mafên mirovan, mafên kolektif hene.”
‘Divê gerîla bikarin bi rehetî siyasetê bikin’
Mûrat Aba di berdewama axaftina xwe de ev tişt gotin: “Bi hezaran gerîla hene. Em dizanin ku piraniya wan ji bakurê Kurdistan û Tirkiyeyê ne. Divê bi rehetî bikaribin werin mala xwe bajarê xwe û karibin siyasetê bikin. Derdê wan ne ew e ku şer qediya werin li malê bimînin. Di axaftinan de jî hate gotin ku ‘dixwazin siyasetê bimeşînin’. Ji ber vê yekê niha her yek ji wan bi vî awayî çek berde û were welat dê bê girtin. Divê di komîsyona Meclisê de qanûn bên çêkirin ku kesên hatin nekevin girtîgehan. Ji bo vê jî divê demildest di nava 10-15 rojan de li Meclisê komîsyonek were avakirin. Min axaftinên Recep Tayîp Erdogan jî guhdarkirin lê em dixwazin tiştekî bibînin. Ka çi kirin, çawa bû? Divê dewlet gavekê biavêje. Dewlet dizane ka Kurd çi dixwazin. Hêvî dikim ku li Meclisê di nava 10-15 rojan de komîsyonek were avakirin. Dibe ku ji xeynî wekîlan di komîsyonê de akademisyen jî hebin. Kesên ku werin di bin sîwana van qanûnan de nikarin werin. Divê ev qanûn bên guhertin.”
‘Em xwedî li pêvajoyê derkevin’
Mûrat Aba axaftina xwe bi van gotinan bi dawî kir: “Ev pêvajoyeke pîroz e lê nû ye. Divê gelê Kurd hêzên Kurdistanî bi xwe jî ji bo pêvajoyê bingehên xwe xurttir bikin. Dibe ku sibê provokasyon jî derkevin. Lê em dizanin ku tiştek ji jiyanekek birûmet qiymettir tune ye. Ji ber vê yekê jî divê em xebat û amadekariyên xwe li ser vê yekê bikin ku dîsa pêvajo ne xetime. Weke saziyên sivîl, gel, siyasetmedar dema me hîs kir ku dê pêvajo bixetime em pêşiyê vekin. Em bi her du destan xwedî li pêvajoyê derkevin ku aştiyeke mayînde çêbibe û êdî li vî welatî şer çênebe. Herkes bi aramî bikare bijî.”
