Hevserokê Giştî yê DEM Partiyê Tuncer Bakirhan bi lêv kir ku sed sal berê Kurd derveyî qanûnê hatin hiştin û got: “Ew qanûna çarçoveyî gava yekêm e ku Kurdan tevlî hiqûqê dibin.”
Heverokê Giştî yê DEM Partiyê Tuncer Bakirhan di rûniştina 2yemîn a Desteya Giştî ya Meclise de tekildarî pêşniyar qanûna çarçoveyî ya ‘Xurtkirina hevgirtina neteweyî û yekparebûna civakî’ ku tê nîqaşkirin axivî.
Tuncer Bakirhan di destpêka axaftina xwe de di şexse Sirri Sureyya Onder de kesên ji bo aştiyê jiyana xwe ji dest danê bi bîr anî. Tuncer Bakirhan anî ziman ku pirsgirêka Kurd a sed salan ji mijara ewlehiyê ber bi bingeha hiqûqê ve tê û wiha axivî: “Di destpêka komarê de pirsgirêka Kurd bi qanûnên rêveberiya bi zext û dadgehên îstîklalê hat destgirtin. Niha şanse ku em vê înkarê derbas bikin li pêş me ye. Cara yekem pirsgirêk li ser hiqûqê tê nîqaşkirin. Parlamento ji berpirsyariya vê pirsgirêke çareser bike re rû bi rû ye.”
‘Banga Abdullah Ocalan roleke avakar lîst’
Tuncer Bakirhan di berdewama axaftina xwe de bal kişand ser tekiliya Kurd û Tirkan a dîrokî û wiha axivî: “Niha şansek li pêşiya me ye ku em vê tekiliyê bi hiqûq û demorkasiyê mîsoger bikin. Rojên dîrokî werekiya siyasî dixwaze. Îro ew werekî li vê meclisê heye. Di navbera Mezopotamya û Anatoliyayê de xwişk-biratiya bi hezaran salan heye. Destura bingehîn a 1921an rêveberiyên herêmî re derfet vedikir. Lê piştrê ew yek xira bû. Şer êşen mezin ava kir. Sed sal berê Kurd derveyî hiqûqê hatin hiştin. Ew qanûna çarçoveyî gava yekem ku Kurdan tev li hiqûqê dibin. Bi banga Aştî û Civaka Demokratîk a birêz Ocalan roleke avakar lîst di vê pêvajoyê de.”
‘Em ê ji bo mafên demokratîk têkoşîna xwe mezintir bikin’
Tuncer Bakirhan destnîşan kir ku ew pêşerojeke hiqûqî ya ku fikarên ewlehiyê ya gelen Tirkiyeyê û daxwaza wekheviyê ya gelê Kurd di nav hev de digirin dest û wiha pê dê çû: “Sed sal berê Kurd hatin înkar kirin û niha Kurd dînamîkên sereke yên Rojhilata Navîn in. Heke xwişk-biratiya Kurd û Tirk baş bê nirxandin, ev yek dê aştî û aramiyê tînê li Rojhilata Navîn. Li vê erdnîgariyê her tim şer hat pêşxistin û cara yekem bi qanûnan rûpelek tê vekirin. Ew gava yekem e. Ew qanûn ne tavîz e û bi vê pêvajoyê hemû kes bi ser dikeve. Em bang li gelen Tirkiyeyê dikin; Em naxwazin vî welatî parçe bikin. Bi aştiyê welat parçe nabe lê bi şer parçe dibe. Armanca me ew e ku êşên nû neyên jiyîn. Em ji fikarên gelê xwe yên ’em ê dîsa bên xapandin’ re jî dibêjin, Kurd êdî nayên xapandin. Ji bo mafên demokratîk ên gelê Kurd em ê têkoşîna xwe mezintir bikin. Ev pêvajo ne ji bo parçebûnê lê ji bo hevgirtina civakî derfeteke mezin ava dike.”
‘Ya ku gava yekem bi wate bike demokratîkbûyîn e’
Di dawiya axaftina xwe de Tuncer Bakirhan diyar kir ku divê ew gava yekem bi gavên demokratîk be mîsogerkirin û axaftina xwe wiha bi dawî kir: “Ya ku gava yekêm bi wate bike demokratîkbûyîn e. Piştî meha Cotmehê dema meclis vebû, divê em ji nû ve avakirineke nû ku hemû nasname, netew û baweriyên derveyî komarê ma ne pêk bînin. Gavên entegrasyona demokratîk û sereratkirinên qanûnî bên avetin. Aştî serkeftina hemû gelen Tirkiyeyê ye. Bi aştiyê êdî cenazeyên kesî nayên. Aborî dê bê xurtkirin. Helbet kemasiyên vê qanûnê hene. Daxwazên demokratîk weke mafê zimanê dayikê, xwe rêveberiyê cih negirtinê. Lê ew qanûna destpêke ya ji bo vekirina deriyê siyaseta demokratîk e. Em ê ji vî derî derbas bibin û van kêmasiyan jî temam bikin. Divê hemû netew û bawerî bi awayekî azad karibin xwe ava bikin. Em welatekî ku hemû kes bikarin wekhev û azad bijîn dixwazin.”
