• Kurmancî
  • Kirmanckî
  • |
  • Derbarê Me De
  • |
[email protected]
Ajansa Welat
21 MIJDAR 2026
Encamek nîn e
View All Result
  • ROJANE
    TOHAV parêzerên Kurd ên hatine qetilkirin bi bîr anî

    TOHAV parêzerên Kurd ên hatine qetilkirin bi bîr anî

    Zarokan ji bo Ocalan wêne xêz kirin

    Zarokan ji bo Ocalan wêne xêz kirin

    YNK û PDKê li Hewlêrê hevdîtin pêk anîn

    YNK û PDKê li Hewlêrê hevdîtin pêk anîn

    Tulay Hatîmogullari: Ji bo pêvajoyê piştgiriya herî xurt berdana girtiyên nexweş e

    Tulay Hatîmogullari: Ji bo pêvajoyê piştgiriya herî xurt berdana girtiyên nexweş e

    Aqûbeta jinên ku hatine qetilkirin û windakirin pirsîn

    Aqûbeta jinên ku hatine qetilkirin û windakirin pirsîn

    ‘Bi avakirina komînan em ê di vê pêvajoyê de bigihijin serkeftinê’

    ‘Bi avakirina komînan em ê di vê pêvajoyê de bigihijin serkeftinê’

  • JIN
  • ÇAND Û HUNER
  • POLÎTÎKA
  • EKOLOJÎ
  • CIVAK
  • TENDURISTÎ
  • DARAZ
  • KED Û ABORÎ
  • CÎHAN
  • ANALÎZ-DOSYE
  • SPOR
  • HEMÛ NÛÇE
  • ROJANE
    TOHAV parêzerên Kurd ên hatine qetilkirin bi bîr anî

    TOHAV parêzerên Kurd ên hatine qetilkirin bi bîr anî

    Zarokan ji bo Ocalan wêne xêz kirin

    Zarokan ji bo Ocalan wêne xêz kirin

    YNK û PDKê li Hewlêrê hevdîtin pêk anîn

    YNK û PDKê li Hewlêrê hevdîtin pêk anîn

    Tulay Hatîmogullari: Ji bo pêvajoyê piştgiriya herî xurt berdana girtiyên nexweş e

    Tulay Hatîmogullari: Ji bo pêvajoyê piştgiriya herî xurt berdana girtiyên nexweş e

    Aqûbeta jinên ku hatine qetilkirin û windakirin pirsîn

    Aqûbeta jinên ku hatine qetilkirin û windakirin pirsîn

    ‘Bi avakirina komînan em ê di vê pêvajoyê de bigihijin serkeftinê’

    ‘Bi avakirina komînan em ê di vê pêvajoyê de bigihijin serkeftinê’

  • JIN
  • ÇAND Û HUNER
  • POLÎTÎKA
  • EKOLOJÎ
  • CIVAK
  • TENDURISTÎ
  • DARAZ
  • KED Û ABORÎ
  • CÎHAN
  • ANALÎZ-DOSYE
  • SPOR
  • HEMÛ NÛÇE
Encamek nîn e
View All Result
Ajansa Welat
Encamek nîn e
View All Result

Kuştina qestîk

Rojger Botan / AW

6 ÎLON 2025 - 08:47
Kategorî: ANALÎZ-DOSYE, MANŞET
A A
Kuştina qestîk ev rastiye ku civakê dixeniqîne. Mêtingerî, qirkirinên etnîkî û çandî, zexta sîstematîk a li ser jinan û talankirina xwezayê ku ji hêla şaristaniyê ve li ser navê pêşketinê tê kirin, hemû jî nîşaneyên vê kuştina qestîk in.

Rêber Abdullah Ocalan di her nivîs û perspektîfên xwe de têgîn û têgehên nû diafirîne û nemaze ev ji bona sosyolojî û dîrokê nêrînên nû derdixêne holê. Ev têgehên nû nîqaşên dîrokê nû dike. Lewre di her parêznameyên xwe de Rêber Ocalan ji bûyerên dîrokî re şîroveyên berfireh dike û her şîroveyên Rêber Ocalan pêwîst dike ku lêkolînên berfirehtir bên kirin.

Rêber Abdullah Ocalan di lêhûrbûnên xwe yê vê dawiyê de têgehek din dide nîqaşkirin. Vê wekî “Kujerê Qestîk” bi nav dike. Her dema ku Rêber Ocalan têgehek nû dide nîqaşkirin, vê ji aliyê dîrok, sosyolojî û mîtolojiyê ve digire dest. Di têgeha Kujerê Qestîk de jî heman tişt tê kirin. Kujerê Qestîk ji pergalek kesayetî zêdetir, dîsîplîna pergala dewlet û şaristaniyê vedibêje. Bingeha xwe ji kuştin û komkujiyên bi pergal digire. Her wiha pergala kujerê qestîk de civak, jin, xweza, zarok, karker û hwd. bi awayekê dijwar bi bişavtin, êrîşên bîrdozî û di encamê de komkujiya civakî re rû bi rû dimînin.

Gotina qest, bi taybetî ji bona ku civakên Hîndîstanê bên naskirin, tê zanîn. Di ingilîzî de “caste”, di portekîzî de “casta”, di sanskirîtî de “varna” û “jãtî” û di erebî de jî “qesd” tê gotin. Ev hemû vebijêrk tên wateya “kok, çîn, plan, armanc û nîyet” ê. Rêber Ocalan jî vê têgehê li ser pergala çîn, hîyerarşî û dewletê bikar tîne. Ango ev pergal bi plan, pergal û armancekê qetlîam û komkujiyan organîze dike û bi vî rengî serweriya xwe ya di nava civakê de ava dike.

Binavkirina dewletê ya wekî “kujerê qestî” ne tenê nîşan dide ku ew di kêliyên zext an jî tundûtûjiya demkî de kuştinê dike, hebûna wê bi xwe jî sîstemek hilberîna mirinê ye. Ev ne kuştinek asayî an jî bêserûber e; ew kuştinek bi plan û pergal pêk tîne. Li gorî Rêber Ocalan, pergala çîn, serdestiya mêran û serdestiya ku bingeha dewletê ye, mekanîzmayek qestî ye û hemû derfetên xwe li dijî tunekirina civaka demokratîk bikar tîne.

Ev perspektîf bi têgehên di berhemên berê yên Rêber Ocalan de hatine gotin. Rêber Ocalan dibêje “Dîroka şaristaniyê dîroka kuştina jinan e,” û ew di rastiyê de behsa komkujiya yekem û herî kûr a dewletê dike. Dîsa, bi hevoka “dewlet yekdestiya tundûtûjiyê ye” teqez dike ku tundûtûjî ne tenê amûrek e, lê tiştek ferze ji bona hebûna dewletê. Têgeha “kuştina qestîk” van ramanan hîn bêtir germtir dike û dewletê ne tenê wekî amûrek yê tundûtûjiyê binav dike, tevî vê wekî hebûnek ku tundûtûjî bi xwe ye nîşan dide.

Kuştina qestîk ev rastiye ku civakê dixeniqîne. Mêtingerî, qirkirinên etnîkî û çandî, zexta sîstematîk a li ser jinan û talankirina xwezayê ku ji hêla şaristaniyê ve li ser navê pêşketinê tê kirin, hemû jî nîşaneyên vê kuştina qestîk in. Rêber Ocalan ji ber wê jî şaristaniyê ne tenê wekî rêxistinek aborî an siyasî dibîne, di heman demê de wekî pergalak dij-mirovî û dij-civakî dibîne.

Di vê xalê de, ev têgeh ji bo nîqaşên hemdem jî girîng in. Modernîteya kapîtalîst, bi şerên xwe yên wêranker, karesatên ekolojîk û civakî rûyê hemdem ê kuştina qestîk eşkere dike. Her wiha kuştina bi hezaran mirovan, zexta li dijî kedkar û karkeran, kuştinên jinan û mirina koçberan dîsa rûyê vê pergalê ya rast nîşan dide.

 

Nîqaşên Rêber Ocalan ên li ser vê mijarê nîşan dide ku dewlet û şaristanî ne pergalên pêşketina civakî, siyasî, çandî, aborî û hwd. dine, berevajiya wê ew, pergala kuştinê ye ku modelên demokratîk û aştiyane asteng dike. Bi “kuştina qestîk” Rêber Ocalan behsa pergaleke bi organîze dike ku hemû nirxên mirovî û çandî dorpêç dike.

Di encamê de kuştina qestîk têgehek nû ye ku ji bona pergala dewlet û şaristaniyê bên zanîn. Bi vê têgehê Rêber Ocalan rûyê dewleta kujer a pênç hezar salan bi awayekê berfirehtir nîşanî me dike. Her wiha bi vê têgehê pirsa heta kengê dê civak bi vê pergalê re bijî, tê bîra mirov. Ji bona jiyan û civakek azad û statuyek demokratîk pêwîstî pê heye ku ev pergala kujer demildest bê derbaskirin.

Parve BikeTweetWhatsAppParve BikeParve Bike

Nûçeyên Din

Gultan Kişanak: Em ê têkoşîna rêxistinkirî mezin bikin

Gultan Kişanak: Em ê têkoşîna rêxistinkirî mezin bikin

21 MIJDAR 2026
CENTCOM: Em pêşveçûnên li Helebê dişopînin û banga xweragiriyê dikin

CENTCOM îdiaya Îranê derewand

21 MIJDAR 2026
Navenda Çand û Hunerê ya Ariya hate vekirin

Navenda Çand û Hunerê ya Ariya hate vekirin

21 MIJDAR 2026
Amedspor li sehaya xwe 2 û 0 têk çû 

Amedspor li sehaya xwe 2 û 0 têk çû 

21 MIJDAR 2026
Platforma Yekitiya Neteweyî ya Jinên Kurd encamnameya civîna xwe eşkere kir

Platforma Yekitiya Neteweyî ya Jinên Kurd encamnameya civîna xwe eşkere kir

21 MIJDAR 2026
TOHAV parêzerên Kurd ên hatine qetilkirin bi bîr anî

TOHAV parêzerên Kurd ên hatine qetilkirin bi bîr anî

21 MIJDAR 2026

ÊN ZÊDE HATINE XWENDIN

  • Ezîzê Mûso koça dawî kir

    Ezîzê Mûso koça dawî kir

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Rûken Kilinç: Divê gorên Seîd Riza û hevalên wî bê eşkerekirin

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Ji zaroktiya xwe heta girtîgehê evîna hunerê: Divê Kurd afirîner bin

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Bi îşkenceyê tê girtin û niha nexweş e!

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Keskîn Bayindir: Guhertina cihê birêz Ocalan nabe şert û mercên azad

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Dayika girtiyê nexweş: Kurê min nexweş e û 8 sal in min ew nedîtiye

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Ji Wezareta Çandê bersivek sosret: Medreseya Feqiyê Teyran ne aîdî me ye

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Polîsan bi ser avahiya Weşanxaneya Belkiyê de girt

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Dayika Aştiyê: Ez hêza têkoşînê ji şehîdên xwe digirim

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • ‘Budçeya tendirustiyê ne li gor pêwîstiyên gel tê amadekirin’

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet

Ajansa Welat, bi nûçeyên taybet, dosya, lêkolîn, dîmen û deng civakê agahdar û ronî dike.

Bi şîara agahiyên rast û objektif weşanê esas digire, li ser şopa heqîqetê agahiyan belav dike.

Ajansa Welat bi nûçe û naverokên xwe dibe deng û rengê welat.

Xwediyê Îmtîyazê: Fahrettin Kılıç

Berpirsiyarê Karên Nivîsan: Mahmut Altıntaş

Navnîşan: Fırat Mahallesi, 553. Sokak, Tanlar Şehri Teras Evleri, B Blok,
Kat: 5 - No: 40, Kayapınar, Diyarbakır

Telefon: +90 (532) 519 37 73

E-mail: [email protected]
Malper: www.ajansawelat1.com
Twitter Youtube Instagram Whatsapp
  • Serrûpel
  • Têkilî
  • Derbarê Me De

© 2024 Ajansa Welat ● Yekemîn Ajansa xwerû Kurdî ● Hemû maf parastî ne

Encamek nîn e
View All Result
  • HEMÛ NÛÇE
  • ROJANE
  • JIN
  • ÇAND Û HUNER
  • POLÎTÎKA
  • EKOLOJÎ
  • CIVAK
  • TENDURISTÎ
  • DARAZ
  • KED Û ABORÎ
  • CÎHAN
  • ANALÎZ-DOSYE
  • SPOR
  • KIRMANCKÎ

© 2024 Ajansa Welat ● Yekemîn Ajansa xwerû Kurdî ● Hemû maf parastî ne