Amed – Hevserokê MED TUHAD-FEDê Kerem Canpolat destnîşan kir ku rewşa girtiyên nexweş rojane girantir dibe û diyar kir ku ATK û rêveberiyên girtîgehan li dijî girtiyên siyasî yên nexweş nêzîkatiyeke siyasî û dijminane nîşan didin.
Li girtîgehên Tirkiyeyê û bakurê Kurdistanê binpêkirinan mafan a li dijî girtiyên siyasî berdewam dike. Li aliyekî li girtîgehan tecrîd, zext û zordarî heye li aliyekî mafên girtiyan tên binpêkirin û li aliyekî bi hezaran girtiyên nexweş hene. Bi sedan girtiyên nexweşên giran hene ku li benda dermankirin û berdanê ne. Li gorî rapora Komeleya Mafên Mirovan (ÎHD) ku di 28ê Nîsanê de li Amedê eşkere kir, hezar û 412 girtiyên nexweş hene. Ji van 161 jin û hezar û 251 kes jî mêr in. Li gorî daneyên ÎHDê 230 kes nexweşên giran in û nikarin bi tena serê xwe bijîn. Li gorî daneyên Federasyona Komaleyên Hiqûq û Piştevaniyê ya Malbatên Girtî û Hukumxwaran a Medê (MED TUHAD-FED) jî 400 girtiyên nexweş hene û ji van rewşa 155 girtiyên nexweş giran e.
Hevserokê MED TUHAD-FEDê Kerem Canpolat, derbarê rewşa girtiyên nexweş ên rewşa wan giran û helwesta rêveberiyên girtîgehan û Saziya Tiba Edlî (ATK) de ji ajansa me re axivî.
‘Saziya Tiba Edlî biryarên siyasî dide’
Kerem Canpolat anî ziman ku rewşa girtiyên nexweş bi rojane girantir dibe û nêzîkatiya ATKê siyasî ye. Kerem Canpolat bal kişand ser raporên ku nexweşxane ji bo girtiyên nexweşên giran didin û wiha got: “Li girtîgehan zêdetirî 400an girtiyên nexweş hene. Nêzî 155 girtiyên ku rewşa wan gelekî giran e û nikarin jiyana xwe bi tenê bidomînin hene. Nexweşxane rapor didin ku ev mirov nikarin li girtîgehê bimînin lê Saziya Tiba Edlî ku saziyeke siyasî ye û li gorî daxwazên dewletê tevdigere, van raporan qebûl nake. Saziya Tiba Edlî her carê dibêje ‘dikarin li girtîgehê bimînin’ û bi vê yekê jiyana girtiyan dixe bin xetereyê. Girtiyên ku nikarin jiyana xwe bidomînin, di nav çend rojan de jiyana xwe ji dest didin û cenazeyê wan ji girtîgehan derdikevin.”
‘Divê berî her tiştî girtiyên nexweş bên berdan’
Kerem Canpolat bal kişand ser rola Serokê Gelê Kurd Abdullah Ocalan û destnîşan kir ku divê dewlet di vî warî de xwedî niyeta baş be û wiha dirêjî da axaftina xwe: “Li Tirkiyeyê piştî ku Birêz Ocalan ev pêvajoya Aştî û Civaka Demokratîk da destpêkirin gavên erênî hatin avêtin. Ger niyeteke baş hebe, divê berî her tiştî bêşert û merc ev girtiyên nexweş bêne berdan. Avêtina vê gavê tiştekî ewqasî dijwar nîne. Lê mixabin em di nav pergaleke dewlet û hiqûqê de ne ku naxwaze van gavan biavêje.”
‘Nêzîkatiya li girtîgehan xirabtir bûye’
Kerem Canpolat bi bîr xist ku ji hevdîtinên wan ên bi Wezareta Dadê û rayedaran re encamên erênî derneketine. Kerem Canpolat anî ziman ku şert û mercên girtîgehan di van du salên dawî de gelek xirabtir bûne û wiha berdewam kir: “Di van du salên dawî de nêzîkatî û polîtîkayên girtîgehan hîn hişktir û xirabtir bûne. Her rêveberiya girtîgehê, her dozger û lijneyek li gorî keyf û biryarên xwe yên siyasî polîtîkayekê li ser girtiyan ferz dikin. Qanûn û qeydeyên hevpar nayên sepandin. Polîtîkayeke dijminane li hemberî girtiyên siyasî tê meşandin.”
‘Divê gavên pratîkî û erênî bêne avêtin’
Kerem Canpolat bal kişand ser nîqaşên li ser pêvajoya Aştî û Civaka Demokratîk û ev bang kir: “Ger li ser aştî, çareserî û xwişk û biratiya gelan axaftin hebin, divê berî her tiştî gavên erênî û mirovî bêne avêtin. Daxwaza me ya mirovî ev e; divê girtiyên nexweş ên ku nikarin jiyana xwe li girtîgehê bidomînin, bêşert û merc bêne berdan. Ew zagonên ku ji bo girtiyên din tên sepandin, divê ji bo girtiyên siyasî û nexweş jî bêne sepandin. Dewlet divê polîtîkaya xwe ya li ser Saziya Tiba Edlî û girtîgehan biguherîne.”
‘Dengê xwe bi dengê me re bikin yek’
Kerem Canpolat di dawiya axaftina xwe de bang li hemû gelên Tirkiyeyê, saziyên mafên mirovan û raya giştî kir ku li hemberî vê bêdemokrasiyê û zextan bêdeng nemînin û got: “Ev pirsgirêk ne tenê pirsgirêka Kurdan e pirsgirêka aborî, civakî û psîkolojîk a tevahiya Tirkiyeyê ye û rasterast bi neçareserkirina pirsgirêka Kurd ve têkildar e. Ji bo aştî, aramî û azadiyê, em bang li hemû gelên Tirkiyeyê dikin ku dengê xwe bi dengê me re bikin yek û xwedî li girtiyên nexweş derkevin.”
