• Kurmancî
  • Kirmanckî
  • |
  • Derbarê Me De
  • |
[email protected]
Ajansa Welat
21 MIJDAR 2026
Encamek nîn e
View All Result
  • ROJANE
    TOHAV parêzerên Kurd ên hatine qetilkirin bi bîr anî

    TOHAV parêzerên Kurd ên hatine qetilkirin bi bîr anî

    Zarokan ji bo Ocalan wêne xêz kirin

    Zarokan ji bo Ocalan wêne xêz kirin

    YNK û PDKê li Hewlêrê hevdîtin pêk anîn

    YNK û PDKê li Hewlêrê hevdîtin pêk anîn

    Tulay Hatîmogullari: Ji bo pêvajoyê piştgiriya herî xurt berdana girtiyên nexweş e

    Tulay Hatîmogullari: Ji bo pêvajoyê piştgiriya herî xurt berdana girtiyên nexweş e

    Aqûbeta jinên ku hatine qetilkirin û windakirin pirsîn

    Aqûbeta jinên ku hatine qetilkirin û windakirin pirsîn

    ‘Bi avakirina komînan em ê di vê pêvajoyê de bigihijin serkeftinê’

    ‘Bi avakirina komînan em ê di vê pêvajoyê de bigihijin serkeftinê’

  • JIN
  • ÇAND Û HUNER
  • POLÎTÎKA
  • EKOLOJÎ
  • CIVAK
  • TENDURISTÎ
  • DARAZ
  • KED Û ABORÎ
  • CÎHAN
  • ANALÎZ-DOSYE
  • SPOR
  • HEMÛ NÛÇE
  • ROJANE
    TOHAV parêzerên Kurd ên hatine qetilkirin bi bîr anî

    TOHAV parêzerên Kurd ên hatine qetilkirin bi bîr anî

    Zarokan ji bo Ocalan wêne xêz kirin

    Zarokan ji bo Ocalan wêne xêz kirin

    YNK û PDKê li Hewlêrê hevdîtin pêk anîn

    YNK û PDKê li Hewlêrê hevdîtin pêk anîn

    Tulay Hatîmogullari: Ji bo pêvajoyê piştgiriya herî xurt berdana girtiyên nexweş e

    Tulay Hatîmogullari: Ji bo pêvajoyê piştgiriya herî xurt berdana girtiyên nexweş e

    Aqûbeta jinên ku hatine qetilkirin û windakirin pirsîn

    Aqûbeta jinên ku hatine qetilkirin û windakirin pirsîn

    ‘Bi avakirina komînan em ê di vê pêvajoyê de bigihijin serkeftinê’

    ‘Bi avakirina komînan em ê di vê pêvajoyê de bigihijin serkeftinê’

  • JIN
  • ÇAND Û HUNER
  • POLÎTÎKA
  • EKOLOJÎ
  • CIVAK
  • TENDURISTÎ
  • DARAZ
  • KED Û ABORÎ
  • CÎHAN
  • ANALÎZ-DOSYE
  • SPOR
  • HEMÛ NÛÇE
Encamek nîn e
View All Result
Ajansa Welat
Encamek nîn e
View All Result

Li gundên Rojhilatê Kurdistanê Newroz û rîtuelên vejînê

Lezgîn Akdenîz / AW

17 ADAR 2026 - 08:27
Kategorî: ÇAND Û HUNER, MANŞET
A A
Navenda Nûçeyan – Li quntarên çiyayên Zagrosê û di geliyên Rojhilatê Kurdistanê de, hatina Newrozê bi xwe re şiyarbûneke kûr a ruhê Kurdewariyê tîne. Ev çanda qedîm ku koka xwe ji sedan salan digire, îro jî di nava gundên Rojhilat de bi hemû reseniya xwe didome.

Li van herêman Newroz beriya her tiştî di nava malbatê û li ber deriyê her malê bi awayekî samîmî dest pê dike. Hema ku roja Newrozê hiltê an jî êvara wê dadikeve, gundî li benda tu bangan namînin û her malbat bi serê xwe li hewşa xwe an jî li ber deriyê xaniyên xwe yên kevirîn agirekî geş dadixe.

Di wê rojê de zarokên gund bi kîsên di destên xwe de, bi komî û bi kelecaneke mezin dikevin nava kolanan û mal bi mal digerin. Ev gerîna zarokan a ji bo komkirina diyariyan, edetek parvekirinê ya pir kevnar e ku civakê bi hev ve girê dide. Di nava kîsên wan de ne tenê tiştên xwarinê, lê bereket û xêra saleke nû kom dibe. Malxwêyên gund bi dilfirehî pêşiya zarokan digirin û kîsên wan bi bastêq, gûz, meşlûl, hêkên kelandî, mewîj û fêkiyên hişkkirî tije dikin. Li gundên Rojhilat tu zarok ji ber tu derî destvala venagere, ji ber ku li gorî baweriya civakê kêfxweşkirina zarokan di roja Newrozê de deriyên xêr û bêrê ji bo malê vedike.

Wateyên mîtolojîk ên di nava van rîtuelan de pir kûr in û her yek peyamekê dide. Hêka kelandî ya ku zarok distînin, di mîtolojiya Kurdan de nîşaneya afirandina cîhanê ye, qalik erd e, spîçk hewa ye û zerika wê jî roj e. Her wiha gûz û mewîjên ku dikevin kîsan, sembola mayîndebûn û hêza li dijî zivistanê ne. Bi vî awayî, Newroz li Rojhilat dibe nûkirina peymana di navbera mirovan û xwezayê de.

Her wiha tişta ku rengê şanoyî dide vê cejnê, derketina Kose ye. Ev çanda dewlemend ku li Bakurê Kurdistanê piranî di wextê sersalê û di bin navê “Kalo û pîrê” de tê dîtin, li Rojhilat bi taybetî di roja Newrozê de cih digire û rengê xwe dide cejnê. Kose ku piranî ji zilamên temenmezin pêk tên, dibin lîstikvanên şanoyeke kolanî ya sedsalan. Du sê camêrên gund bi hev re dikevin nava tevgerê û yek ji wan bi cil û bergên ecêb, bi rûyê boyaxkirî an jî bi maskeyên ji çermê pez, xwe wisa diguherîne ku kes wî nas neke. Ev Koseyê mîstîk, bi henek û tinazên xwe mal bi mal digere û her malekê bi lîstikên xwe yên balkêş dikenîne da ku xelat û diyariyan bistîne. Di nava vê lîstikê de Kose carna ji nişka ve dikeve erdê û xwe mîna miriyan nîşan dide ku ev yek mirina sala kevin temsîl dike. Lê gava gundî wî bi diyarî û henekan hişyar dikin û ew radibe ser piyan, ev dibe sembola vejîna xwezayê û hatina bihara germ.

Etîket: çanda KurdîLezgîn Akdenîzmîtolojiya KurdanNewrozrîtuelRojhilatê Kurditanê
Parve BikeTweetWhatsAppParve BikeParve Bike

Nûçeyên Din

Hunermend Mehmet Afşar: Stranên Kurdî rastiya xwe ji bingeha civaka Kurdan digirin

Hunermend Mehmet Afşar: Stranên Kurdî rastiya xwe ji bingeha civaka Kurdan digirin

8 MIJDAR 2026
Komaleya Xwendekaran a Çand û Hunerê ya Arînê hate damezrandin

Komaleya Xwendekaran a Çand û Hunerê ya Arînê hate damezrandin

11 COTMEH 2026
Waliyê Stenbolê rastiya operasyonan berovajî dike

Waliyê Stenbolê rastiya operasyonan berovajî dike

7 COTMEH 2026
Ji ber stranên Newrozê lêpirsîn li bav û keç vekirin

Ji ber stranên Newrozê lêpirsîn li bav û keç vekirin

12 HEZÎRAN 2026
Îmhaya bi agir û vejîna nû

Îmhaya bi agir û vejîna nû

29 GULAN 2026
‘Divê mirov ji çanda xwe dûr nekeve’

‘Divê mirov ji çanda xwe dûr nekeve’

25 GULAN 2026

ÊN ZÊDE HATINE XWENDIN

  • Ezîzê Mûso koça dawî kir

    Ezîzê Mûso koça dawî kir

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Rûken Kilinç: Divê gorên Seîd Riza û hevalên wî bê eşkerekirin

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Ji zaroktiya xwe heta girtîgehê evîna hunerê: Divê Kurd afirîner bin

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Bi îşkenceyê tê girtin û niha nexweş e!

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Keskîn Bayindir: Guhertina cihê birêz Ocalan nabe şert û mercên azad

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Dayika girtiyê nexweş: Kurê min nexweş e û 8 sal in min ew nedîtiye

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Ji Wezareta Çandê bersivek sosret: Medreseya Feqiyê Teyran ne aîdî me ye

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Polîsan bi ser avahiya Weşanxaneya Belkiyê de girt

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Dayika Aştiyê: Ez hêza têkoşînê ji şehîdên xwe digirim

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • ‘Budçeya tendirustiyê ne li gor pêwîstiyên gel tê amadekirin’

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet

Ajansa Welat, bi nûçeyên taybet, dosya, lêkolîn, dîmen û deng civakê agahdar û ronî dike.

Bi şîara agahiyên rast û objektif weşanê esas digire, li ser şopa heqîqetê agahiyan belav dike.

Ajansa Welat bi nûçe û naverokên xwe dibe deng û rengê welat.

Xwediyê Îmtîyazê: Fahrettin Kılıç

Berpirsiyarê Karên Nivîsan: Mahmut Altıntaş

Navnîşan: Fırat Mahallesi, 553. Sokak, Tanlar Şehri Teras Evleri, B Blok,
Kat: 5 - No: 40, Kayapınar, Diyarbakır

Telefon: +90 (532) 519 37 73

E-mail: [email protected]
Malper: www.ajansawelat1.com
Twitter Youtube Instagram Whatsapp
  • Serrûpel
  • Têkilî
  • Derbarê Me De

© 2024 Ajansa Welat ● Yekemîn Ajansa xwerû Kurdî ● Hemû maf parastî ne

Encamek nîn e
View All Result
  • HEMÛ NÛÇE
  • ROJANE
  • JIN
  • ÇAND Û HUNER
  • POLÎTÎKA
  • EKOLOJÎ
  • CIVAK
  • TENDURISTÎ
  • DARAZ
  • KED Û ABORÎ
  • CÎHAN
  • ANALÎZ-DOSYE
  • SPOR
  • KIRMANCKÎ

© 2024 Ajansa Welat ● Yekemîn Ajansa xwerû Kurdî ● Hemû maf parastî ne