• Kurmancî
  • Kirmanckî
  • |
  • Derbarê Me De
  • |
[email protected]
Ajansa Welat
07 COTMEH 2026
Encamek nîn e
View All Result
  • ROJANE
    Ercument Akdenîz: Li dijî astengî û sansurê pêdivî bi konferans û mitîngekê heye

    Ercument Akdenîz: Li dijî astengî û sansurê pêdivî bi konferans û mitîngekê heye

    Operasyona Şaredariya Çeşmeyê: Tevî cîgir, gelek kes hatin binçavkirin

    Operasyona Şaredariya Çeşmeyê: Tevî cîgir, gelek kes hatin binçavkirin

    Waliyê Stenbolê rastiya operasyonan berovajî dike

    Waliyê Stenbolê rastiya operasyonan berovajî dike

    Nivîskar Tamîr: Divê statuya Rêberê Gelê Kurd Abdullah Ocalan were nasîn

    Nivîskar Tamîr: Divê statuya Rêberê Gelê Kurd Abdullah Ocalan were nasîn

    Li dijî Şaredariya Esenyurtê operasyon: 17 binçavkirin

    Li dijî Şaredariya Esenyurtê operasyon: 17 binçavkirin

    ROJEVA 18ê TEBAXA 2026an

    ROJEVA 7ê COTMEHA 2026an

  • JIN
  • ÇAND Û HUNER
  • POLÎTÎKA
  • EKOLOJÎ
  • CIVAK
  • TENDURISTÎ
  • DARAZ
  • KED Û ABORÎ
  • CÎHAN
  • ANALÎZ-DOSYE
  • SPOR
  • HEMÛ NÛÇE
  • ROJANE
    Ercument Akdenîz: Li dijî astengî û sansurê pêdivî bi konferans û mitîngekê heye

    Ercument Akdenîz: Li dijî astengî û sansurê pêdivî bi konferans û mitîngekê heye

    Operasyona Şaredariya Çeşmeyê: Tevî cîgir, gelek kes hatin binçavkirin

    Operasyona Şaredariya Çeşmeyê: Tevî cîgir, gelek kes hatin binçavkirin

    Waliyê Stenbolê rastiya operasyonan berovajî dike

    Waliyê Stenbolê rastiya operasyonan berovajî dike

    Nivîskar Tamîr: Divê statuya Rêberê Gelê Kurd Abdullah Ocalan were nasîn

    Nivîskar Tamîr: Divê statuya Rêberê Gelê Kurd Abdullah Ocalan were nasîn

    Li dijî Şaredariya Esenyurtê operasyon: 17 binçavkirin

    Li dijî Şaredariya Esenyurtê operasyon: 17 binçavkirin

    ROJEVA 18ê TEBAXA 2026an

    ROJEVA 7ê COTMEHA 2026an

  • JIN
  • ÇAND Û HUNER
  • POLÎTÎKA
  • EKOLOJÎ
  • CIVAK
  • TENDURISTÎ
  • DARAZ
  • KED Û ABORÎ
  • CÎHAN
  • ANALÎZ-DOSYE
  • SPOR
  • HEMÛ NÛÇE
Encamek nîn e
View All Result
Ajansa Welat
Encamek nîn e
View All Result

Kuştina qestîk

Rojger Botan / AW

6 ÎLON 2025 - 08:47
Kategorî: ANALÎZ-DOSYE, MANŞET
A A
Kuştina qestîk ev rastiye ku civakê dixeniqîne. Mêtingerî, qirkirinên etnîkî û çandî, zexta sîstematîk a li ser jinan û talankirina xwezayê ku ji hêla şaristaniyê ve li ser navê pêşketinê tê kirin, hemû jî nîşaneyên vê kuştina qestîk in.

Rêber Abdullah Ocalan di her nivîs û perspektîfên xwe de têgîn û têgehên nû diafirîne û nemaze ev ji bona sosyolojî û dîrokê nêrînên nû derdixêne holê. Ev têgehên nû nîqaşên dîrokê nû dike. Lewre di her parêznameyên xwe de Rêber Ocalan ji bûyerên dîrokî re şîroveyên berfireh dike û her şîroveyên Rêber Ocalan pêwîst dike ku lêkolînên berfirehtir bên kirin.

Rêber Abdullah Ocalan di lêhûrbûnên xwe yê vê dawiyê de têgehek din dide nîqaşkirin. Vê wekî “Kujerê Qestîk” bi nav dike. Her dema ku Rêber Ocalan têgehek nû dide nîqaşkirin, vê ji aliyê dîrok, sosyolojî û mîtolojiyê ve digire dest. Di têgeha Kujerê Qestîk de jî heman tişt tê kirin. Kujerê Qestîk ji pergalek kesayetî zêdetir, dîsîplîna pergala dewlet û şaristaniyê vedibêje. Bingeha xwe ji kuştin û komkujiyên bi pergal digire. Her wiha pergala kujerê qestîk de civak, jin, xweza, zarok, karker û hwd. bi awayekê dijwar bi bişavtin, êrîşên bîrdozî û di encamê de komkujiya civakî re rû bi rû dimînin.

Gotina qest, bi taybetî ji bona ku civakên Hîndîstanê bên naskirin, tê zanîn. Di ingilîzî de “caste”, di portekîzî de “casta”, di sanskirîtî de “varna” û “jãtî” û di erebî de jî “qesd” tê gotin. Ev hemû vebijêrk tên wateya “kok, çîn, plan, armanc û nîyet” ê. Rêber Ocalan jî vê têgehê li ser pergala çîn, hîyerarşî û dewletê bikar tîne. Ango ev pergal bi plan, pergal û armancekê qetlîam û komkujiyan organîze dike û bi vî rengî serweriya xwe ya di nava civakê de ava dike.

Binavkirina dewletê ya wekî “kujerê qestî” ne tenê nîşan dide ku ew di kêliyên zext an jî tundûtûjiya demkî de kuştinê dike, hebûna wê bi xwe jî sîstemek hilberîna mirinê ye. Ev ne kuştinek asayî an jî bêserûber e; ew kuştinek bi plan û pergal pêk tîne. Li gorî Rêber Ocalan, pergala çîn, serdestiya mêran û serdestiya ku bingeha dewletê ye, mekanîzmayek qestî ye û hemû derfetên xwe li dijî tunekirina civaka demokratîk bikar tîne.

Ev perspektîf bi têgehên di berhemên berê yên Rêber Ocalan de hatine gotin. Rêber Ocalan dibêje “Dîroka şaristaniyê dîroka kuştina jinan e,” û ew di rastiyê de behsa komkujiya yekem û herî kûr a dewletê dike. Dîsa, bi hevoka “dewlet yekdestiya tundûtûjiyê ye” teqez dike ku tundûtûjî ne tenê amûrek e, lê tiştek ferze ji bona hebûna dewletê. Têgeha “kuştina qestîk” van ramanan hîn bêtir germtir dike û dewletê ne tenê wekî amûrek yê tundûtûjiyê binav dike, tevî vê wekî hebûnek ku tundûtûjî bi xwe ye nîşan dide.

Kuştina qestîk ev rastiye ku civakê dixeniqîne. Mêtingerî, qirkirinên etnîkî û çandî, zexta sîstematîk a li ser jinan û talankirina xwezayê ku ji hêla şaristaniyê ve li ser navê pêşketinê tê kirin, hemû jî nîşaneyên vê kuştina qestîk in. Rêber Ocalan ji ber wê jî şaristaniyê ne tenê wekî rêxistinek aborî an siyasî dibîne, di heman demê de wekî pergalak dij-mirovî û dij-civakî dibîne.

Di vê xalê de, ev têgeh ji bo nîqaşên hemdem jî girîng in. Modernîteya kapîtalîst, bi şerên xwe yên wêranker, karesatên ekolojîk û civakî rûyê hemdem ê kuştina qestîk eşkere dike. Her wiha kuştina bi hezaran mirovan, zexta li dijî kedkar û karkeran, kuştinên jinan û mirina koçberan dîsa rûyê vê pergalê ya rast nîşan dide.

 

Nîqaşên Rêber Ocalan ên li ser vê mijarê nîşan dide ku dewlet û şaristanî ne pergalên pêşketina civakî, siyasî, çandî, aborî û hwd. dine, berevajiya wê ew, pergala kuştinê ye ku modelên demokratîk û aştiyane asteng dike. Bi “kuştina qestîk” Rêber Ocalan behsa pergaleke bi organîze dike ku hemû nirxên mirovî û çandî dorpêç dike.

Di encamê de kuştina qestîk têgehek nû ye ku ji bona pergala dewlet û şaristaniyê bên zanîn. Bi vê têgehê Rêber Ocalan rûyê dewleta kujer a pênç hezar salan bi awayekê berfirehtir nîşanî me dike. Her wiha bi vê têgehê pirsa heta kengê dê civak bi vê pergalê re bijî, tê bîra mirov. Ji bona jiyan û civakek azad û statuyek demokratîk pêwîstî pê heye ku ev pergala kujer demildest bê derbaskirin.

Parve BikeTweetWhatsAppParve BikeParve Bike

Nûçeyên Din

Nobeda jinan: Jin tune be jiyan jî tune ye

Nobeda jinan: Jin tune be jiyan jî tune ye

7 COTMEH 2026
Li Sêrtê dema çinîna kizwana ye: Dikin qehwe û sabûn

Li Sêrtê dema çinîna kizwana ye: Dikin qehwe û sabûn

7 COTMEH 2026
Ercument Akdenîz: Li dijî astengî û sansurê pêdivî bi konferans û mitîngekê heye

Ercument Akdenîz: Li dijî astengî û sansurê pêdivî bi konferans û mitîngekê heye

7 COTMEH 2026
Deriyê Meher: Deriyê ku ber bi Xwedayan ve vedibe

Deriyê Meher: Deriyê ku ber bi Xwedayan ve vedibe

7 COTMEH 2026
Operasyona Şaredariya Çeşmeyê: Tevî cîgir, gelek kes hatin binçavkirin

Operasyona Şaredariya Çeşmeyê: Tevî cîgir, gelek kes hatin binçavkirin

7 COTMEH 2026
Waliyê Stenbolê rastiya operasyonan berovajî dike

Waliyê Stenbolê rastiya operasyonan berovajî dike

7 COTMEH 2026

ÊN ZÊDE HATINE XWENDIN

  • Li Çiyayê Gorseyê daristan tê talankirin

    Li Çiyayê Gorseyê daristan tê talankirin

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Di daweta xwe de tev li têkoşîna azadiyê bû: Rêya jêbawer hilbijart

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Di şoreşa zîrekiya çêkirî de ji bo Kurdî pêngaveke dîrokî: Mazdek.AI di xizmetê de ye

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Vekişîna DYAyê û xetereyên li ser Başûr: Divê Kurd yekîtiya xwe ava bikin

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Ajansa me hêjayî Xelata Rojnamegeriya Jinan a Gurbetellî Ersoz hate dîtin

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • ‘Û Xwîn Pijiqî Zeman’: Geliyê Zîlan

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Şiyar Amed: Divê têkoşîna îdeolojîk di nav jiyana rojane de vegera pratîkê

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Piştperdeya aloziya li Hesekê: Armanc kûrkirina şerê navxweyî ye

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet

Ajansa Welat, bi nûçeyên taybet, dosya, lêkolîn, dîmen û deng civakê agahdar û ronî dike.

Bi şîara agahiyên rast û objektif weşanê esas digire, li ser şopa heqîqetê agahiyan belav dike.

Ajansa Welat bi nûçe û naverokên xwe dibe deng û rengê welat.

Xwediyê Îmtîyazê: Fahrettîn Kiliç

Berpirsiyara Karên Nivîsan: Medya Bal

Navnîşan: Fırat Mahallesi, 553. Sokak, Tanlar Şehri Teras Evleri, B Blok,
Kat: 5 - No: 40, Kayapınar, Diyarbakır

Telefon: +90 (532) 519 37 73

E-mail: [email protected]
Malper: www.ajansawelat1.com
Twitter Youtube Instagram Whatsapp
  • Serrûpel
  • Têkilî
  • Derbarê Me De

© 2024 Ajansa Welat ● Yekemîn Ajansa xwerû Kurdî ● Hemû maf parastî ne

Encamek nîn e
View All Result
  • HEMÛ NÛÇE
  • ROJANE
  • JIN
  • ÇAND Û HUNER
  • POLÎTÎKA
  • EKOLOJÎ
  • CIVAK
  • TENDURISTÎ
  • DARAZ
  • KED Û ABORÎ
  • CÎHAN
  • ANALÎZ-DOSYE
  • SPOR
  • KIRMANCKÎ

© 2024 Ajansa Welat ● Yekemîn Ajansa xwerû Kurdî ● Hemû maf parastî ne