• Kurmancî
  • Kirmanckî
  • |
  • Derbarê Me De
  • |
[email protected]
Ajansa Welat
21 MIJDAR 2026
Encamek nîn e
View All Result
  • ROJANE
    TOHAV parêzerên Kurd ên hatine qetilkirin bi bîr anî

    TOHAV parêzerên Kurd ên hatine qetilkirin bi bîr anî

    Zarokan ji bo Ocalan wêne xêz kirin

    Zarokan ji bo Ocalan wêne xêz kirin

    YNK û PDKê li Hewlêrê hevdîtin pêk anîn

    YNK û PDKê li Hewlêrê hevdîtin pêk anîn

    Tulay Hatîmogullari: Ji bo pêvajoyê piştgiriya herî xurt berdana girtiyên nexweş e

    Tulay Hatîmogullari: Ji bo pêvajoyê piştgiriya herî xurt berdana girtiyên nexweş e

    Aqûbeta jinên ku hatine qetilkirin û windakirin pirsîn

    Aqûbeta jinên ku hatine qetilkirin û windakirin pirsîn

    ‘Bi avakirina komînan em ê di vê pêvajoyê de bigihijin serkeftinê’

    ‘Bi avakirina komînan em ê di vê pêvajoyê de bigihijin serkeftinê’

  • JIN
  • ÇAND Û HUNER
  • POLÎTÎKA
  • EKOLOJÎ
  • CIVAK
  • TENDURISTÎ
  • DARAZ
  • KED Û ABORÎ
  • CÎHAN
  • ANALÎZ-DOSYE
  • SPOR
  • HEMÛ NÛÇE
  • ROJANE
    TOHAV parêzerên Kurd ên hatine qetilkirin bi bîr anî

    TOHAV parêzerên Kurd ên hatine qetilkirin bi bîr anî

    Zarokan ji bo Ocalan wêne xêz kirin

    Zarokan ji bo Ocalan wêne xêz kirin

    YNK û PDKê li Hewlêrê hevdîtin pêk anîn

    YNK û PDKê li Hewlêrê hevdîtin pêk anîn

    Tulay Hatîmogullari: Ji bo pêvajoyê piştgiriya herî xurt berdana girtiyên nexweş e

    Tulay Hatîmogullari: Ji bo pêvajoyê piştgiriya herî xurt berdana girtiyên nexweş e

    Aqûbeta jinên ku hatine qetilkirin û windakirin pirsîn

    Aqûbeta jinên ku hatine qetilkirin û windakirin pirsîn

    ‘Bi avakirina komînan em ê di vê pêvajoyê de bigihijin serkeftinê’

    ‘Bi avakirina komînan em ê di vê pêvajoyê de bigihijin serkeftinê’

  • JIN
  • ÇAND Û HUNER
  • POLÎTÎKA
  • EKOLOJÎ
  • CIVAK
  • TENDURISTÎ
  • DARAZ
  • KED Û ABORÎ
  • CÎHAN
  • ANALÎZ-DOSYE
  • SPOR
  • HEMÛ NÛÇE
Encamek nîn e
View All Result
Ajansa Welat
Encamek nîn e
View All Result

Fabrîqeyên mirinê

Navenda Nûçeyan / AW

25 KANÛN 2025 - 08:02
Kategorî: EKOLOJÎ, MANŞET, TENDURISTÎ
A A

Navenda Nûçeyan – Li Tirkiyeyê 77 fabrîqeyên çîmento hene. Ji van 77 fabrîqeyan 20 fabrîqe li bakurê Kurdistanê hatine avakirin. Li gorî lêkolînên zanistî herî zêde fabrîqeyên çîmendo derdorê qirêj dikin û nexweşiya pençeşêrê zêde dike.

Maddeyên partîkul ên wekî Oksîtên Azot, Dîoksîta Sulfurê, monoksîta karbonê, arsenîk, kadmîyûm, civa, benzen, nîkel, krom û sifir nexweşiya mirov zêde dikin. Rê li pêşiya pençeşêrên kezeb, çerm û weremê vedikin.

Li gorî rapora Yekîtiya Betona Hazir a Tirkiyeyê (THBB), li Tirkiyeyê di 2023an de 119 milyon m³ û di sala 2024an de jî 130 milyon m³ peton hat hilberîn. Di 2025an de her çend rapor nehatibe parvekirin jî xuya ye ku dê zedetirî 130 milyon m3 beton hatibe hilberîn. Ji bo her tonek çîmento nêzî 1,5 ton maddeyê xam, 0.3 ton hava, 6 gigajul sotemeni tê bikaranin. Ji bo hilberîna toneke çîmento 0.94 ton karbon dioksit tevli atmosferê dibe. Ev bi xwe re li aliyekî hewa û axê qirêj dike, li aliyê din nexweşiyan zêde dike.

Ji ber hilberîna çîmento, maddeyên partikul, toza maddeyên xam, toza komurê, toza klinê, toza farinê, elçî, toza çîmento û gazên wekî SOx , Nox tev li hewayê tê kirin. Di hilberînê de gaza elementên wekî arsenik, kadmiyum, nikel, krom, sifir, cıva, risas, mangan, selenyum, vanadyum, çinko wekî bermahî tev li hewayê dibin. Ev elementên ku tev li hewayê dibin, bi rêya nefesê/bêhnê dikevin kezeba mirovan û di laşê mirovan de nexweşiyê çêdikin.

Ji ber qirêjiya hewayê û partîkulên fabrîqeya çîmento bandoreke xerab li ser tenduristiya mirovan jî dike. Maddeyên Partîkûl (PM) girêdayî emîsyona fabrîqeya çîmento ye. Ev emîsyon çiqas rast bikar anîne. Bermahiyên fabrîqeyên ên wekî Oksîtên Azot, Dîoksîta Sulfurê, monoksîta Karbonê, Arsenîk, Kadmîyûmê, Civa, Benzen, Nîkel, Krom û Sifir nexweşiya mirov zêde dikin. Rê li pêşiya pençeşêrên kezeb, çerm, ser êş, gêjbûn, korbûn, bêhnçikandin, gurçik, jibîrkirin, lalbûn, kerbûnê vedikin.

Li gorî raporên Odeyên Tabîban ji ber gaz û hewaya ku ji fabrîqeya çîmento di kezeb û laşê mirovan de nexweşiyên wekî; astim, KOAH, qeyrana dil, pençeşêra kezebê û gelek nexweşiyên din pêş dixe. Tenê zerarê nade mirovan. Di heman demê de zerarê dide bax, bostan û xwezayê jî.

Berê dahl û rezan kêm dike

Li gorî lêkolînan zeytûnên ku fabrîqeyên çîmento li nêzî wan hatiye avakirin, ji ber dûxana fabrîqeya çîmento berhemên zeytûnan kêm bûye. Ji ber ku bermahiyên fabrîqeyên çîmento av, ax û hewayê qirêj dike, hemû zindîwerên ku çavkaniya wan ax, av û hewa ye, zerarek mezin dibînin.

Rêxistina Tenduristiyê ya Cîhanê, fabrîqeyên çîmento di lîsteya ku hewayê qirêj dike û rê li pençeşêrê vedike de bi cih kiriye. Rêxistina Tenduristiyê destnîşan dike ku ji ber maddeyên partîkul (PM10 û PM 2,5) dibin sedema mirinê. Her ku rêjeya partîkulan zêde dibe, rêjeya mirinê jî zêde dibe.

Tirkiye li dijî peymanê tev digere

Her çend Tirkiye Peymana Avhewa ya Parîsê îmze kiribe jî, li gorî pîvanên peymanê tev nagere.

Li Tirkiyeyê 47 Palûkeyên Entegre yên Endamên Turkçimentoyê hene. Ji vana 13 heb li bakurê Kurdistanê ne. Ev fabrîqeyên çîmento yên ku hilberîna çîmento dikin wiha ne: Aşkere – Erzirom, Arkoz – Agirî, Votorantîm – Sîwas, Yurt Çîmento – Mûş, SEZA Çîmento, Lîmak – Erxanî-Amed, Aşkale – Van, Lîmak – Misirc-Sêrt, Çîmko – Semsûr, Çîmko-Narli-Semsûr, Lîmak-Riha, Oyak-Mêrdîn, Lîmak – Kilis.

Li Tirkiyeyê 16 Tesîsên Hêrandinê yên Turkçimento hene. Ji van tesîsan 5 tesîs li bakurê Kurdistanê ne. Tesîsên li bakur wiha ne: Yurt-Sîlopî-Şirnex, Lîmak-Dêrîk-Mêrdîn, Ferçîm-Êlih, Lîmak-Bitlis, Aşkale-Erzingan.

Li Tirkiyeyê 6 fabrîqeyên Entegre yên endamên Turkçîmentoyê hene. Ji vana 2 heb li bakurê Kurdistanê ne. Ev palûke wina ne: Çîmentaş-Xarpêt, Çîmentaş-Qers.

Li bakurê Kurdistanê bi giştî 20 palûke û tesisên hilberîna çîmento hene. Bi tayetî Fabrîqeya Çîmento ya Lîmakê ku li Rihayê hatiye avakirin zerake mezin dide baxên fisteqan. Fabrîqe li ser 875 hezar metrekare zeviyê ihatiye avakirin. Salêi 2,2 milyon ton çimento û 1,5 milyon ton klinker hildiberîne. Lê ji ber hilberîna çîmento, baxên fisteqan û rezên tirî hişk dibin.

 

 

Etîket: çîmentofabrîqepençeşêrtenduristî
Parve BikeTweetWhatsAppParve BikeParve Bike

Nûçeyên Din

Ji bo nexweşiyên jinan perwerdehiya girîngiya teşhîsa zû

Ji bo nexweşiyên jinan perwerdehiya girîngiya teşhîsa zû

23 COTMEH 2026
Nebî Yavûz ê ji girtîgehê bi nexweşî derketiye, jiyana xwe ji dest da

Nebî Yavûz ê ji girtîgehê bi nexweşî derketiye, jiyana xwe ji dest da

11 ÎLON 2026
Germahî zêde dibe: Divê dest ji tevdîran neyê berdan

Germahî zêde dibe: Divê dest ji tevdîran neyê berdan

18 TÎRMEH 2026
Hevdîtinên Peyasê bi çalakiyên cihêreng didome

Hevdîtinên Peyasê bi çalakiyên cihêreng didome

26 HEZÎRAN 2026
Rewşa tenduristiya Nêrgiz Mihemedî krîtîk e

Rewşa tenduristiya Nêrgiz Mihemedî krîtîk e

5 GULAN 2026
Tenduristiya Nêrgiz Mihemedî her ku diçe xerabtir dibe

Tenduristiya Nêrgiz Mihemedî her ku diçe xerabtir dibe

3 GULAN 2026

ÊN ZÊDE HATINE XWENDIN

  • Ezîzê Mûso koça dawî kir

    Ezîzê Mûso koça dawî kir

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Rûken Kilinç: Divê gorên Seîd Riza û hevalên wî bê eşkerekirin

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Ji zaroktiya xwe heta girtîgehê evîna hunerê: Divê Kurd afirîner bin

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Bi îşkenceyê tê girtin û niha nexweş e!

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Keskîn Bayindir: Guhertina cihê birêz Ocalan nabe şert û mercên azad

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Dayika girtiyê nexweş: Kurê min nexweş e û 8 sal in min ew nedîtiye

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Ji Wezareta Çandê bersivek sosret: Medreseya Feqiyê Teyran ne aîdî me ye

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Polîsan bi ser avahiya Weşanxaneya Belkiyê de girt

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Dayika Aştiyê: Ez hêza têkoşînê ji şehîdên xwe digirim

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • ‘Budçeya tendirustiyê ne li gor pêwîstiyên gel tê amadekirin’

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet

Ajansa Welat, bi nûçeyên taybet, dosya, lêkolîn, dîmen û deng civakê agahdar û ronî dike.

Bi şîara agahiyên rast û objektif weşanê esas digire, li ser şopa heqîqetê agahiyan belav dike.

Ajansa Welat bi nûçe û naverokên xwe dibe deng û rengê welat.

Xwediyê Îmtîyazê: Fahrettin Kılıç

Berpirsiyarê Karên Nivîsan: Mahmut Altıntaş

Navnîşan: Fırat Mahallesi, 553. Sokak, Tanlar Şehri Teras Evleri, B Blok,
Kat: 5 - No: 40, Kayapınar, Diyarbakır

Telefon: +90 (532) 519 37 73

E-mail: [email protected]
Malper: www.ajansawelat1.com
Twitter Youtube Instagram Whatsapp
  • Serrûpel
  • Têkilî
  • Derbarê Me De

© 2024 Ajansa Welat ● Yekemîn Ajansa xwerû Kurdî ● Hemû maf parastî ne

Encamek nîn e
View All Result
  • HEMÛ NÛÇE
  • ROJANE
  • JIN
  • ÇAND Û HUNER
  • POLÎTÎKA
  • EKOLOJÎ
  • CIVAK
  • TENDURISTÎ
  • DARAZ
  • KED Û ABORÎ
  • CÎHAN
  • ANALÎZ-DOSYE
  • SPOR
  • KIRMANCKÎ

© 2024 Ajansa Welat ● Yekemîn Ajansa xwerû Kurdî ● Hemû maf parastî ne