Stenbol –Hemsereka Pêroyî ya DEM Partî yê Stenbolî Arîfe Çinar derheqê qanûnê çarçewa de dîyar kerd ke dewlete bi seserran o xo nêvurnayo, seba ke estbîyayîşê xo bipawo bi serran o polîtîkaya yewperestî rayra berde û wina vat: “Qanûnê çarçewa do bibo destpêkê vurîyayîşê demokratîkî û raya demêko newe akero.”
Nêzdîyê di serrî yo ke Tirkîya de prosesê ‘Aştî û Komelê Demokratîkî’yo ke hetê Serekê Şarê Kurdî Abdullah Ocalanî ra 27ê sibate 2025 de amebî destpêkerdene, dewam keno. Proses de gamê tarîxî yenê eştene. Tewr peynî de girêdayeyê prosesî 5ê tebaxe de ‘Qanûnê Çarçewa’ yo ke 12 madeyan ra yeno pê, erşawîya meclîs û 8ê menge de Komîsyonê Edaletî yê Meclîsî de qebul bîbî.
Derheqê qanûnê çarçewa de Hemsereka Pêroyî ya DEM Partî yê Stenbolî Arîfe Çinar ajansê ma rê qisey kerd.
‘Qanûnê çarçewa do bibo destpêkê vurîyayîşê demokratîkî’
Arîfe Çinarê ard ziwan ke meseleya Kurdî raya verên a yena zemînê huqûqî û wina vat: “Tirkîya de bi serran o polîtîkaya yewperestî estê, nê prosesî reyde na yewperestî yena munaqeşekerdene û mîyanê komelî de do vurîyayîş dest pêbikero. Qanûno çarçewa do bibo destpêkê vurîyayîşê demokratîkî û raya demêko newe akero. La ganî no destpêk dewam bikero.”
‘Qanûnê çarçewa de kêmanî estê’
Arîfe Çinarê dîyar kerd ke na raya verên a ke meseleya kurdî zemînê negatîfî ra derbasê zemînê pozitîfî bena û wina dewam kerd: “La qanûnê çarçewa de kêmanî estê, ke nê kêmanî bêrê wedaritene komel zî do wayîrê prosesî vejîyo. Ziwanê qanûnî hema zî serê teror û sûcdarîye de ameyo awankerdenê. Statuyê Birêz Abdullah Ocalanî nêameyo pênasekerdene, statuyê sermuzakerekarî hema zî nêameyo dîyarkerdene. Dewlet bi seserran o xo nêvurnayo, seba ke estbîyayîşê xo bipawo bi serran polîtîkaya yewperestî rayra berdî. Çareserîya bingeyîn ê problemî; hemwelatîbîyayîş û bawerî de têduştî ya, ganî nê waştişî bêrê caardene û no zî do bi vurîyayîşê qanûnan bibo. Ganî tewrbîyayîşê dorûverê cîyayan ê komelî, cinîyan, ciwanan, kedkaran, sazgehê komelê sîvîlî, akademî û warê huquqî yê prosesî bêro kerdene. Ganî gamî bêrê eştene û heqîqet, têrîameyîş û edalet bêro caardene.”
‘Aştî meseleya komelî ya, aştîya ke komel ci rê wayîr nêvejîyo mende nêbena’
Pênîya qiseykerdişê xo de Arîfe Çinarê vîr ard ke ê sey DEM Partî seba ke şar tewrê prosesî bibo û qanûnê çarçewa rind bêro fehmkerdene xebitîyenê û qiseykerdişê xo wina qedêna: “Ma sey DEM Partî şaranê Kurd û Tirkî û derdoranê cîya-cîyayan reyde yenê pêser û kombîyayîşan virazenê. Nê kombîyayîşî zî seba komelbîyayîşê prosesê aştî û seba ameyoxî yenê kerdene. Ma plananê xo kenê. Aştî meseleya komelî ya, aştîya ke komel ci rê wayîr nêvejîyo mende nêbena.”
