Merasîma 11ê Tîrmehê ya fesixkirina PKKê ne tunebûn, bidawîbûn bû, nûneriya detspêka nû û veguherînê bû. Berovajî mînakên çekberdanê yên cîhanê, çek radestê rayedarên dewlet an jî saziyekê nehat kirin. Agirê ku di mîtolojî û dîroka Kurdan de xwedî cîhekî girîng e, ji bo merasîma îmhayê hatibû tercîhkirin.
Dîcle Muftuoglu
Agir ji bo Kurdan û di dîroka Rojhilata Navîn de xwedî baweriyek girîng e û pîroz tê dîtin. Di Zerduştiyê de ligel perestina agir, bi Kurdên Elewî û Kurdên Êzidî re jî wek bawerî, ligel hemû Kurdan jî cihekî girîng digire. Zumrudu Anka ku yek ji karekterê mîtolojiya Rojhilata Navîn e, bi navê din Sîmurg jî sembola nemirî û bêdawîbûnê ye. Sîmurg ku di daraza zanînê ya pîroz de xwe bi agir pêça, ji koza xwe ji nû ve vejiya û nûbûnê, ji nû ve avakirinê tesmîl dike.
Wateyek din a bi agir îmhakirina çekan, Agirê Newrozê ye ku di alî dîroka berxwedana Kurdan de cihekî girîng digire. Kawayê Hesinkar li dijî zilma Dehaqê zalim têkoşînê dimeşîne û bi agirê li serê çiyê vêdixe serkeftina xwe îlan dike û li dijî binpêkirinê vejîna nû jî dide destpêkirin. Di 11ê Tîrmehê de jî piştî çek bi agirê ku ji aliyê Besê Hozat û Behzat Çarçel ve hat pêxistin ve hatin îmhakirin, vê jî vejîna nû gur kir.
Pêşengiya jinê
Yek esasê ku merasîm cuda kir merasîm bi pêşengiya jinê pêk hati bû. Bêguman Tevgera Azaiya Kurd a bi pêşengiya Abdullah Ocalan, bi pespektîfa jin ne azad bin civak jî ne azad in têkoşîn meşandiye. Li vê axa ku jin hatiye kolekirin, qetilkirin, tunekirin ji nû ve vejîn esas hatiye girtin. Dîroka têkoşîna azadiyê di heman demê de dîroka azadiya jinê ye û perspektîfa hemû xebatên jîneolojiyê ava dike. Ez dixwazim balê bikşînim ser girîngiya pêşengiya jinê ya di vê merasîmê de. Tevgera Azadiya Kurd bê guman bi paradîgmaya xwe li cîhanê hatiye nasîn; lê globalbûna wê zêdetir li ser têkoşîna azadiya jinê pêk hatiye.Têkoşîna jinan a li dijî DAIŞê li hemû cîhanê deng vedaye û ev têkoşîn ji bo hemû jinên cîhanê bûye hêvî. Bi serhildana li Îranê re felsefeya ‘Jin jiyan azadî’ gerdûnî bû.
Besê Hozat di merasîmê de tenê berpirsyariya daxuyaniya li ser navê Koma Aştî û Civaka Demokratîk negirt ser xwe, pêşengiya veguherînê jî kir. Di alî tevgerê de çek ji dewrê derxistin ne hêsan, rutîn an jî rewşeke ji rêzê ye. Ji bo vê îrade û baweriyek mezin hewce dike.
Jina di asta bindestiyê de di vê têkoşîna ku 47 sal bezandiye de bi xwe re mêr û civak jî guhertiye. Jinên di tevgerê de azad bûne axa koletiyê avêtine û veguherine damarê xwedawendî û kokên jinê. Rola wê ya pêşeng a di veguherîna civakê de ew kir pêşenga têkoşînê jî. Bê guman vê pêşengiyê di temamiya têkoşînê de rolek mezin lîstiye. Abdullah Ocalan sedema ku jin kiriye navenda têkoşîna azadiyê bi van gotinan vedibêje: “Hezkirin û rêz, bi estetîk û exlaqê azad pêkan e. Di navenda vê de bicihkirina jinê rast e. Jina azad a bi çalakiya azadiyê vejiyaye û jiyana li dora wê pêş ketiye, wê dostane û xweş bin. Di vê mijarê de gumana min tuneye. Ji bo vê min karkeriyek evîn û azadiyê ya jinê ya mezin meşand. Di alî etîk de berprisyariya jinê berfirehtir e. Be guman ez di vir de behsa jina ku sî û alava mêr e nakim. Ya mijara gotinê, jinên wekhevî, azadî û demokratîkbûn esas girtiye.”
Sembola azadî, wekhevî û demokratîkbûnê Besê Hozat, di wê merasîmê de ne tenê komeke gerîla ya 30 kesî, Konseya Rêveber a KCK’ê, Tevgera Azadiya Kurd temsîl dikir. Di heman demê de şerê xwedawend Tîmat, Kurdên li Zîlanê hatine qetilkirin, berxwedana Zarîfe Xanimê, jinên di terteleya Dersîmê de hatin qetilkirin, windakirin, revandin, Berîtana li dijî îxanetê berxwedan nîşan da, jinên bûn Newroz, Sema Yuce, Bêrîvan û Ronahî temsîl dikir. Jinên pêşeng ên Koma Aştî û Civaka Demokratîk bi Besê Hozat re ku destûr nedan feodalbûnê, di têkoşîna 50 salî de nîşanê hemû cîhanê dan ku azadiya civakê bi azadiya jinê pêkan e. Niha jî bi kelecaneke mezin pêşengiya aştî û civaka demokratîk dikin.
*Ev nivîs ji hejmara 37’an a mijara dosyaya ‘Jin û aştî’ ya Kovara Jineolojiyê hatiye wergirtin.
