Girtiyê nexweşê pençeşêrê Botan Karsû ji ber ku nayê dermankirin, tenduristiya wî her ku diçe xerab dibe. Dayika wî anî zima ku kurê wê gelek kîlo daye û tenê cerm û hestî maye.
Li gorî daneyên Komeleya Mafên Mirovan a Amedê (ÎHD) zêdetirî Hezar û 400 girtiyên nexweş hene. Ji wan girtiyan 335 girtî nexweşên ku rewşa wan giran e. Hin ji nexweşên ku bi nexweşiyên kronîk û giran in jî, dîsa Saziya Tipa Edlî , raporên “Dikare li Girtîgehê bimîne” yan jî “Bi tena serê xwe dikare bijî” dide wan. Yek ji van girtiyan jî nexweşê pençeşêrê ku di asta 4emîn de ye Botan Karsû ye. Botan Karsu 11 sal in girtî ye.
Botan Karsû, dema li Girtîgeha Girtî ya Amedê ragirtî bû hîn bû ku bi pençeşêrê ye. Dema tedawiya wî didomiya, ew sirgûnî Girtîgeha Girtî ya bi Ewlekariya Bilind a Wanê kirin. Botan Karsû li vê derê gelek caran ji bo veguhestina li nexweşxaneyê daxwazname pêşkêş kir. Lê bê bersiv hate hiştin. Li gorî agahiyan, Karsû bi hefteyan e ji bo nexweşxaneyê nayê veguhestin. Botan Karsû piştî ku hate girtin, di dosya dihate darizandin de cezayê girtîgehê yê heta bi hetayê lê hate birîn. Botan Karsû ku li Girtîgeha Girtî ya Amedê hîn bû ku di asta 4’emîn de bi nexweşiya kanserê ye, ji ber nexweşiya xwe dest bi kemoterapiyê kir.
Daxwazên wî bê bersîv têne hiştin
Botan Karsû ku dema ew şandin Wanê ewil bi tena serê xwe hiştin. Piştre derbasî koxûşekê din kirin. Ji bo sewqî nexweşxaneyê bê kirin gelek caran daxwazname pêşkêş kir, lê bê bersiv hate hiştin. Botan Karsû ji ber rewşa xwe ya tenduristiyê du caran sewqî Saziya Tipa Edlî hate kirin, lê belê rapor “Dikare li girtîgehê bimîne” jê re hate dayin. Ji ber pirsgirêkên tenduristiyê rewşa Karsû roj bi roj xerab dibe. Li gorî agahiyan, nayê dermankirin.
Kurê xwe nas nekir
Dayika Botan Karsu, Vehîbe Karsû ku ji ber nexweşiyên xwe yên kronîk 5 meh in nekarî biçûya gel kurê xwe, beriya bi çend rojan çû hevdîtinê. Vehîbe Karsû diyar kir ku dema kurê xwe dît, pê hesiya ku pirsgirêkên wî yên tenduristiyê di asteke gelekî cidî de ye û banga piştevaniya lezgîn kir. Karsû ragihand ku pirsgirêkên tenduristiyê yên kurê wê gihîştiye wê astê ku gefê li jiyana wî bixwe û got, “Ji bo çûyîna hevdîtinê bi şev ji malê derdikevim, piştî rojekê bi zorê digihêjim malê. Ez extiyar im, tiştek namîne ku nayê serê me. Ji ber ku cihekî em lê bimînin nîne em bi şev diçin. Dema ku min ew dît min ew nas nekir. Gelekî li xwe kêm kiribû. Çerm û hestî mabû. Bedena wî ji ber nebûna xwînê bê reng bû. Di her axaftina bi telefonê de qala zor û zehmetiyan dikir, lê belê ji ber ku 5 meh bû min ew nedîtibû, haya min ji rewşa lezgîn tine bû. Ew rewşa kurê min ji ber çavên min naçe. Ya ku bi serê me tînin ji bilî zilmê ne tiştekî dine .”
Derman nakin
Vehîbe Karsû qala rewşa kurê xwe kir û ev agahî dan: “Bi zorê hilmê distîne. Got, dema ji ber van nexweşiyan diçe nexweşxaneyê doktor pê re eleqedar nabe, lê henekê xwe bi wî dike. Li wir nayê dermankirin. Bibin wir jî doktor qet pê re eleqedar nabe. Dermanên wî jî nadin. Ji ber ku bêhn lê diçe nikare biaxive, nikare baş bimeşe. Ya bila wî derman bikin yan jî sewqî Amedê bikin. Qet nebe li vê derê derman didan wî. Li wir tiştekî nakin. Ez ji her kesî hêvî dikim ku di vê demê de piştevaniyê bikin. Bila ev zilm êdî biqede. Em êdî matmayî man bê çi bikin, çi bibêjin. Em îdare nakin ku zarokên xwe di vî halî de bibîne. Ew rewşa wî ti carî ji bîra min naçe.”
