• Kurmancî
  • Kirmanckî
  • |
  • Derbarê Me De
  • |
[email protected]
Ajansa Welat
21 MIJDAR 2026
Encamek nîn e
View All Result
  • ROJANE
    TOHAV parêzerên Kurd ên hatine qetilkirin bi bîr anî

    TOHAV parêzerên Kurd ên hatine qetilkirin bi bîr anî

    Zarokan ji bo Ocalan wêne xêz kirin

    Zarokan ji bo Ocalan wêne xêz kirin

    YNK û PDKê li Hewlêrê hevdîtin pêk anîn

    YNK û PDKê li Hewlêrê hevdîtin pêk anîn

    Tulay Hatîmogullari: Ji bo pêvajoyê piştgiriya herî xurt berdana girtiyên nexweş e

    Tulay Hatîmogullari: Ji bo pêvajoyê piştgiriya herî xurt berdana girtiyên nexweş e

    Aqûbeta jinên ku hatine qetilkirin û windakirin pirsîn

    Aqûbeta jinên ku hatine qetilkirin û windakirin pirsîn

    ‘Bi avakirina komînan em ê di vê pêvajoyê de bigihijin serkeftinê’

    ‘Bi avakirina komînan em ê di vê pêvajoyê de bigihijin serkeftinê’

  • JIN
  • ÇAND Û HUNER
  • POLÎTÎKA
  • EKOLOJÎ
  • CIVAK
  • TENDURISTÎ
  • DARAZ
  • KED Û ABORÎ
  • CÎHAN
  • ANALÎZ-DOSYE
  • SPOR
  • HEMÛ NÛÇE
  • ROJANE
    TOHAV parêzerên Kurd ên hatine qetilkirin bi bîr anî

    TOHAV parêzerên Kurd ên hatine qetilkirin bi bîr anî

    Zarokan ji bo Ocalan wêne xêz kirin

    Zarokan ji bo Ocalan wêne xêz kirin

    YNK û PDKê li Hewlêrê hevdîtin pêk anîn

    YNK û PDKê li Hewlêrê hevdîtin pêk anîn

    Tulay Hatîmogullari: Ji bo pêvajoyê piştgiriya herî xurt berdana girtiyên nexweş e

    Tulay Hatîmogullari: Ji bo pêvajoyê piştgiriya herî xurt berdana girtiyên nexweş e

    Aqûbeta jinên ku hatine qetilkirin û windakirin pirsîn

    Aqûbeta jinên ku hatine qetilkirin û windakirin pirsîn

    ‘Bi avakirina komînan em ê di vê pêvajoyê de bigihijin serkeftinê’

    ‘Bi avakirina komînan em ê di vê pêvajoyê de bigihijin serkeftinê’

  • JIN
  • ÇAND Û HUNER
  • POLÎTÎKA
  • EKOLOJÎ
  • CIVAK
  • TENDURISTÎ
  • DARAZ
  • KED Û ABORÎ
  • CÎHAN
  • ANALÎZ-DOSYE
  • SPOR
  • HEMÛ NÛÇE
Encamek nîn e
View All Result
Ajansa Welat
Encamek nîn e
View All Result

Li Afganistanê krîza însanî û tundiya li ser jinan

Navenda Nûçeyan / AW

29 GULAN 2026 - 10:12
Kategorî: JIN, MANŞET
A A
Li Afganistanê xizaniya kûr dibe, qedexeyên Talîbanê yên têkildarî jinan û mekanîzmayên parastinê yên hilweşiyane tundiya navmalbatî ya li ser jinan zêdetir xeternak, veşartî û ji aliyê jinan ve xwejêxilaskirina wê zehmetir dikin.

Krîza însanî ya li Afganistanê her diçe kûrtir dibe, bi taybetî rewşa jinan hîn kûrtir dibe. Ligel têkoşîna jiyanê ya bi milyonan însanan tundiya li ser jinê û rewşa ku têde ne êdî hatiye asta ku nayê dîtin. Li Afganistanê hema bêje nivî nifûsa welêt hewceyî alîkariya mirovî ye û li gel birçîbûn, bêkarî û têkçûna xizmetên raya kamûyê têkiliyên bengîtiya navmalbatî jî girantir dikin.

Ji sala 2021an ve ye yanî roja ku Talîban desthilatdariyê bi dest xistî, qedexeyên ku beşdarbûna jinan a ji jiyana giştî re hedef digirin jî vê tabloyê kûrtir dike. Xebitina piranî jinan ji xebatên sektora kamûyê hatine qedexekirin û mafê perwerdeyê ya zarokên ji 12 saliyê mezintir jî hatiye astengkirin. Sînordarkirina derfetên jinan ên xebat, perwerde, tevgerîn û hebûna di nava raya giştî de, rêyên xwexilaskirina ji tundiya nava malê jî digire.

Mafparêzên jinan û rojnamegerên xwecihî diyar dikin ku bêçarebûna aborî û zewicandina bi darê zorê û ya di temenê biçûk de zêde bûne, bengîtiya jinan a ji hevjînên xwe yan jî malbatên hevjînên xwe re zêde kûr bûye û tundiya navmalbatî jî têne veşartin.

Zewicandina bi darê zorê berê jinan dide mirinê

Bûyereke li vîlayeta Ghor a rojavayê Afganistanê qewimiye nîşan da ku xizanî, zewicandina bi darê zorê û bêcezatî çawa ji bo jinan rê li ber encamên xeternak vedikin. Farzana ya 18 salî ku li navçeya Pasaband a Ghorê dijiya, di encama êrîşeke navmalbatî de jiyana xwe ji dest da.

Çavkaniyeke xwecihî ya ji Dengê Almanyayê re axiviye, got ku di nava malê de êrîş li Farzanayê hatiye kirin. Bijîşkekê jî diyar kir ku şopên derbe û îşkenceyê bi awayekî eşkere tên dîtin û ev yek cînayet e. Hat zanîn ku Farzana bi darê zorê bi zilamekî 50 salî yê beriya niha du caran zewiciye re, hatiye zewicandin.

Rojnameger û malbat têne bêdengkirin

Her çend li Afganistanê tundiya li ser jinan were zanîn jî gelek caran di raya giştî de nayê nîşandan. Rojnamegereke ku naxwaze navê xwe eşkere bike diyar kir ku di bin rêveberiya Talîbanê de zexta li ser çapemeniyê hatiye zêdekirin û wiha got: “Talîbanê rojnameger û çapemenî gelekî sînordar kirin. Tu kes newêre van bûyeran bike nûçe.”

Pergala hiqûqa Talîbanê

Rêxistinên mafên mirovan diyar dikin ku pergala hiqûqê ya di bin rêveberiya Talîbanê de hatiye avakirin, dûrî parastina jinan e. Rêxistina mafên mirovan a Efxan a bi navê Rawadarî têkildarî  belgeya daraziya sûcî ya ji aliyê Serokê Talîbanê Hibetullah Ahundzade ve hatiye îmzekirin û ji hemû dadgehên li seranserê welêt re hatine şandin fikarên cidî anîn ziman.

Rawadarî da zanîn ku belge bi awayekî eşkere li dijî standartên mafên mirovan ên navneteweyî û prensîbên sereke yên darizandina adilane ne.

Rêxistinê da zanîn ku belgeya berbehs awayên din ên tundiya fîzîkî, derûnî yan jî zayendî bi awayekî eşkere qedexe nekirine.

Ferqa di navbera daxuyaniya fermî û rastiyê de

Rayedarên Talîbanê jî rexneyên têkildarî nedîtina tundiya li ser jinan red dikin. Lê ferqa di navbera daxuyaniyên fermî û rastiya ku jin rû bi rû dimînin gelekî mezin e. Pergala Talîbanê ya jinan ji perwerdeyê, jiyana karî û qadên raya giştî dûr dixe, jinên ku tundiyê dibînin zêdetir bêparastin dihêle.

Çavkanî: ANF 

Etîket: afganistanEfxanistanJinên Afgan
Parve BikeTweetWhatsAppParve BikeParve Bike

Nûçeyên Din

Ji 20 jinan 16 jê hîn di destê hêzên Talîbanê de ne

Ji 20 jinan 16 jê hîn di destê hêzên Talîbanê de ne

28 ÎLON 2026
Pakistanê êrişa hewayî bir ser Afganistanê: 3 kes mirin

Pakistanê êrişa hewayî bir ser Afganistanê: 3 kes mirin

21 ÎLON 2026
Li Afganistanê milyonek jin ji tenduristiyê bêpar in

Li Afganistanê milyonek jin ji tenduristiyê bêpar in

24 TEBAX 2026
Ji Tevgera Fanos a Azadiya Jinên Afgan banga 15ê Tebaxê

Ji Tevgera Fanos a Azadiya Jinên Afgan banga 15ê Tebaxê

27 TÎRMEH 2026
Ji bo jinên Afgan kampanya hat destpêkirin

Ji bo jinên Afgan kampanya hat destpêkirin

26 TÎRMEH 2026
Ji Tevgera Jinên Kabûlê banga lezgîn

Ji Tevgera Jinên Kabûlê banga lezgîn

25 TÎRMEH 2026

ÊN ZÊDE HATINE XWENDIN

  • Ezîzê Mûso koça dawî kir

    Ezîzê Mûso koça dawî kir

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Rûken Kilinç: Divê gorên Seîd Riza û hevalên wî bê eşkerekirin

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Ji zaroktiya xwe heta girtîgehê evîna hunerê: Divê Kurd afirîner bin

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Bi îşkenceyê tê girtin û niha nexweş e!

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Keskîn Bayindir: Guhertina cihê birêz Ocalan nabe şert û mercên azad

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Dayika girtiyê nexweş: Kurê min nexweş e û 8 sal in min ew nedîtiye

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Ji Wezareta Çandê bersivek sosret: Medreseya Feqiyê Teyran ne aîdî me ye

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Polîsan bi ser avahiya Weşanxaneya Belkiyê de girt

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Dayika Aştiyê: Ez hêza têkoşînê ji şehîdên xwe digirim

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • ‘Budçeya tendirustiyê ne li gor pêwîstiyên gel tê amadekirin’

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet

Ajansa Welat, bi nûçeyên taybet, dosya, lêkolîn, dîmen û deng civakê agahdar û ronî dike.

Bi şîara agahiyên rast û objektif weşanê esas digire, li ser şopa heqîqetê agahiyan belav dike.

Ajansa Welat bi nûçe û naverokên xwe dibe deng û rengê welat.

Xwediyê Îmtîyazê: Fahrettin Kılıç

Berpirsiyarê Karên Nivîsan: Mahmut Altıntaş

Navnîşan: Fırat Mahallesi, 553. Sokak, Tanlar Şehri Teras Evleri, B Blok,
Kat: 5 - No: 40, Kayapınar, Diyarbakır

Telefon: +90 (532) 519 37 73

E-mail: [email protected]
Malper: www.ajansawelat1.com
Twitter Youtube Instagram Whatsapp
  • Serrûpel
  • Têkilî
  • Derbarê Me De

© 2024 Ajansa Welat ● Yekemîn Ajansa xwerû Kurdî ● Hemû maf parastî ne

Encamek nîn e
View All Result
  • HEMÛ NÛÇE
  • ROJANE
  • JIN
  • ÇAND Û HUNER
  • POLÎTÎKA
  • EKOLOJÎ
  • CIVAK
  • TENDURISTÎ
  • DARAZ
  • KED Û ABORÎ
  • CÎHAN
  • ANALÎZ-DOSYE
  • SPOR
  • KIRMANCKÎ

© 2024 Ajansa Welat ● Yekemîn Ajansa xwerû Kurdî ● Hemû maf parastî ne