• Kurmancî
  • Kirmanckî
  • |
  • Derbarê Me De
  • |
[email protected]
Ajansa Welat
21 MIJDAR 2026
Encamek nîn e
View All Result
  • ROJANE
    TOHAV parêzerên Kurd ên hatine qetilkirin bi bîr anî

    TOHAV parêzerên Kurd ên hatine qetilkirin bi bîr anî

    Zarokan ji bo Ocalan wêne xêz kirin

    Zarokan ji bo Ocalan wêne xêz kirin

    YNK û PDKê li Hewlêrê hevdîtin pêk anîn

    YNK û PDKê li Hewlêrê hevdîtin pêk anîn

    Tulay Hatîmogullari: Ji bo pêvajoyê piştgiriya herî xurt berdana girtiyên nexweş e

    Tulay Hatîmogullari: Ji bo pêvajoyê piştgiriya herî xurt berdana girtiyên nexweş e

    Aqûbeta jinên ku hatine qetilkirin û windakirin pirsîn

    Aqûbeta jinên ku hatine qetilkirin û windakirin pirsîn

    ‘Bi avakirina komînan em ê di vê pêvajoyê de bigihijin serkeftinê’

    ‘Bi avakirina komînan em ê di vê pêvajoyê de bigihijin serkeftinê’

  • JIN
  • ÇAND Û HUNER
  • POLÎTÎKA
  • EKOLOJÎ
  • CIVAK
  • TENDURISTÎ
  • DARAZ
  • KED Û ABORÎ
  • CÎHAN
  • ANALÎZ-DOSYE
  • SPOR
  • HEMÛ NÛÇE
  • ROJANE
    TOHAV parêzerên Kurd ên hatine qetilkirin bi bîr anî

    TOHAV parêzerên Kurd ên hatine qetilkirin bi bîr anî

    Zarokan ji bo Ocalan wêne xêz kirin

    Zarokan ji bo Ocalan wêne xêz kirin

    YNK û PDKê li Hewlêrê hevdîtin pêk anîn

    YNK û PDKê li Hewlêrê hevdîtin pêk anîn

    Tulay Hatîmogullari: Ji bo pêvajoyê piştgiriya herî xurt berdana girtiyên nexweş e

    Tulay Hatîmogullari: Ji bo pêvajoyê piştgiriya herî xurt berdana girtiyên nexweş e

    Aqûbeta jinên ku hatine qetilkirin û windakirin pirsîn

    Aqûbeta jinên ku hatine qetilkirin û windakirin pirsîn

    ‘Bi avakirina komînan em ê di vê pêvajoyê de bigihijin serkeftinê’

    ‘Bi avakirina komînan em ê di vê pêvajoyê de bigihijin serkeftinê’

  • JIN
  • ÇAND Û HUNER
  • POLÎTÎKA
  • EKOLOJÎ
  • CIVAK
  • TENDURISTÎ
  • DARAZ
  • KED Û ABORÎ
  • CÎHAN
  • ANALÎZ-DOSYE
  • SPOR
  • HEMÛ NÛÇE
Encamek nîn e
View All Result
Ajansa Welat
Encamek nîn e
View All Result

Dilbihar: Divê kurd xwe bi xwe zimanê xwe fermî bikin

Bîlal Guldem / AW

29 MIJDAR 2024 - 08:38
Kategorî: MANŞET, POLÎTÎKA
A A
Amed – Polîtîkaya înkar, redkirin û qedexeya li ser ziman û çanda kurdî didome. Hevberdevkê Komîsyona Çand û Ziman a DEM Partiyê Heval Dilbihar diyar kir ku divê kurd guh nedin desthilatdariyê û di navbera xwe de zimanê kurdî fermî bikin û got ku qeyûm jî ji bo tunekirina zimanê kurdî tên tayînkirin.

Zext, astengî û qedexeyên desthilatdariyê û dewletê yên li ser ziman û çanda kurdî berdewam dikin. Ji damezrandina Komara Tirkiyeyê ve astengiyên li ser zimanê kurdî bênavber didomin. Ji sala 2016’an ku qeyûm tayînî şaredariyên DBP’ê hatin kirin, astengî û qedexeyên li ser ziman û çand û hunera kurdî veguherîne merhaleyek din. Herî dawî konserên çar hunermendên kurd hatin qedexekirin. Bi tayînkirina qeyûmên ser şaredariyên Mêrdîn, Batman û Xelfetiyê re xebatên kurdî li şaredariyan hat sekinandin û beşa kurdî ya malperên şaredariyan jî ji holê hatin rakirin.

Ji ber polîtîkaya asîmîlasyonê ya ku sed sal in li ser kurdan berdewam dikin, kurd yanî zarokên kurdan ji mafê perwerdehiya zimanê zikmakî bêpar dimînin.

Daxwaz û serlêdanên kurdan ên ji bo dawî li polîtîkaya asîmîlasyonê were û perwerdehiya bi zimanê zikmakî nayê qebûlkirin. Di çend salên dawî de her çiqas kurd bi tevî hemû sazî û dezgehên xwe ve, daxwaz dikin ku zimanê kurdî bibe zimanê perwerdehiyê û zimanê fermî jî lê ev daxwaz tê redkirin û nayê pejirandin. Lê kurd mîna “xeta sor” li zimanê xwe dinêrin û tevî ewqas polîtîkayên asîmîlasyonê jî rê nedan ku zimanê kurdî tune bibe.

Hevberdevkê Komîsyona Çand, Huner û Ziman a DEM Partiyê Heval Dilbihar têkildarî astengî û qedexeyên li ser ziman ji Ajansa Welat (AW) re axivî.

Têkoşîna ji bo Kurdî

Dilbihar bi bîr xist ku bi sedan sal in li ser zimanê kurdî êrişên gelek mezin pêk tên û wiha got: “Qedexeyên mezin pêk hatin. Dorpêçkirin û helandin û ji holê rakirina zimanê kurdî tu caran bi dawî nebû. Tevî vê jî gelê kurd di nava vê têkoşîna xwe ya 50 salên dawî de, daxwaza desthilatdarên ku xwestin kurdî ji holê rakin, di qirika wan de hişt. Qedîmbûn û têkoşîna gelê kurd, zimanê kurdî heta îro parastiye. Zimanê kurdî yek ji zimanê herî qedîm û dewlemend ê dîrokê û yê cîhanê ye. Diviyabû ku li hemberî têkoşîna 50 salan rewşa zimanê kurdî gelek baştir bûya.”

‘Maden ew yekin em di nava xwe de fermî bikin’

Heval Dilbihar da zanîn ku niha jî bênavber û bi awayek tund li ser zimanê kurdî, gelek êriş hene û axaftina xwe wiha domand: “Polîtîkayên nûjenkirî yên ji holêrakirina zimanê kurdî di dewrê de ne. Heke gelê kurd li her derê têkoşîna xwe ya zimanê kurdî bilind bike û gelê kurd bi zimanê xwe biaxive, wê zimanê kurdî di roja me ya îro de gelek geş bibe. Desthilatdar niha bi tu awayî naxwazin zimanê kurdî azad bibe û bigihîje xwedî statuyekî. Madem wisa, divê em kurd li her çar milên Kurdistanê, bi taybetî jî li bakurê Kurdistanê û li Ewropayê, li her cihek ku kurdek lê dijî, em di navbera xwe de zimanê kurdî bikin xwedî statu. Em di navbera xwe de perwerdehiya zimanê kurdî bidin binecihkirin. Em di navbera xwe de zimanê kurdî bikin zimanekî fermî. Em siyaseta xwe, xizmetên xwe, hemû dan û standinên xwe yên polîtîk, yên civakî yên entelektuelî em bi zimanê kurdî bikin.”

Xwebûna Kurdan: Kurdî ye

Heval Dilbihar dibêje, “Bi rastî jî ziman rûmeta me ye. Zimanê kurdî rûmet, hebûn, xwebûna gelê kurd e” û axaftina xwe wiha berdewam kir: “Ziman tenê ne alav û amûrekî ragihandinê û lihevkirinê ye. Hemû kodên çand, felsefe û dîroka kurdan, hemû nirxên kurdan di nav xwe de dihewîne. Ji ber vê çendê jî xwedîlêderketina zimanê kurdî, xebat û berpirsiyarekî wîjdanî, însanî, neteweyî, civakî, gerdûnî û xwebûnî ye. Em teqez ji nav û avê zêdetir girîngiyê bidin zimanê kurdî.”

‘Divê partiyên Kurd xwe di pêjinga Kurdî de derbas bikin

Heval Dilbihar ji bo pêşnexistina ziman rexne li qada siyaseta kurdan jî dike û wiha pêde çû: “Qada siyasî ya kurdan jî bi awayek wêrekî û zelal hemû kêmasî û nebesiyên xwe yên di her mijaran de bibîne. Qada siyasî ya kurdan, helbet di serî de DEM Partî û hemû partiyên din ên kurdan divê xwe di bêjinga têkoşîna dîroka kurdî de derbas bikin. Gelek êriş û zextên desthilatdaran li ser zimanê me heye, lê wezîfe û berpirsiyariya partiyên kurdan ew e ku têkoşîna çand û ziman jî li her derê belav bikin. Di vê mijara çand û zimanê kurdî divê em wek qada zimanê kurdî bi rexnedayîn nêzîkî xwe bibin. Peywîra me ya yekemîn ew e ku em hem li dijî pergala desthilatdar têkoşîna parastin û pêşvebirina zimanê kurdî li her derê berfirehtir bikin. Hem jî di nava mekanizmayên partiya xwe de hemû xebatên xwe bi kurdî bikin. Bi taybetî jî li Kurdistanê û li her cihê ku kurd lê dijîn. Divê siyasetmedarên me di hemû xebatên li Kurdistanê de hemû siyaseta xwe bi zimanê kurdî bikin.”

‘Qeyûm nûjenkirina înkara kurdî ye’

Heval Dilbihar bal kişand ser tayînkirina û qeyûman bi van tayînkirinan re jiholêrakirina xebatên bi kurdî û got: “Qeyûm rêbazek e. Rêbazeke encama komara dewleta Tirk a sedsalî ye. Ev komar li ser tunehesibandin, pişaftin, qedexekirin û ji holêrakirina ziman û çanda kurdî û zimanên neteweyên din hatiye avakirin. Ev sedsale ev polîtîka didome. Qeyûm nûjenkirina rêbazeke hewldanên berdewamkirina qedexekirin, dorpêçkirin, helandin û di nava demê de ji holêrakirina zimanê kurdî ye.

Dema qeyûm şaredariyên me dagir dikin, ewilî êrişî zimanê kurdî dikin. Di tayînkirina qeyûmên dawî yên danîn ser şaredariyên Mêrdîn, Êlih û Xelfetiyê, pêşî êrişî zimanê kurdî kirin. Malperên şaredariyê yên bi kurdî girtin. Qeyûm encama polîtîkaya desthilatdariya sedsalî ye.”

Statuya ziman

Dilbihar herî dawî jî bal kişand ser statuya zimanê kurdî û wiha got: “Divê em bi têkoşînek hin berfirehtir û xurttir vê desthilatdariyê ango dewletê neçar bikin ku ji bo fermîkirin û statuya zimanê kurdî gav biavêjin.”

Etîket: Heval DilbiharKurdîQeyûmstatuziman
Parve BikeTweetWhatsAppParve BikeParve Bike

Nûçeyên Din

Keskîn Bayindir: Guhertina cihê birêz Ocalan nabe şert û mercên azad

Keskîn Bayindir: Guhertina cihê birêz Ocalan nabe şert û mercên azad

20 MIJDAR 2026
Li Girtîgeha Bolûyê zimanê Kurdî tê astengkirin

Li Girtîgeha Bolûyê zimanê Kurdî tê astengkirin

17 COTMEH 2026
Qeyim tayînî Halk TVê hat kirin: Weşan sekinî 

Qeyim tayînî Halk TVê hat kirin: Weşan sekinî 

14 COTMEH 2026
Delîl Dîlanar dê li Amed û Stenbolê konseran li dar bixe

Delîl Dîlanar dê li Amed û Stenbolê konseran li dar bixe

8 COTMEH 2026
Di şoreşa zîrekiya çêkirî de ji bo Kurdî pêngaveke dîrokî: Mazdek.AI di xizmetê de ye

Di şoreşa zîrekiya çêkirî de ji bo Kurdî pêngaveke dîrokî: Mazdek.AI di xizmetê de ye

1 COTMEH 2026
‘Divê em bi zimanê xwe karên xwe bimeşînin’

‘Divê em bi zimanê xwe karên xwe bimeşînin’

25 ÎLON 2026

ÊN ZÊDE HATINE XWENDIN

  • Ezîzê Mûso koça dawî kir

    Ezîzê Mûso koça dawî kir

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Rûken Kilinç: Divê gorên Seîd Riza û hevalên wî bê eşkerekirin

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Ji zaroktiya xwe heta girtîgehê evîna hunerê: Divê Kurd afirîner bin

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Bi îşkenceyê tê girtin û niha nexweş e!

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Keskîn Bayindir: Guhertina cihê birêz Ocalan nabe şert û mercên azad

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Dayika girtiyê nexweş: Kurê min nexweş e û 8 sal in min ew nedîtiye

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Ji Wezareta Çandê bersivek sosret: Medreseya Feqiyê Teyran ne aîdî me ye

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Polîsan bi ser avahiya Weşanxaneya Belkiyê de girt

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Dayika Aştiyê: Ez hêza têkoşînê ji şehîdên xwe digirim

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • ‘Budçeya tendirustiyê ne li gor pêwîstiyên gel tê amadekirin’

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet

Ajansa Welat, bi nûçeyên taybet, dosya, lêkolîn, dîmen û deng civakê agahdar û ronî dike.

Bi şîara agahiyên rast û objektif weşanê esas digire, li ser şopa heqîqetê agahiyan belav dike.

Ajansa Welat bi nûçe û naverokên xwe dibe deng û rengê welat.

Xwediyê Îmtîyazê: Fahrettin Kılıç

Berpirsiyarê Karên Nivîsan: Mahmut Altıntaş

Navnîşan: Fırat Mahallesi, 553. Sokak, Tanlar Şehri Teras Evleri, B Blok,
Kat: 5 - No: 40, Kayapınar, Diyarbakır

Telefon: +90 (532) 519 37 73

E-mail: [email protected]
Malper: www.ajansawelat1.com
Twitter Youtube Instagram Whatsapp
  • Serrûpel
  • Têkilî
  • Derbarê Me De

© 2024 Ajansa Welat ● Yekemîn Ajansa xwerû Kurdî ● Hemû maf parastî ne

Encamek nîn e
View All Result
  • HEMÛ NÛÇE
  • ROJANE
  • JIN
  • ÇAND Û HUNER
  • POLÎTÎKA
  • EKOLOJÎ
  • CIVAK
  • TENDURISTÎ
  • DARAZ
  • KED Û ABORÎ
  • CÎHAN
  • ANALÎZ-DOSYE
  • SPOR
  • KIRMANCKÎ

© 2024 Ajansa Welat ● Yekemîn Ajansa xwerû Kurdî ● Hemû maf parastî ne