• Kurmancî
  • Kirmanckî
  • |
  • Derbarê Me De
  • |
[email protected]
Ajansa Welat
21 MIJDAR 2026
Encamek nîn e
View All Result
  • ROJANE
    TOHAV parêzerên Kurd ên hatine qetilkirin bi bîr anî

    TOHAV parêzerên Kurd ên hatine qetilkirin bi bîr anî

    Zarokan ji bo Ocalan wêne xêz kirin

    Zarokan ji bo Ocalan wêne xêz kirin

    YNK û PDKê li Hewlêrê hevdîtin pêk anîn

    YNK û PDKê li Hewlêrê hevdîtin pêk anîn

    Tulay Hatîmogullari: Ji bo pêvajoyê piştgiriya herî xurt berdana girtiyên nexweş e

    Tulay Hatîmogullari: Ji bo pêvajoyê piştgiriya herî xurt berdana girtiyên nexweş e

    Aqûbeta jinên ku hatine qetilkirin û windakirin pirsîn

    Aqûbeta jinên ku hatine qetilkirin û windakirin pirsîn

    ‘Bi avakirina komînan em ê di vê pêvajoyê de bigihijin serkeftinê’

    ‘Bi avakirina komînan em ê di vê pêvajoyê de bigihijin serkeftinê’

  • JIN
  • ÇAND Û HUNER
  • POLÎTÎKA
  • EKOLOJÎ
  • CIVAK
  • TENDURISTÎ
  • DARAZ
  • KED Û ABORÎ
  • CÎHAN
  • ANALÎZ-DOSYE
  • SPOR
  • HEMÛ NÛÇE
  • ROJANE
    TOHAV parêzerên Kurd ên hatine qetilkirin bi bîr anî

    TOHAV parêzerên Kurd ên hatine qetilkirin bi bîr anî

    Zarokan ji bo Ocalan wêne xêz kirin

    Zarokan ji bo Ocalan wêne xêz kirin

    YNK û PDKê li Hewlêrê hevdîtin pêk anîn

    YNK û PDKê li Hewlêrê hevdîtin pêk anîn

    Tulay Hatîmogullari: Ji bo pêvajoyê piştgiriya herî xurt berdana girtiyên nexweş e

    Tulay Hatîmogullari: Ji bo pêvajoyê piştgiriya herî xurt berdana girtiyên nexweş e

    Aqûbeta jinên ku hatine qetilkirin û windakirin pirsîn

    Aqûbeta jinên ku hatine qetilkirin û windakirin pirsîn

    ‘Bi avakirina komînan em ê di vê pêvajoyê de bigihijin serkeftinê’

    ‘Bi avakirina komînan em ê di vê pêvajoyê de bigihijin serkeftinê’

  • JIN
  • ÇAND Û HUNER
  • POLÎTÎKA
  • EKOLOJÎ
  • CIVAK
  • TENDURISTÎ
  • DARAZ
  • KED Û ABORÎ
  • CÎHAN
  • ANALÎZ-DOSYE
  • SPOR
  • HEMÛ NÛÇE
Encamek nîn e
View All Result
Ajansa Welat
Encamek nîn e
View All Result

Çarşema Serê Nîsanê: Cejna şahî, reng û jiyana nû

Onder Akbûlût / AW

13 NÎSAN 2026 - 09:34
Kategorî: ÇAND Û HUNER, MANŞET
A A
Wan – Çarşema Serê Nîsanê yek ji cejnên herî kevnar û bingehîn ên civaka Êzidî ye. Çarşema Serê Nîsanê, roja serkeftina mutleq a hêza qencî, evîn, bedewî û jiyana hevpar; roja têkçûna tarîtiyê, xirabiyê û şer e. Ji ber vê yekê, ji ber ku jiyana civakî, hevpar û aştiyane sembolîze dike, xwedî girîngiyeke taybet e.

 

Li gorî baweriya Êzidiyan, Xweda afirandina dinyayê di roja Çarşema 3yemîn ya Nîsasanê de temam kiriye. Li gor baweriya Êzdiyatiyê, di vê rojê de Tawisê Melek (serekê milyaketan) hatiye ser rûyê erdê da ku nîzam û bedewiyê bide cîhanê. Tê bawerkirin ku beriya afirandinê dinya bi tenê “dur” (mircan) û av bû. Di vê çarşemê de erd cemidiye û jiyan lê şîn bûye.

Meha nîsanê

Ji ber ku nîsan wek “bûka salê” tê dîtin, Êzidî di vê mehê de dawetan nakin. Ew bawer dikin ku nîsan bi xwe herî bedew e û naxwazin tu kes bi bedewiya wê re pêşbaziyê bike.

Taybetmendî û sembolên Çarşema Serê Nîsanê

Cejna Çarşema Serê Nîsanê bi hin rîtuelên taybet û rengîn tê naskirin ku her yek xwedî wateyekê ye. Hêk sembola gerdûnê ne. Boyaxkirina hêkan sembola rengên biharê û pirrengiya jiyanê ye. Kelandina hêkan jî nîşana “meyîna” dinyayê ye.

Biharok

Êzidî di vê rojê de biharokan anku kulîlkên sor (wekî xunav an kinfiroş) li deriyê malên xwe dixin. Ev kulîlk nîşana parastin û bereketê ne.

Ji aliyê civakî û dîrokî ve Çarşema Serê Nîsanê

Çarşema Serê Nîsanê ji bo civaka Êzidî cejneke mezin a yekitiyê ye. Di vê rojê de serê sibehê zû malbat diçin ser goristanên xwe, xêr û xêratan (fêkî, nan, hêk) belav dikin. Di vê rojê de kesên ku ji hev xeyidî, li hev tên. Civak bi ruhê alîkariyê tev digere. Çarşema Serê Nîsanê, roja serkeftina mutleq a hêza qencî, evîn, bedewî û jiyana hevpar; roja têkçûna tarîtiyê, xirabiyê û şer e. Ji ber vê yekê remza jiyana civakî, hevpar û aştiyane ye, xwedî girîngiyeke taybet e.

Taybetmendiyên Çarşema Serê Nîsanê

Çarşema Serê Nîsanê wek Sersala Êzidiyan û Cejna Melekê Tawis jî tê zanîn. Di meha nîsanê de cotkirina axê û dawet nayên kirin. Çarşema Serê Nîsanê ji bo Êzidiyan parastina nasname û koka wan a dîrokî ye ku bi hezaran sal e li Kurdistanê tê parastin e.

Hin rîtuelên cejnê: Vêxistina qendîlan

Navenda sereke ya pîrozbahiyan Perestgeha Laleşê ye. Rîtuela herî biheybet pêxistina çira û qendîlan e. Êzidî bawer dikin ku ronahî sembola Xwedê û Melekê Tawis e. Li Laleşê, di êvara Çarşemê de, 365 qendîl (bi qasî rojên salê) têne pêxistin. Ev qendîl bi rûnê zeytûnê yê pîroz tên dagirtin û ronahiya wan nîşana serkeftina ronahiyê li dijî tariyê ye.

Sêwak û Xêrat

Di vê rojê de li Laleşê nanekî taybet ê bi navê sêwak tê amadekirin. Ev nan di firinên pîroz ên perestgehê de tê pijandin û li hemû mêvanan tê belavkirin. Mirov vî nanî wek bereket û şifa dibînin.

Ziyareta ‘Kaniya Spî’

Kaniya Spî ji bo Êzidiyan cihê herî pîroz ê avê ye. Li gorî baweriyê, dema Melekê Tawis hat ser erdê, pêşî li vê kaniyê rawestiyaye. Zarokên ku nû ji dayik bûne an jî kesên dixwazin “vaftîz” bibin, bi ava vê kaniyê têne şûştin. Di roja Çarşema Sor de, xelk diçe ser vê kaniyê û ji bo tenduristiyê, xwe bi wê avê pîroz dikin.

Semaha Pîroz

Civata olî (Pîr, Şêx û Qewal) bi cil û bergên spî yên kevneşopî derdikevin qada Laleşê. Bi dengê def û şibêbê (amûrên muzîkê yên pîroz) dest bi “Semahê” dikin. Ev semah ne tenê reqsek e; ew sembola gerîna stêrk û gerestêrkan a li dora rojê ye. Ew herikîna gerdûnê û nîzama Xwedê ye.

Girêdana ‘Basimbarê’

Li Laleşê, pîr û şêx benên rengîn (sor, zer, spî) yên ku jê re Basimbar tê gotin pîroz dikin û li destê mêvanên Laleşê girê didin. Tê bawerkirin ku heta ev ben bi xwe neqete û nekeve, wan mirovan ji nexweşî û çavê xerab diparêze.
Tiştê herî balkêş li Lalişê ew e ku mirov tu carî şîna miriyan an jî xemgîniyê nabîne. Çarşema Serê Nîsanê cejna şahî, reng û jiyana nû ye.

Etîket: 15ê Gulanê Roja Cejna Zimanê KurdîÇarşema Serê NîsanêÊzidîHêkên KelandîKaniya SpîkinfiroşLaleşa PîrozQendîlTawisê Melekxunav
Parve BikeTweetWhatsAppParve BikeParve Bike

Nûçeyên Din

Fermandarê YBŞê: Entegrasyon ne teslîmbûn e, serkeftinek e

Fermandarê YBŞê: Entegrasyon ne teslîmbûn e, serkeftinek e

29 COTMEH 2026
KCKê ji bo Şengalê bang kir: Divê mirovahî bi berpirsyariyê rabe

KCKê ji bo Şengalê bang kir: Divê mirovahî bi berpirsyariyê rabe

3 TEBAX 2026
Ji çeperên Girzerikê heta çiyayê Şengalê: Êşa 74 Fermanan û Banga Xweparastinê

Ji çeperên Girzerikê heta çiyayê Şengalê: Êşa 74 Fermanan û Banga Xweparastinê

2 TEBAX 2026
TAJÊ: Em li dijî lîstikên qirêj ên şerê taybet ên li dijî dîlgirtiyên fermanê rabin

TAJÊ: Em li dijî lîstikên qirêj ên şerê taybet ên li dijî dîlgirtiyên fermanê rabin

20 TÎRMEH 2026
Endamên DAIŞ’ê ji ber jenosîda li Êzidiyan hatin cezakirin

Endamên DAIŞ’ê ji ber jenosîda li Êzidiyan hatin cezakirin

13 TÎRMEH 2026
Vaye bersiva ‘Çima YPJ?’

Vaye bersiva ‘Çima YPJ?’

25 HEZÎRAN 2026

ÊN ZÊDE HATINE XWENDIN

  • Ezîzê Mûso koça dawî kir

    Ezîzê Mûso koça dawî kir

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Rûken Kilinç: Divê gorên Seîd Riza û hevalên wî bê eşkerekirin

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Ji zaroktiya xwe heta girtîgehê evîna hunerê: Divê Kurd afirîner bin

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Bi îşkenceyê tê girtin û niha nexweş e!

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Keskîn Bayindir: Guhertina cihê birêz Ocalan nabe şert û mercên azad

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Dayika girtiyê nexweş: Kurê min nexweş e û 8 sal in min ew nedîtiye

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Ji Wezareta Çandê bersivek sosret: Medreseya Feqiyê Teyran ne aîdî me ye

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Polîsan bi ser avahiya Weşanxaneya Belkiyê de girt

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Dayika Aştiyê: Ez hêza têkoşînê ji şehîdên xwe digirim

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • ‘Budçeya tendirustiyê ne li gor pêwîstiyên gel tê amadekirin’

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet

Ajansa Welat, bi nûçeyên taybet, dosya, lêkolîn, dîmen û deng civakê agahdar û ronî dike.

Bi şîara agahiyên rast û objektif weşanê esas digire, li ser şopa heqîqetê agahiyan belav dike.

Ajansa Welat bi nûçe û naverokên xwe dibe deng û rengê welat.

Xwediyê Îmtîyazê: Fahrettin Kılıç

Berpirsiyarê Karên Nivîsan: Mahmut Altıntaş

Navnîşan: Fırat Mahallesi, 553. Sokak, Tanlar Şehri Teras Evleri, B Blok,
Kat: 5 - No: 40, Kayapınar, Diyarbakır

Telefon: +90 (532) 519 37 73

E-mail: [email protected]
Malper: www.ajansawelat1.com
Twitter Youtube Instagram Whatsapp
  • Serrûpel
  • Têkilî
  • Derbarê Me De

© 2024 Ajansa Welat ● Yekemîn Ajansa xwerû Kurdî ● Hemû maf parastî ne

Encamek nîn e
View All Result
  • HEMÛ NÛÇE
  • ROJANE
  • JIN
  • ÇAND Û HUNER
  • POLÎTÎKA
  • EKOLOJÎ
  • CIVAK
  • TENDURISTÎ
  • DARAZ
  • KED Û ABORÎ
  • CÎHAN
  • ANALÎZ-DOSYE
  • SPOR
  • KIRMANCKÎ

© 2024 Ajansa Welat ● Yekemîn Ajansa xwerû Kurdî ● Hemû maf parastî ne