• Kurmancî
  • Kirmanckî
  • |
  • Derbarê Me De
  • |
[email protected]
Ajansa Welat
21 MIJDAR 2026
Encamek nîn e
View All Result
  • ROJANE
    TOHAV parêzerên Kurd ên hatine qetilkirin bi bîr anî

    TOHAV parêzerên Kurd ên hatine qetilkirin bi bîr anî

    Zarokan ji bo Ocalan wêne xêz kirin

    Zarokan ji bo Ocalan wêne xêz kirin

    YNK û PDKê li Hewlêrê hevdîtin pêk anîn

    YNK û PDKê li Hewlêrê hevdîtin pêk anîn

    Tulay Hatîmogullari: Ji bo pêvajoyê piştgiriya herî xurt berdana girtiyên nexweş e

    Tulay Hatîmogullari: Ji bo pêvajoyê piştgiriya herî xurt berdana girtiyên nexweş e

    Aqûbeta jinên ku hatine qetilkirin û windakirin pirsîn

    Aqûbeta jinên ku hatine qetilkirin û windakirin pirsîn

    ‘Bi avakirina komînan em ê di vê pêvajoyê de bigihijin serkeftinê’

    ‘Bi avakirina komînan em ê di vê pêvajoyê de bigihijin serkeftinê’

  • JIN
  • ÇAND Û HUNER
  • POLÎTÎKA
  • EKOLOJÎ
  • CIVAK
  • TENDURISTÎ
  • DARAZ
  • KED Û ABORÎ
  • CÎHAN
  • ANALÎZ-DOSYE
  • SPOR
  • HEMÛ NÛÇE
  • ROJANE
    TOHAV parêzerên Kurd ên hatine qetilkirin bi bîr anî

    TOHAV parêzerên Kurd ên hatine qetilkirin bi bîr anî

    Zarokan ji bo Ocalan wêne xêz kirin

    Zarokan ji bo Ocalan wêne xêz kirin

    YNK û PDKê li Hewlêrê hevdîtin pêk anîn

    YNK û PDKê li Hewlêrê hevdîtin pêk anîn

    Tulay Hatîmogullari: Ji bo pêvajoyê piştgiriya herî xurt berdana girtiyên nexweş e

    Tulay Hatîmogullari: Ji bo pêvajoyê piştgiriya herî xurt berdana girtiyên nexweş e

    Aqûbeta jinên ku hatine qetilkirin û windakirin pirsîn

    Aqûbeta jinên ku hatine qetilkirin û windakirin pirsîn

    ‘Bi avakirina komînan em ê di vê pêvajoyê de bigihijin serkeftinê’

    ‘Bi avakirina komînan em ê di vê pêvajoyê de bigihijin serkeftinê’

  • JIN
  • ÇAND Û HUNER
  • POLÎTÎKA
  • EKOLOJÎ
  • CIVAK
  • TENDURISTÎ
  • DARAZ
  • KED Û ABORÎ
  • CÎHAN
  • ANALÎZ-DOSYE
  • SPOR
  • HEMÛ NÛÇE
Encamek nîn e
View All Result
Ajansa Welat
Encamek nîn e
View All Result

184 hezar û 497 wesayît hewaya Amedê qirêjî dikin!

Omer Demîr / AW

13 MIJDAR 2025 - 09:57
Kategorî: EKOLOJÎ, MANŞET
A A
Amed – Li Amedê her ku diçe hewa qirêjî dibe. Hevserokê Odeya Endezyarên Hawîrdorê ya Amedê Resul Lîder diyar kir ku li Amedê her ku diçe hejmara erebeyan zêde dibe, ev jî hewayê qirej dike û got: “Her sal nêzî 7 milyon kes ji sedema qirêjiya hewayê jiyana xwe dest didin.”

Li Amedê ji ber egzoza wesayîtan, sîteyên pîşesaziyê û gazên jehrî her ku diçe hewa qirêjî dibe. Li gorî Saziya Îstatîstîkê ya Tirkiyeyê (TUÎK) di sala 2024an de li Amedê 171 hezar 418 wesayît hebûn. Ev hejmar heta meha Cotmeha 2025an bû 184 hezar 497 wesayît. Li Amedê her ku diçe hejmara erebeyan zêde dibe. Zêdebûna erebeyan bandorek neyînî li ser xwezayê û jiyana mirovan û sewalan dike. Ji ber ku gazên jehrî ya ji egzozan derdikeve hem xwezayê him jî mirovan jehrî dike û hewayê qirêj dike. Gazên jehrî ku ber egzozên wesayîtan belav dibe, dibe sedema ku mirov bi pirsgirêkên cuda yên nexweşiyê re rû bi rû bimînin. Herî wiha zêdebûna wesayîtan trafîkê jî dixetimîne û dem bi deman zehmetî di çûnehatê de pêk tê.

Hevserokê Odeya Endezyarên Hawîrdorê ya Şaxa Amedê Resul Lîder têkildarî bandora zêdebûna erebeyan ya li ser mirov û xwezayê ji Ajansa Welat (AW) re nirxand.

‘Qirêjiya hewayê bandorek neyînî li ser mirovan dike’

Resul Lîder diyar kir ku yek ji sedemên sereke yên qirêjiya hewayê gazên egzozê ne û wiha got: “Ev qirêjî ne tenê bandorê li ser tenduristiya mirovan dike, di heman demê de bandorê li hemû zindiyan û ekosîstemê jî dike. Hejmara wesayîtên motorî li Amedê her ku diçe zêde dibe. Gazên egzozê karbondîoksîtê (CO²) û oksîtên nîtrojenê (NO) derdixe. Ev gaz jî di nava atmosferê de rewşa hewayê xera dike û germahiyê zêde dike. Qirêjiya hewayê bandorek neyînî li ser zarokan, kal, pîr û kesên bi nexweşiyên kronîk dijîn dike. Ji ber van gazên bi jehrî nexweşiyên wek serêş, şewitandina çavan, westandin û pirsgirêkên cuda yên tenduristiyê yên demdirêj li mirovan peyda dibin. Zêbebûna wesayîtan mirovan û xwezayê nexweş dike.”

‘Her sal nêzî 7 mîlyon kes jiyana xwe dest didin’

Resul Lîder destnîşan kir ku gazên egzozê jehrên wekî karbonmonoksît, hîdrokarbon, sulfur dioksît derdixin û got: “Li gorî daneyên Rêxistina Tenduristiyê ya Cîhanê (WHO), her sal nêzî 7 mîlyon kes bi sedema qirêjiya hewayê jiyana xwe dest didin. Gazên egzozê bandorek neyînî li ser ajalan-sewalan jî dike. Ax û av jî qirêjî dibe. Hejmara zêde ya wesayîtan li Amedê ne tenê pirsgirêkek veguhastinê ye, di heman demê de dibe sedema ku xweza xera bibe û pirsgirêkek civakî ye. Qirêjiya hewayê hem tenduristiya mirovan û hem jî ekosîstemê tehdît dike. Ji ber vê yekê, şaredarî û saziyên dewletê divê polîtîkayên veguhastinê yên xwezayî pêk bînin. Şaredarî û saziyên dewletê ji bo parastina jiyana ekolojîk girîng in. Zêdekirina projeyên çandina daran divê pêk were.”

Etîket: hewa paqijHewa qirêjînsanmirovOdeya Endezyarên HawirdorêXweza
Parve BikeTweetWhatsAppParve BikeParve Bike

Nûçeyên Din

Nakokiya COP31ê: Sozên konferansê bûye nivîsa li ser avê

Nakokiya COP31ê: Sozên konferansê bûye nivîsa li ser avê

13 MIJDAR 2026
Dijberên xwezayê dê çareseriyên avhewayê nîqaş bikin

Dijberên xwezayê dê çareseriyên avhewayê nîqaş bikin

9 MIJDAR 2026
‘Xwezaya Kurdistanê bêhempa ye berhemên wê derman in’

‘Xwezaya Kurdistanê bêhempa ye berhemên wê derman in’

30 COTMEH 2026
Li gorî biyofîliyê çavkaniya hezkirin û kêfxweşiya mirovan çi ye?

Li gorî biyofîliyê çavkaniya hezkirin û kêfxweşiya mirovan çi ye?

20 COTMEH 2026
Li Pasûrê nerazîbûna madenê: Em ê xwedî li jingehê derkevin

Li Pasûrê nerazîbûna madenê: Em ê xwedî li jingehê derkevin

9 ÎLON 2026
Festîvala Depê bi dîwana dengbêjan dest pê kir

Festîvala Depê bi dîwana dengbêjan dest pê kir

31 TÎRMEH 2026

ÊN ZÊDE HATINE XWENDIN

  • Ezîzê Mûso koça dawî kir

    Ezîzê Mûso koça dawî kir

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Rûken Kilinç: Divê gorên Seîd Riza û hevalên wî bê eşkerekirin

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Ji zaroktiya xwe heta girtîgehê evîna hunerê: Divê Kurd afirîner bin

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Bi îşkenceyê tê girtin û niha nexweş e!

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Keskîn Bayindir: Guhertina cihê birêz Ocalan nabe şert û mercên azad

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Dayika girtiyê nexweş: Kurê min nexweş e û 8 sal in min ew nedîtiye

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Ji Wezareta Çandê bersivek sosret: Medreseya Feqiyê Teyran ne aîdî me ye

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Polîsan bi ser avahiya Weşanxaneya Belkiyê de girt

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Dayika Aştiyê: Ez hêza têkoşînê ji şehîdên xwe digirim

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • ‘Budçeya tendirustiyê ne li gor pêwîstiyên gel tê amadekirin’

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet

Ajansa Welat, bi nûçeyên taybet, dosya, lêkolîn, dîmen û deng civakê agahdar û ronî dike.

Bi şîara agahiyên rast û objektif weşanê esas digire, li ser şopa heqîqetê agahiyan belav dike.

Ajansa Welat bi nûçe û naverokên xwe dibe deng û rengê welat.

Xwediyê Îmtîyazê: Fahrettin Kılıç

Berpirsiyarê Karên Nivîsan: Mahmut Altıntaş

Navnîşan: Fırat Mahallesi, 553. Sokak, Tanlar Şehri Teras Evleri, B Blok,
Kat: 5 - No: 40, Kayapınar, Diyarbakır

Telefon: +90 (532) 519 37 73

E-mail: [email protected]
Malper: www.ajansawelat1.com
Twitter Youtube Instagram Whatsapp
  • Serrûpel
  • Têkilî
  • Derbarê Me De

© 2024 Ajansa Welat ● Yekemîn Ajansa xwerû Kurdî ● Hemû maf parastî ne

Encamek nîn e
View All Result
  • HEMÛ NÛÇE
  • ROJANE
  • JIN
  • ÇAND Û HUNER
  • POLÎTÎKA
  • EKOLOJÎ
  • CIVAK
  • TENDURISTÎ
  • DARAZ
  • KED Û ABORÎ
  • CÎHAN
  • ANALÎZ-DOSYE
  • SPOR
  • KIRMANCKÎ

© 2024 Ajansa Welat ● Yekemîn Ajansa xwerû Kurdî ● Hemû maf parastî ne