Endama Şubeyê TMMOBî yê Wanî Bahar Guzel derheqê sazkerdişê bajarî yê verpayî de qisey kerd û va ke armancê viraştişê bajarê ekolojîkî no yo ke binesazîyê mabêne cuya merdimî û hawirdorî bêro viraştiş û va: “Lazim o prosesê bajarwanî, tebîetî dir bêro sazkerdiş.”
Wan yew merkezê sazkerdişê bajarî yê verpayî yo. No zî xo dir zaf probleman ano. Koçberî, zêdebîyayîşê nufusî, qelsîyê binesazî û bêplanîye probleman zêde keno.
Endama Yewîya Odeyanê Muhendisan û Mîmaranê Tirkîya (TMMOB) ya Wanî Bahar Guzel derheqê sazkerdişê bajarî yê berevajî de ercnayîş kerd.
‘Tesîrêk pîl bajarî ser o keno’
Bahar Guzel va ke sazkerdişê bajarî yê verpayî tesîrêk negatîf bajarî ser o keno û va: “Bêxizmetê muhendis û mîmarî awanî virazîyenê. Na rewşe kalîteyê cuye yê bajarî kêm kena. No hemverê felaketanê sey zelzele de rîskê pîlî virazeno. Ma plankerdişê bajarî ra berpirsîyar ê ke qerarê plankerdişî bidê. Wan de koçberî bi xo vesazkerdişê verpayî ard.”
‘kiQayûm sebebê alozîya bajarwanî yo’
Bahar Guzel sebebê sazkerdişê verpayî ercna û wina va: “Yew sebebanê esasî nêcaardişê plankerdişê bîyaye, zêdebîyayîşê nufusî û girêdayeyê nê zî nêcaardişê waştişan o. Sewbîna no 9 serrî yo herême de praktîkê qayûman sebebê alozîya bajêrvanî bi.”
‘Rîskanê cidîyan hewêneno’
Bahar Guzel va ke sazkerdişê verpayî pey zelzeleyê serra 2011ine destpê nêkerdo la no demî de sey kavramêk ameyo rojeve. Bahar Guzel wina va: “Pey zelzeleyê hewceyê stargeyî, bêkontrolî, nê problemî xo dir ardî. Wan de hemverê mevzuatanê îmarî awanî ameyî viraştiş. No zî yew sebebanê pîl ê problemanê bajarwanî yo ke eyro ma cîwîyenê. Wan de dewamkerdişê vesazkerdişê verpayî do semedê zelzelanê bînan rîskanê cidîyan bîyaro.”
Bahar Guzel va ke armancê viraştişê bajarê ekolojîkî no yo ke dengeyê binê cuya merdimî û hawirdorî bêro viraştiş û va: “Lazim o prosesê verpayê tebîetî dir bêro sazkerdiş.”
Bahar Guzel va armancê awankerdişê bajarê ekolojîk oyo ke dengeyê mîyanê cuya merdimî û hawirdorî de bêro awankerdiş û va: “Ganî prosesê bajarwanî tebîetî dir bêro sazkerdiş.”
Bahar Guzel gamê ke ganî bêrê eştiş wina rêze kerd:
“* Weçînayîşê ca û plankerdişî: Ganî felaketî verê çiman de bêrê girewtiş, wareyê awî verê çiman de bêrê girewtiş, herêmê ekolojîkî bêrê pawitiş.
* Neqlkerdiş: Semedê peyayî, bîsîklet û wesayîtanê komî sîstemêk lazim o bêro viraştiş; wesayîtê taybetî lazim o bêrê kêmkerdiş.
* Enerjî: Ganî çimeyê enerjî yê sey roje û vayî bêrê yewkerdiş, awanîyan de enerjî yê planê verî de bêro girewtiş.
* Wareyê kesî: Ganî caardişê waranê zergûn yê bajarî, korîdoranê ekolojîkî û baxçeyanê varanî piştgirîya dengeyê tebîetî bêro kerdiş.
* Awe û îdarekerdişê berardişan: Destkewtişê awa açaryaye, awa varanî û neqlkerdişê berardişan lazim o bêro zêdekerdiş.
* Hetê komelî: Ganî şarê herême tewrê prosesî bibo,
heqê cuya asayîşî bêro pawitiş.”
