• Kurmancî
  • Kirmanckî
  • |
  • Derbarê Me De
  • |
[email protected]
Ajansa Welat
21 MIJDAR 2026
Encamek nîn e
View All Result
  • ROJANE
    TOHAV parêzerên Kurd ên hatine qetilkirin bi bîr anî

    TOHAV parêzerên Kurd ên hatine qetilkirin bi bîr anî

    Zarokan ji bo Ocalan wêne xêz kirin

    Zarokan ji bo Ocalan wêne xêz kirin

    YNK û PDKê li Hewlêrê hevdîtin pêk anîn

    YNK û PDKê li Hewlêrê hevdîtin pêk anîn

    Tulay Hatîmogullari: Ji bo pêvajoyê piştgiriya herî xurt berdana girtiyên nexweş e

    Tulay Hatîmogullari: Ji bo pêvajoyê piştgiriya herî xurt berdana girtiyên nexweş e

    Aqûbeta jinên ku hatine qetilkirin û windakirin pirsîn

    Aqûbeta jinên ku hatine qetilkirin û windakirin pirsîn

    ‘Bi avakirina komînan em ê di vê pêvajoyê de bigihijin serkeftinê’

    ‘Bi avakirina komînan em ê di vê pêvajoyê de bigihijin serkeftinê’

  • JIN
  • ÇAND Û HUNER
  • POLÎTÎKA
  • EKOLOJÎ
  • CIVAK
  • TENDURISTÎ
  • DARAZ
  • KED Û ABORÎ
  • CÎHAN
  • ANALÎZ-DOSYE
  • SPOR
  • HEMÛ NÛÇE
  • ROJANE
    TOHAV parêzerên Kurd ên hatine qetilkirin bi bîr anî

    TOHAV parêzerên Kurd ên hatine qetilkirin bi bîr anî

    Zarokan ji bo Ocalan wêne xêz kirin

    Zarokan ji bo Ocalan wêne xêz kirin

    YNK û PDKê li Hewlêrê hevdîtin pêk anîn

    YNK û PDKê li Hewlêrê hevdîtin pêk anîn

    Tulay Hatîmogullari: Ji bo pêvajoyê piştgiriya herî xurt berdana girtiyên nexweş e

    Tulay Hatîmogullari: Ji bo pêvajoyê piştgiriya herî xurt berdana girtiyên nexweş e

    Aqûbeta jinên ku hatine qetilkirin û windakirin pirsîn

    Aqûbeta jinên ku hatine qetilkirin û windakirin pirsîn

    ‘Bi avakirina komînan em ê di vê pêvajoyê de bigihijin serkeftinê’

    ‘Bi avakirina komînan em ê di vê pêvajoyê de bigihijin serkeftinê’

  • JIN
  • ÇAND Û HUNER
  • POLÎTÎKA
  • EKOLOJÎ
  • CIVAK
  • TENDURISTÎ
  • DARAZ
  • KED Û ABORÎ
  • CÎHAN
  • ANALÎZ-DOSYE
  • SPOR
  • HEMÛ NÛÇE
Encamek nîn e
View All Result
Ajansa Welat
Encamek nîn e
View All Result

Medreseya Feqiyê Teyran bi tunebûnê re rû bi rû ye

Mahmût Altintaş / AW

22 TÎRMEH 2025 - 12:03
Kategorî: ÇAND Û HUNER, MANŞET
A A
Şirnex – Medresya Feqiyê Teyran a gundê Finikê Rewî ya navçeya Basayê hilweşiyaye û hindik maye şopa wê winda bibe. Tevî ku ev berhem di bin parastina Wezareta Çand û Turîzme de ye jî, banê medresê bi tevahî hilweşiya ye.

Medreseya Feqiyê Teyran a li gundê Finikê Rewî ya navçeya Basayê ya Şirnexê ku li gor lêkolînan di sedsala 16yan de ango di navbera 1501 û 1600an de hatiyê çêkirin ji holê rabûnê re rû bi rû ye. Medrese tevî ku di bin parastina Wezareta Çand û Turîzme, Midûriyeta Çand û Turizmê ya bajêr de ye û di statuya “Hebûna Çandî” de ye jî nehatiyê parastin û banê medreseyê ji tevahî hilweşiyayê û diwarên medreseyê jî ruxiyanê. Medrese di 2ê Tirmeha 2009an de bi qanûna 2364an ve di bin parastinê de ye jî ew qanûn li ser kaxizê maye û medrese qet nehatiyê parastin. Parlamenterê AKPî Aslan Tatar di meha Tebaxa 2024an de ragihandibû ku ji bo parastina medreseyê xebatên restorasyonê destpêbikin lê tevî salek ji ser re derbas bû jî tu xebat nehatinê kirin.

Li Kurdistanê gelek alim, zana, wêjevan û feylesof derketine û bandoreke mezin li wêje, dîrok û civaka Kurd kirine. Yek jî ji wan Feqiyê Teyran e. Feqiyê Teyran ango Muhammedê Teyranî di navbera salên 1590î û 1660an de jiyayê. Li gor lêkolînên dîrokî navê Feqiyê Teyran Muhammed e. Rojekî di medreseyê de dema mele perwerdeyê dide bala Feqiyê Teyran ji ber çûkan belav dibe û guhdarî çûkan dike. Li ser vê yekê mele ango mamosteyê Feqiyê Teyran ji jê re dibêje êdî tu bûyî Feqiyê Teyran. Ji wê rojê şûn ve Muhammedê Teyranî dibe Feqiyê Teyran. Lê ew lêkolîn ne zelal in û rastiya wê nehatiye ispatkirin. Feqiyê Teyran bi helbest, pirtûkên tasavufî û felsefî mohra xwe li wêjeya Kurdî xistiye û helbestên wî bûne stran û heta roja me ya îro jî li ser zimanan in.

Li Cizîrê bi rê diket û dihat medreseyê perwerde didît

Feqiyê Teyran li navçeya Geverê ya Colemêrgê ji dayikbûye û ji bo perwerdehiyê li gelek cihan geriyayê. Feqiyê Teyran ku li pey zanebûnê bû li bajarên Wan, Bîtlîs û Cizîrê geriyayê û li medresyan perwerde dîtiye. Medresya li gundê Fenikê Rewî ya li ser rêya Basayê jî tê gotin ku di dema Osmaniyan de ji bo rêwiyên alim hatiyê çêkirin û di wir de perwerdehî hatiyê dîtin. Feqiyê Teyran ku ji bo fêrbûna ilim hatibû Cizîrê tê gotin ku her roj li navçeya Cizîrê bi rê diket û 25 kîlometre dimeşiya û dihat vê medreseyê perwerde didît. Ji ber ku Feqiyê Teyran li vê medreseyê perwerde dîtiye û helbestên xwe di vê medreseyê de nivisînê jê re Medreseya Feqiyê Teyran hatiyê gotin. Ji ber wê jî tevî ku Medrese ji beriya Feqiyê Teyran hatiye çêkirin jî weke Medreseya Feqiyê Teyran tê pênasekirin.

Finikê Rewî

Gundê Fenikê Rewî jî bi qasî medreseyê gundekî dîrokî ye. Li gund gelek şikeft hene û sûrên Finikê jî li vî gundî ne. Gund navê xwe jî ji van sûran digre. Gundê Fenikê Rewî di bin quntarê Çiyayê Gabarê de ye û li ser çemê Dîcleyê ye. Gelek cihên dîrokî li gund hene. Ji bilî Sûrên Finikê û kelha Fenikê cihê pençeyên Tîmûr jî li vî gundî ne. Gundê Finikê Rewî gundekî mezin e. Hin malên gund di salên 90an de hatine valakirin. Malên derdora medreseyê jî di salên 90î de hatine valakirin û xaniyên li gund hilweşiyane û kavilên wan mane. Lê gund tevahî hilneweşiyaye û taxa din ya gund hê jî welatî hene.

Medrese heke neyê parastin wê ji holê rabe

Her çiqas dîroka Medreseyê nayê zanîn jî li gor lêkolînan di navbera salên 1501 û 1600an de hatiye çêkirin. Medrese di dema Osmaniyan de ji bo kesên di rêvitiyê de ne li wir perwerdeyê bibinin hatiyê çêkirin. Piştî ku Feqiyê Teyran li vir perwerde dîtiye û helbest nivisîne navê medreseyê jî bûye Medreseya Feqiyê Teyran. Medrese tevî ku di bin parastina Wezareta Çand û Turzîmê û Midûriyeta Çand û Turîzmê de ye jî nehatiyê parastin û hilweşiyayê. Banê medreseyê tevahî hilweşiyaye û dara ku di hûndirê medreseyê de şîn bûye guliyên wê li ser banê ketine. Diwarê medreseyê jî ji aliyê derî ve bi temamî hilweşiyayê. Dîwarên hindir ên medreseyê jî qelişîne û rûxiyane. Di salên 90î de di xebata rê de medrese hatiyê texrîpkirin û piştî wê jî ji bo restorasyonê tu xebat nehatine kirin. Tevî ku parlamenterê AKPyî Aslan Tatar salekî berê gotibû dê xebata restorasyonê bê kirin jî tu xebat nehatine kirin. Medrese ku ji holê rabûnê re rû bi rû ye di wêne û dimenan de jî xuya dike ku heke tu xebat neyê kirin, dê wê bi temamî ji holê rabe. Weke gelek cihên dîrokî yên Kurdistanê ku ji holê rabûne, ew medrese jî ji holê rabûnê re rû bi rû ye.

Projeya me ya restorasyonê tuneye

Têkildarî mijarê em li Miduriyeta Çand û Turîzmê ya Şirnexê geriyan û me pirs kir ka ji bo parastina medreseyê tu xebat an jî projeya restorasyonê heye yan na? Miduriyeta Çand û Turîzmê bersiv da û diyarkir ku tu projeya wan niha tuneye û di demên pêş de dibe ku ji bo parastina medreseyê proje pêş bikevin. Lê niha tu projê an jî xebateke wan tune ye.

Etîket: Basaçandfeqiyê teyranmedreseŞirnex
Parve BikeTweetWhatsAppParve BikeParve Bike

Nûçeyên Din

Bîra dîrokî ya Qamişloyê: Girê Moza

Bîra dîrokî ya Qamişloyê: Girê Moza

14 MIJDAR 2026
Pîrozbahiyên 1ê Mijdarê: Li Kobanê azadî, wekhevî û jiyana hevpar hat parastin

Pîrozbahiyên 1ê Mijdarê: Li Kobanê azadî, wekhevî û jiyana hevpar hat parastin

1 MIJDAR 2026
Çêkirina rişteyan: Çandeke komîn, qedîm û herêmî ye

Çêkirina rişteyan: Çandeke komîn, qedîm û herêmî ye

7 COTMEH 2026
‘Dengê Borî: Konserên Amîdayê II’ dê dest pê bikin

‘Dengê Borî: Konserên Amîdayê II’ dê dest pê bikin

30 ÎLON 2026
MÎA-FED a Wanê destdirêjiya li dijî zarokê şermezar kir

MÎA-FED a Wanê destdirêjiya li dijî zarokê şermezar kir

26 ÎLON 2026
Şêniyên Kercewsê: Karê berhamên me ne wekî berê ye

Şêniyên Kercewsê: Karê berhamên me ne wekî berê ye

6 ÎLON 2026

ÊN ZÊDE HATINE XWENDIN

  • Ezîzê Mûso koça dawî kir

    Ezîzê Mûso koça dawî kir

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Rûken Kilinç: Divê gorên Seîd Riza û hevalên wî bê eşkerekirin

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Ji zaroktiya xwe heta girtîgehê evîna hunerê: Divê Kurd afirîner bin

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Bi îşkenceyê tê girtin û niha nexweş e!

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Keskîn Bayindir: Guhertina cihê birêz Ocalan nabe şert û mercên azad

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Dayika girtiyê nexweş: Kurê min nexweş e û 8 sal in min ew nedîtiye

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Ji Wezareta Çandê bersivek sosret: Medreseya Feqiyê Teyran ne aîdî me ye

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Polîsan bi ser avahiya Weşanxaneya Belkiyê de girt

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Dayika Aştiyê: Ez hêza têkoşînê ji şehîdên xwe digirim

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • ‘Budçeya tendirustiyê ne li gor pêwîstiyên gel tê amadekirin’

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet

Ajansa Welat, bi nûçeyên taybet, dosya, lêkolîn, dîmen û deng civakê agahdar û ronî dike.

Bi şîara agahiyên rast û objektif weşanê esas digire, li ser şopa heqîqetê agahiyan belav dike.

Ajansa Welat bi nûçe û naverokên xwe dibe deng û rengê welat.

Xwediyê Îmtîyazê: Fahrettin Kılıç

Berpirsiyarê Karên Nivîsan: Mahmut Altıntaş

Navnîşan: Fırat Mahallesi, 553. Sokak, Tanlar Şehri Teras Evleri, B Blok,
Kat: 5 - No: 40, Kayapınar, Diyarbakır

Telefon: +90 (532) 519 37 73

E-mail: [email protected]
Malper: www.ajansawelat1.com
Twitter Youtube Instagram Whatsapp
  • Serrûpel
  • Têkilî
  • Derbarê Me De

© 2024 Ajansa Welat ● Yekemîn Ajansa xwerû Kurdî ● Hemû maf parastî ne

Encamek nîn e
View All Result
  • HEMÛ NÛÇE
  • ROJANE
  • JIN
  • ÇAND Û HUNER
  • POLÎTÎKA
  • EKOLOJÎ
  • CIVAK
  • TENDURISTÎ
  • DARAZ
  • KED Û ABORÎ
  • CÎHAN
  • ANALÎZ-DOSYE
  • SPOR
  • KIRMANCKÎ

© 2024 Ajansa Welat ● Yekemîn Ajansa xwerû Kurdî ● Hemû maf parastî ne