• Kurmancî
  • Kirmanckî
  • |
  • Derbarê Me De
  • |
[email protected]
Ajansa Welat
17 MIJDAR 2026
Encamek nîn e
View All Result
  • ROJANE
    Ji bo girtiyên nexweş çalakiya nobedê tê destpêkirin

    Ji bo girtiyên nexweş çalakiya nobedê tê destpêkirin

    Komîteya Entegrasyonê der barê Zanîngeha Rojava de daxuyanî da

    Komîteya Entegrasyonê der barê Zanîngeha Rojava de daxuyanî da

    Zanîngeha Rojava: Parastina zanîngeha me parastina zimanê Kurdî ye

    Zanîngeha Rojava: Parastina zanîngeha me parastina zimanê Kurdî ye

    Abdulvahap Adsoy ê ku piştî 30 salan hate berdan jiyana xwe ji dest da

    Abdulvahap Adsoy ê ku piştî 30 salan hate berdan jiyana xwe ji dest da

    Hozan Kilamedîn û Necmedînê Dêrikî li pey hev koça dawî kir

    Hozan Kilamedîn û Necmedînê Dêrikî li pey hev koça dawî kir

    Li ber Wezaretê bertek nîşanî dirêjkirina girtina Hîcran Bînîcî dan

    Li ber Wezaretê bertek nîşanî dirêjkirina girtina Hîcran Bînîcî dan

  • JIN
  • ÇAND Û HUNER
  • POLÎTÎKA
  • EKOLOJÎ
  • CIVAK
  • TENDURISTÎ
  • DARAZ
  • KED Û ABORÎ
  • CÎHAN
  • ANALÎZ-DOSYE
  • SPOR
  • HEMÛ NÛÇE
  • ROJANE
    Ji bo girtiyên nexweş çalakiya nobedê tê destpêkirin

    Ji bo girtiyên nexweş çalakiya nobedê tê destpêkirin

    Komîteya Entegrasyonê der barê Zanîngeha Rojava de daxuyanî da

    Komîteya Entegrasyonê der barê Zanîngeha Rojava de daxuyanî da

    Zanîngeha Rojava: Parastina zanîngeha me parastina zimanê Kurdî ye

    Zanîngeha Rojava: Parastina zanîngeha me parastina zimanê Kurdî ye

    Abdulvahap Adsoy ê ku piştî 30 salan hate berdan jiyana xwe ji dest da

    Abdulvahap Adsoy ê ku piştî 30 salan hate berdan jiyana xwe ji dest da

    Hozan Kilamedîn û Necmedînê Dêrikî li pey hev koça dawî kir

    Hozan Kilamedîn û Necmedînê Dêrikî li pey hev koça dawî kir

    Li ber Wezaretê bertek nîşanî dirêjkirina girtina Hîcran Bînîcî dan

    Li ber Wezaretê bertek nîşanî dirêjkirina girtina Hîcran Bînîcî dan

  • JIN
  • ÇAND Û HUNER
  • POLÎTÎKA
  • EKOLOJÎ
  • CIVAK
  • TENDURISTÎ
  • DARAZ
  • KED Û ABORÎ
  • CÎHAN
  • ANALÎZ-DOSYE
  • SPOR
  • HEMÛ NÛÇE
Encamek nîn e
View All Result
Ajansa Welat
Encamek nîn e
View All Result

Zimannas Nejbîr Elî: Divê Kurdî di destûra bingehîn de bibe zimanê perwerdeyê

Firat Tûnç / AW

20 ÎLON 2026 - 08:35
Kategorî: MANŞET, ROJANE
A A
Riha – Mamosteya materyalên zimannasiyê ya Zanîngeha Rojava Nejbîr Elî derbarê statu û perwerdeya zimanê Kurdî ya Rojava de axivî û destnîşan kir ku sînordarkirina perwerdeya bi Kurdî ya bi 3 saetan nabe û bal kişand ser tecrûbeya pirzimanî û wiha got: “Ji bo Kurdî bibe zimanê zanistê û perwerdehiyê, divê statuya wê di destûra nû de bi awayekî qanûnî bê teqezkirin.”

Di 26ê Tebaxa 2026an de Wezereta Perwerde û Fêrkirina ya Sûriyeyê têkildarî zimanê Kurdî biryarnameyek derxist. Li biryarnameyê perwerdeya bi zimanê kurdî hat sînordarkirin û dê tenê hefteyê 3 saetan dersên Kurdî ji bo xwendekaran bêne dayîn. Piştî vê biryarnameyê rewş û pêşeroja zimanê Kurdî di rojeva sereke de cihê xwe girt. Her çiqasî zimanê Kurdî li seranserî Sûriyeyê weke “zimanê niştîmanî” hatibe naskirin jî, biryara dawî ya Desteya Perwerdeyê ya ku xwendina Kurdî bi 3 saetên bijarte sînordar dike, rastî nerazîbûnê hat. Ji bo zimanê Kurdî bibe zimanê perwerdehiyê gelek deverên Rojavayê Kurdistanê xwepêşandan hatin lidarxistin, xwendekarên kurd dibistanan boykot kirin ku ev boykot hê jî didome. Gelê Kurd vê biryarê qebûl nake û daxwaz dike ku zimanê Kurdî bibe zimanê fermî û destûra bingehîn de statuya wî bê mîsogerkirin.

Têkildarî mijarê Mamosteya Materyalên Zimannasiyê ya Zanîngeha Rojava Nejbîr Elî ji ajansa me re axivî.

‘Qedexeke tund li ser zimanê Kurdî hebû’

Nejbîr Elî bi bîr xist ku berî sala 2012yan li seranserê Sûriyeyê qedexeyeke tund li ser zimanê Kurdî hebûye û wiha axivî: “Zimanê Kurdî di sazî û perwerdeyê de qedexe bû, xwendin û nivîsandina pê sûc dihat dîtin. Perwerde bi awayekî veşartî di hundirê malan de dihat meşandin. Lê gelê Kurd di jiyana rojane, şahî û cejnên neteweyî de zimanê xwe parast û zindî hişt. Piştî damezrandina Saziya Zimanê Kurdî (SZK) di sala 2007an de û bi taybetî piştî Şoreşa 19ê Tîrmehê, qonaxeke nû dest pê kir.”

‘Ziman ne tenê amûreke ragihandinê ye, bîra civakê ye’

Nejbîr Elî anî ziman ku ziman ne tenê amûreke ragihandinê ye, her wiha bîra civakê ye û ev tişt anî ziman: “Eger zimanek tenê di jiyana rojane de bê bikaranîn, qels dibe. Ji bo ku bîra civakî winda nebe, divê bibe zimanê perwerde, zanist, kar, siyaset, dadgeh û ragihandinê. Bi Rêveberiya Xweser re zimanê Kurdî ligel Erebî û Suryanî bû zimanekî fermî. Cara yekem di dîroka Sûriyeyê de zimanên ji bilî Erebî bûn zimanên fermî yên perwerde û rêveberiyê. Saziya mûfredat a di 2014an de hat damezrandin, ji pola yekê heta pola 12yan mûfredateke sêzimanî hat amadekirin. Branşên zanyarî û civakî hemû bi Kurdî hatin hînkirin. Ev tecrûbeyeke zindî û serkeftî bû ku nîşan da Kurdî dikare bibe zimanê zanistê.”

‘Sînordarkirina bi 3 saetan têrê nake’

Di berdewama axaftina xwe de Nejbîr Elî behsa biryara nû ya Hikûmeta Demkî û Desteya Perwerdeyê û biryara 943 / 2068 kir û wiha pêde çû: “Di biryarnameya 13yan de naskirina Kurdî weke zimanê niştîmanî gaveke erênî ye. Lê biryara piştre ku perwerdeya bi Kurdî tenê di hefteyê de bi 3 saetan û wek dersa bijarte sînordar dike, têrê nake. Gelemperî nifşekî di bin sîwana Rêveberiya Xweser de bi zimanê xwe yê dayikê perwerde bûye heye. Niha ferzkirina sîstemeke din dê bandoreke neyînî û şikestineke derûnî di nav xwendakaran de biafrîne.”

Mînaka modelên pirzimanî yên cîhanê

Nejbîr Elî da zanîn ku Sûriye welatekî pirzimanî ye û divê ji modelên cîhanê yên duzimanî û pirzimanî sûd bê girtin û wiha got: “Modelên weke zimanê Baskî li Spanyayê, li Cezayirê û tecrûbeya Başûrê Kurdistanê nîşan didin ku pirzimanî dewlemendî ye. Welatên ku du zimanên niştimanî di hemû qonaxên perwerdeyê de ji dibistana sereteyî heta zanîngehê bi kar tînin, serkeftî bûne.”

‘Zanîngeha Rojava û Kobanê dikarin piştgiriyê bidin mûfredat û wergerê’

Her wiha Nejbîr Elî behsa hincetên Wezareta Perwerdeyê yên derbarê kêmasiya wergêran û xwendina bilind de kir û wiha dawî da axaftina xwe: “Erkê dewletê ye ku zimanê Kurdî di destûrê de bi cih bike, biparêze û bi pêş bixe. Zanîngehên xwedî tecrûbe yên mîna Zanîngeha Rojava û Zanîngeha Kobanî dikarin bi Wezareta Perwerdeyê re bibin alîkar. Di wergerandina materyal, mûfredat û rêbazên niştîmanî bo zimanê Kurdî de dikarin roleke sereke bileyîzin. Ji bo ku xwendekar piştî pola 12yan xwendina xwe bê asteng li zanîngehan bidomînin, ev zanîngeh dikarin stratejiyeke zanistî û akademîk pêşkêşî saziyên têkildar bikin.”

Etîket: materyalên bi zimanê KurdîNejbîr Elîperwerdeya bi zimanê dayikêZanîngeha RojavaZimane Kurdi
Parve BikeTweetWhatsAppParve BikeParve Bike

Nûçeyên Din

Zanîngeha Rojava: Parastina zanîngeha me parastina zimanê Kurdî ye

Zanîngeha Rojava: Parastina zanîngeha me parastina zimanê Kurdî ye

16 MIJDAR 2026
Mamosteyê Zanîngeha Rojava: Divê zimanê Kurdî di destûra Sûriyeya nû de cih bigire

Mamosteyê Zanîngeha Rojava: Divê zimanê Kurdî di destûra Sûriyeya nû de cih bigire

16 MIJDAR 2026
Rêveberiyên dibistanan li ber hilbijartina zimanê Kurdî astengiyan derdixin

Rêveberiyên dibistanan li ber hilbijartina zimanê Kurdî astengiyan derdixin

5 MIJDAR 2026
Baroya Amedê: Erka hiqûqê ne bêdengkirina zimanan e

Baroya Amedê: Erka hiqûqê ne bêdengkirina zimanan e

4 MIJDAR 2026
Endamê Meclisa ÎBByê: Wê li ÎBByê Midûriyeta Parastina Zimanan were avakirin

Endamê Meclisa ÎBByê: Wê li ÎBByê Midûriyeta Parastina Zimanan were avakirin

27 COTMEH 2026
Hevşaredarê Amedê: Divê wezaret serlêdana ji bo ziman zû erê bike

Hevşaredarê Amedê: Divê wezaret serlêdana ji bo ziman zû erê bike

27 COTMEH 2026

ÊN ZÊDE HATINE XWENDIN

  • Rûken Kilinç: Divê gorên Seîd Riza û hevalên wî bê eşkerekirin

    Rûken Kilinç: Divê gorên Seîd Riza û hevalên wî bê eşkerekirin

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • 89 sal derbas bû, çima cihê gora Seyîd Riza nayê eşkerekirin?

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Li dijî bişaftina netew-dewletê modela çareseriyê: Entegrasyon

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Tayîp Temel: Di demek nêz de rojnameger dê bikarin bi Rêber Ocalan re hevdîtinê bikin

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Ji Wezareta Çandê bersivek sosret: Medreseya Feqiyê Teyran ne aîdî me ye

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Dikandar û karkerên li Stenbolê ji rewşa aboriyê bi gilî û gazinc in

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Li Sûrê paneleke watedar hate lidarxistin: Em ê bîra Sûrê biparêzin

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Du xwişk û sozek: Ji bo Kurdistanê têkoşiyan

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Avahiyên ji serdema Ûrisan mane Qersê dixemilînin

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Li Qersê amadekariya zivistanê ku 7 mehan diajo tê kirin

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet

Ajansa Welat, bi nûçeyên taybet, dosya, lêkolîn, dîmen û deng civakê agahdar û ronî dike.

Bi şîara agahiyên rast û objektif weşanê esas digire, li ser şopa heqîqetê agahiyan belav dike.

Ajansa Welat bi nûçe û naverokên xwe dibe deng û rengê welat.

Xwediyê Îmtîyazê: Fahrettin Kılıç

Berpirsiyarê Karên Nivîsan: Mahmut Altıntaş

Navnîşan: Fırat Mahallesi, 553. Sokak, Tanlar Şehri Teras Evleri, B Blok,
Kat: 5 - No: 40, Kayapınar, Diyarbakır

Telefon: +90 (532) 519 37 73

E-mail: [email protected]
Malper: www.ajansawelat1.com
Twitter Youtube Instagram Whatsapp
  • Serrûpel
  • Têkilî
  • Derbarê Me De

© 2024 Ajansa Welat ● Yekemîn Ajansa xwerû Kurdî ● Hemû maf parastî ne

Encamek nîn e
View All Result
  • HEMÛ NÛÇE
  • ROJANE
  • JIN
  • ÇAND Û HUNER
  • POLÎTÎKA
  • EKOLOJÎ
  • CIVAK
  • TENDURISTÎ
  • DARAZ
  • KED Û ABORÎ
  • CÎHAN
  • ANALÎZ-DOSYE
  • SPOR
  • KIRMANCKÎ

© 2024 Ajansa Welat ● Yekemîn Ajansa xwerû Kurdî ● Hemû maf parastî ne