Nîqaşên li ser Peymana Parîsê ku tê angaştkirin di navbera Îsraîl û HTŞ-Tirkiyê de têkildarî êrişên li dijî Rojavayê Kurdistanê bazarî hatine kirin, ev yek bi îtîrafa Sefêrê Washîngtonê yê Îsraîlê piştrast bû. Gotinên Sefîr Leîter di heman demê de nirxandina Rêberê Gelê Kurd Abdullah Ocalan jî di hevdîtina dawiyê de kiribû jî piştrast kir.
Nîqaşên Peymana Parîsê ku 6ê Çile de pêk hat berdewam dikin. Rêberê Gelê Kurd Abdullah Ocalan di hevdîtina xwe ya dawiyê de bal kişandibû ser vê peymanê û wiha gotibû: “Ev kemîneke ku gelan car din bîne dijberî hev. Min gelek caran bal kişand ser vê rewşê. Peymana li Parîsê di navbera Îsraîl û Sûriyê de hatiye çêkirin, bingeha êrişên li ser Rojavayê Kurdistanê ye. Bi vê peymanê dixwazin Bakurê Sûriyê jî, Başûrê Sûriyê jî ji nûve dîzayn bikin. Xuya ye Golan û Sûveyda dane Îsraîlê, navbera Dîcle û Firat jî dane Şara. Ku Tirkiye bifikire ev dê fayde bide wê, xeletiyek dîrokî dike.”
Hêj di ser nirxandinên Ocalan de du roj derbas nebûyî ajansa Reutersê nûçeyek li ser Peymana Parîsê ku bi navbeynkariya DYAyê di navbera Îsraîl û HTŞ-Tirkiyê de pêk hat, weşand. Reutersê diyar dike ku li gorî agahiyên ji “rayedarên Sûriyê” girtine êrişên li dijî Hêzên Sûriya Demokratîk (HSD) bûne rojeva civînê. Reutersê di nûçeyê de ji devê rayedarên Sûriyê yên tev li civînê bûne van agahiyan dide: “Ji bo em operasyonekê li dijî HSDê bikin û hin deverên di bin kontrola HSDê de bigirin, me pêşniyarek kir. Li dijî vê pêşniyarê Îsraîlê hîç dengê xwe dernexist û îtîraz nekir.”
DYAyê peyama ‘hûn dikarin operasyonê bikin’ da Sûriyê
Her wiha Reutersê cih dide berdewama agahiyên rayedarên Sûriyê û wiha didomîne: “Tirkiyê ji me re got ku DYA bi şertê ‘Kurdên sivîl bên parastin’ destûrê dide operasyonek li dijî HSDê.”
Ji Sefîrê Îsraîlê îtîraza wekî îtîrafê
Sefîrê Washîngtonê yê Îsraîlê Yechîel Leîter li ser vê nûçeyê di hesaba xwe ya fermî de parvekirinek weşand. Leîter nûçe jî vegirt û li ser ev peyam nivîsand: “Ez dixwazim vê yekê pir bi zelalî diyar bikim: Ez wekî kesek di tevahiya civîna Parîsê de cih girtî dikarim bêjim ku Îsraîlê bu tu awayî operasyonek ji hêla artêşa Sûriyê ve li hemberî Kurdên Sûriyê erê nekiriye. Hemû angaştên ku dibêjin me wisa kiriye, xelet in.”
Di civîna Parîsê de çi çêbû?
Ligel sefîrê Îsraîlê destnîşan dike ku êriş erênekirine jî pisporên têkiliyên navneteweyî berovajî vê yekê difikirin. Li gorî pisporan Sefîrê Îsraîlî Leîter dibêje ku operasyon erê nekirine lê nikare bêje li dij derketine an jî îtîraz kirine. Pisporên dîplomasiyê diyar dikin ku di zimanê dîplomasiyê de bêdengmayîn û îtîraz nekirin tê wateya erêkirinê. Bi dehan kesan li binê peyama Leîter şîrovekirin û peyam wekî îtîrafê nirxandin.
Prof. Cheeka Yusapov: Bêdengî erêkirin e
Profesor Cheeka Yûsapov ku li ser hesaba xwe peyama Leîter şîrove, wiha got: “Hûn erêkirina operasyonê înkar dikin lê gotar û tevahiya çavkaniyên din piştrast dike. We îtîraz nekiriye, îtîraz nekirin, çav li van tiştan girtine û ev bi serê xwe erêkirin e. Di peyamê de gotina, ‘me îtîraz kir’ tune ye. Ji xwe piştî destpêkirina êrişan heta niha bêdengiya Îsraîlê jî derfet dide şîroveyek wiha. Ku erêkirin tune be çima li dijî derketin tune ye? Zelal e ku civînek çêbû, tiştên girîng hatin nîqaşkirin û hûn vê yekê jî înkar dikin?”
