• Kurmancî
  • Kirmanckî
  • |
  • Derbarê Me De
  • |
[email protected]
Ajansa Welat
21 MIJDAR 2026
Encamek nîn e
View All Result
  • ROJANE
    TOHAV parêzerên Kurd ên hatine qetilkirin bi bîr anî

    TOHAV parêzerên Kurd ên hatine qetilkirin bi bîr anî

    Zarokan ji bo Ocalan wêne xêz kirin

    Zarokan ji bo Ocalan wêne xêz kirin

    YNK û PDKê li Hewlêrê hevdîtin pêk anîn

    YNK û PDKê li Hewlêrê hevdîtin pêk anîn

    Tulay Hatîmogullari: Ji bo pêvajoyê piştgiriya herî xurt berdana girtiyên nexweş e

    Tulay Hatîmogullari: Ji bo pêvajoyê piştgiriya herî xurt berdana girtiyên nexweş e

    Aqûbeta jinên ku hatine qetilkirin û windakirin pirsîn

    Aqûbeta jinên ku hatine qetilkirin û windakirin pirsîn

    ‘Bi avakirina komînan em ê di vê pêvajoyê de bigihijin serkeftinê’

    ‘Bi avakirina komînan em ê di vê pêvajoyê de bigihijin serkeftinê’

  • JIN
  • ÇAND Û HUNER
  • POLÎTÎKA
  • EKOLOJÎ
  • CIVAK
  • TENDURISTÎ
  • DARAZ
  • KED Û ABORÎ
  • CÎHAN
  • ANALÎZ-DOSYE
  • SPOR
  • HEMÛ NÛÇE
  • ROJANE
    TOHAV parêzerên Kurd ên hatine qetilkirin bi bîr anî

    TOHAV parêzerên Kurd ên hatine qetilkirin bi bîr anî

    Zarokan ji bo Ocalan wêne xêz kirin

    Zarokan ji bo Ocalan wêne xêz kirin

    YNK û PDKê li Hewlêrê hevdîtin pêk anîn

    YNK û PDKê li Hewlêrê hevdîtin pêk anîn

    Tulay Hatîmogullari: Ji bo pêvajoyê piştgiriya herî xurt berdana girtiyên nexweş e

    Tulay Hatîmogullari: Ji bo pêvajoyê piştgiriya herî xurt berdana girtiyên nexweş e

    Aqûbeta jinên ku hatine qetilkirin û windakirin pirsîn

    Aqûbeta jinên ku hatine qetilkirin û windakirin pirsîn

    ‘Bi avakirina komînan em ê di vê pêvajoyê de bigihijin serkeftinê’

    ‘Bi avakirina komînan em ê di vê pêvajoyê de bigihijin serkeftinê’

  • JIN
  • ÇAND Û HUNER
  • POLÎTÎKA
  • EKOLOJÎ
  • CIVAK
  • TENDURISTÎ
  • DARAZ
  • KED Û ABORÎ
  • CÎHAN
  • ANALÎZ-DOSYE
  • SPOR
  • HEMÛ NÛÇE
Encamek nîn e
View All Result
Ajansa Welat
Encamek nîn e
View All Result

88 sal in kurd di şopa Seyîd Riza de ne

Navenda Nûçeyan / AW

15 MIJDAR 2025 - 08:02
Kategorî: MANŞET, ROJANE
A A
Di ser darvekirina Seyîd Riza û 6 hevalên wî re 88 sal borîn. Lê gelê kurd her sal Seyîd Riza û hevalên wî bi bîr tînin û di şopa wî de dimeşin û soza bilindkirina têkoşîna wî didin.

Rêveberiya wê demê, ji bo ku Seyîd Rizayê 75 salî bikaribe darve bike temenê wî biçûk kir û ji bo ku bikaribe kurê wî yê biçûk darve bike, temenê kurê wî jî mezin kir. Wan daxwaza dawî ya Seyîd Riza bi cih neanî û ew li ber çavên kurê wî darve kirin.

Rayedarên dewletê 88 sal berê, di roja 15ê Mijdara 1937ê de pêşengê serhildana Dêrsimê Seyîd Riza û 6 hevalên wî, li Qada Erase ya Genim a Xarpêtê darve kirin. Rayedarên dewletê digotin dê bi kuştina Seyîd Riza, kurê wî Resik Huseyin û Husênê Demenanî, Hesen û Seyîd Husênê Qureyşanî, Elîyê Kalanî û Findik Axayê Yûsifanî, kurdan qir bikin. Lê 88 sal in kurd li qadan Seyîd Riza bibîr tînin. Kurd dê îro jî li gelek navend û qadan bi tevlêbûna nûnerên saziyên civakî û partiyên siyasî Seyîd Riza bibîr bînin.

Seyîd Riza yek ji çar kurên Seyîd Îbrahîmê serokê Eşîra Hesenan e. Di sala 1862an de li gundê Lîrtik a navçeya Pilorê ji dayîk dibe. Piştî mirina bavê xwe Seyîd Îbrahîm, li ser wesiyeta wî dikeve şûna bavê xwe. Di Şerê Cîhanê yê Yekem de eşîra Seyîd Îbrahîm dema ku di bin rêveberiya Seyîd Riza de ye li dijî rûsan alikariya osmaniyan dike. Li gel alikariya osmaniyan hinek daxwazên osmaniyan pêk neaniye. Di dema qirkirin û sirgûnkirina ermeniyan de ji bo radestkirina ermeniyên li herêma xwe li dijî osmaniyan disekine. Di heman demê de li dijî rayedarên tirk serokên Serhildana Qoçgiriyê diparêze. Piştî damezrandina Komara Tirk di 1923an de, ji ber ku bi giranî otonom û li derveyî kontrola Komara Tirk bû, Seyîd Riza û Herêma Dersimê ji bo hikûmeta tirk wekê hedef tê destnîşankirin. Piştî ku di sala 1934an de Zagona Bicihbûnê ku polîtîkayeke asîmîlasyonê bû û di sala 1935an de Qanûna Dersimê tê derxistin ku qanûneke destserkirina Dersimê bû, Seyîd Riza li dijî van yekan dest bi dijberiya desthilatdariya tirk dike. Qanûna Dersimê hatibû çêkirin ku herêma Dêrsimê were desteserkirin, bibe parêzgeh û bikeve bin kontrola leşkerî ya midûriyeta giştî ya çaremîn a komara Tirk. Piştê van hewldanên komara Tirk ji bo desteser kirin û têkbirina Dersimê Seyîd Riza naxwaze ku Dersim were dagirkirin û di cejna Newrozê ya adara sala 1937an de li dijî dewleta Tirk banga serhildanê dike.

Piştî serhildanê, rayedarên dewletê Seyîd Riza û 6 hevalên wî li Xarpêtê darve dikin. Rayedarên dewletê heta niha cihê gora Seyid Riza bi raya giştî û malbatê re parve nakin. Gor ji malbatê tê veşartin. Seyid Riza beriya ku bê darvekirin, ji rayedarên dewletê re got “Ev tiştên ku hûn dikin  eyb e, zulme, qetl e’’. Lê ev zilm û şerm îro jî didome.

Malbat dixwaze dewlet lêborîneke fermî ji malbatê û gelê Kurd bixwaze û ev lêborîn ji raya giştî re bê eşkerekirin. Malbat dixwaze arşîvên Dersimê bêne eşkerekirin û cihê gorên Seyîd Riza û yên din bêne eşkerekirin

Rayedarên dewletê ji bo Dêrsimê qala “Lêborînê” kirin. Lê hîna jî cîhê gora Seyid Riza û hevalên wî  aşkere nekirine.

Sala par di salvegera darvekirinê de, nûner û rêveberên DEM Partî, DAD, PSAKD, bi minasebeta komkujiya Dêrsimê û bîranîna Seyîd Riza û hevalên wî 40 şitilên daran çandin.

10 sal berê Hevserokê HDPê yê Xarpêtê Yunus Guneş diyar kiribû ku Tirkiyeyê di çarçoveya polîtîkayên yekkirinê de li dijî nasname, çandên cuda polîtîkaya înkar û îmha û asîmîlasyonê pêk aniye û wiha gotibû: “Di sala 1921ê de li Koçgiriyê, Palûyê, Agiriyê, Zîlanê, Dêrsimê, Mereşê, Çorumê, Sêwasê, Roboskî mirov qetilkirin. Di şexsê Seyîd Riza û hevalên wî de ji 50 hezar kesan zêdetir mirov qetilkirine.”

Etîket: Seyid Riza
Parve BikeTweetWhatsAppParve BikeParve Bike

Nûçeyên Din

Bîranîna Seyîd Riza: Divê biryara darvekirinê û cihê goran werin eşkerekirin

Bîranîna Seyîd Riza: Divê biryara darvekirinê û cihê goran werin eşkerekirin

15 MIJDAR 2026
Neviyên Seyîd Riza: Heta ku gor neyên eşkerekirin, dê aştî çawa çêbe?

Neviyên Seyîd Riza: Heta ku gor neyên eşkerekirin, dê aştî çawa çêbe?

15 MIJDAR 2026
Rûken Kilinç: Divê gorên Seîd Riza û hevalên wî bê eşkerekirin

Rûken Kilinç: Divê gorên Seîd Riza û hevalên wî bê eşkerekirin

15 MIJDAR 2026
Wêneyên têkildarî darvekirina Seyîd Riza û hevalên wî derketin holê

Wêneyên têkildarî darvekirina Seyîd Riza û hevalên wî derketin holê

8 TÎRMEH 2026
KCKê Şêx Seîd û hevalên wî bi bîr anî

KCKê Şêx Seîd û hevalên wî bi bîr anî

29 HEZÎRAN 2026
‘Eşkerekirina cihê gora Seyîd Riza ji bo aştiyê gelek girîng e’

‘Eşkerekirina cihê gora Seyîd Riza ji bo aştiyê gelek girîng e’

15 MIJDAR 2025

ÊN ZÊDE HATINE XWENDIN

  • Ezîzê Mûso koça dawî kir

    Ezîzê Mûso koça dawî kir

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Rûken Kilinç: Divê gorên Seîd Riza û hevalên wî bê eşkerekirin

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Ji zaroktiya xwe heta girtîgehê evîna hunerê: Divê Kurd afirîner bin

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Bi îşkenceyê tê girtin û niha nexweş e!

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Keskîn Bayindir: Guhertina cihê birêz Ocalan nabe şert û mercên azad

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Dayika girtiyê nexweş: Kurê min nexweş e û 8 sal in min ew nedîtiye

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Ji Wezareta Çandê bersivek sosret: Medreseya Feqiyê Teyran ne aîdî me ye

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Polîsan bi ser avahiya Weşanxaneya Belkiyê de girt

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Dayika Aştiyê: Ez hêza têkoşînê ji şehîdên xwe digirim

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • ‘Budçeya tendirustiyê ne li gor pêwîstiyên gel tê amadekirin’

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet

Ajansa Welat, bi nûçeyên taybet, dosya, lêkolîn, dîmen û deng civakê agahdar û ronî dike.

Bi şîara agahiyên rast û objektif weşanê esas digire, li ser şopa heqîqetê agahiyan belav dike.

Ajansa Welat bi nûçe û naverokên xwe dibe deng û rengê welat.

Xwediyê Îmtîyazê: Fahrettin Kılıç

Berpirsiyarê Karên Nivîsan: Mahmut Altıntaş

Navnîşan: Fırat Mahallesi, 553. Sokak, Tanlar Şehri Teras Evleri, B Blok,
Kat: 5 - No: 40, Kayapınar, Diyarbakır

Telefon: +90 (532) 519 37 73

E-mail: [email protected]
Malper: www.ajansawelat1.com
Twitter Youtube Instagram Whatsapp
  • Serrûpel
  • Têkilî
  • Derbarê Me De

© 2024 Ajansa Welat ● Yekemîn Ajansa xwerû Kurdî ● Hemû maf parastî ne

Encamek nîn e
View All Result
  • HEMÛ NÛÇE
  • ROJANE
  • JIN
  • ÇAND Û HUNER
  • POLÎTÎKA
  • EKOLOJÎ
  • CIVAK
  • TENDURISTÎ
  • DARAZ
  • KED Û ABORÎ
  • CÎHAN
  • ANALÎZ-DOSYE
  • SPOR
  • KIRMANCKÎ

© 2024 Ajansa Welat ● Yekemîn Ajansa xwerû Kurdî ● Hemû maf parastî ne