Amed – Ji ber krîza aborî mîna berê li Amedê ew atmosfer û kelecana amadekariya meha Remezanê nîn e. Dikandarên li Amedê diyar kirin ku ji ber krîza aborî êdî di berîka gel de pere nemaye û hemû aborî li ser şer tê xerckirin.
Li Amedê heta deh sal beriya niha jî dema ku meha Remezanê dihat kolan û dikan tije dibûn. Gel bi kêfxweşî danûstandinê xwe ya meha Remezanê dikirin. Li Tirkiyeyê û Kurdistanê ku roj bi roj krîza aborî û enflasyon zêde dibe, welatî ji bo peydakirina pêdiviyên xwe yên sereke jî bi zehmetiyan re rû bi rû dimînin. Krîza aborî her ku diçe girantir dibe. Ji meha Remezanê re du roj man. Roja 1ê Adarê wê alema Îslamê dest bi rojiyê bike. Lê beriya rojiyê ne ew astmosfera berê û ne jî ew kelecaniya berê li kuçe, kolan û dikanên Amedê heye û dikanên li Amedê vala ne. Roj bi roj her tişt biha dibe û gel neçar dimîne ku êdî tiştan kêm bikire. Dikandarên Amedê ji bo rewşa aborî û bihabûna tiştan bertek nîşanî didin û gilî û gazinên xwe dikin. Dikandarên Amedê ji Ajansa Welat (AW) re axivîn. Dikandaran diyar kirin ku yek ji sedemê vê giraniya tiştan polîtîkayên şer in.
‘Ro bi ro xwezî bi duh’
Dikandarê bi navê Recep Akyildiz diyar kir ku heta şer neyê rawestandin aborî jî baş nabe û wiha got: “Di hêla aboriye de rewşa me ne baş e, ez 20 sal in dikandar im. 3 roj ji meha Remezanê re maye lê me tu kar nekiriye, dikan vala ye. Bi gel re pere tune ye. Her roj tişt biha dibin, heta duh jî benzîn biha bû. Bihabûna benzînê li ser karê danûstandinê bondoreke mezin dike. Tiştên em difiroşin, ji derveyî bajêr tên. Çiqas tişt biha dibin gel nikare tiştên pêwîst bikire. Gava ku şer hebe aboriya Tirkiyeyê hemû diçe ji şer re. Wextê ku pere here şeri gel jî bêpere dimîne. Ji bo ku aborî baş bibe hewceye şer bê rawestandin. Gotineke me Kurdan heye; ‘sal bi sal xwezî bi par’, lê niha bûye ‘ro bi ro xwezî bi duh’ em îro li duh digerin. Berê bazirganî, aborî sal bi sal nebaş dibû lê îro roj bi roj nebaş dibe.”
‘Dema ku şer tê rawestandin aborî jî baş dibe’
Dikandar Mahmût Onen jî bal kişand ser rewşa siyasî û got: “Dema ku azadî, edalet, wekhevî, demokrasû tune be aborî jî nabe. Berî 10 salan dema ku meha Remezanê dihat gel bi kelecan dibû. Lê niha em dibînin kes nayê ji xwe re danûstandina ji bo meha Remezanê nake ji ber ku her tişt biha ye. Îro zeytûn hatiye wê astê mirov dibêje bûye zêr. Berê gel dihat têra mehekî tişt ji xwe re dikirîn, lê îro rojane danûstandin dike. Desthilatdar hemû aboriya Tirkiyeyê ji bo şer xerc dike û gel dikeve nav xeteriya birçîbûnê. Dema ku şer tê rawestandin ew bondora xwe jî dide aliyê aborî. Di pêvajoya 2013 û 2015an de her tişt erzan bû, ji ber ku li Tirkiyeyê azadî hebû, şer tunebû. Lê niha em dibînin şer heye her tişt biha ye. Îro dîsa dibêjin pêvajoyêke nû, lê hê jî şer nehatiye rawestandin, hê jî qeyûm tayînî şaredariya dikin. Ji bo vê jî her tişt ber bi nebaşiye ve diçê. Em dixwazin ev pêvajo bi dilgerm bê meşandin û şer bê rawestandin.”
‘Pere bi gel re nîn e, lê her roj balafiran radikin’
Welatiyê bi navê Alattîn Aktepe da zanîn ku hikûmeta AKPê gel nafikire û wiha got: “Meha Remezanê hat lê ji ber ku her tişt gelek biha ye em nikarin tiştan ji xwe re bikirin. Ji ber ku aborî nebaş e, kesên xizan nikarin tiştên sereke bikirin. Hatiye wê astê ku êdî gel rojê carekê xwarin bixwe. Desthilat gel nafikirê û her tiştî biha dike. Bi gel re pere tune ye, lê her roj balafirên şer radike. Pereyên rakirina balifirên şer ji berîka gel diçe. Welatek di nava şer de be rewşa aborî baş nabe. Îro meriv tiştekî dikire, sibê ew tişt dîsa biha dibe. Baweriya me bi vê desthilatê nemaye ku rewşa aboriyê çareser bike.”
