Endamên Komîsyona Meclisê ya DEM Partî tekildarî xebatên komîsyonê daxuyaniyeke nivîskî dan û di daxuyaniyê de ji bo xebatên komîsyonê li ser 6 xalan pêşniyar kirin. Komîsyonê da zanîn ku guhdarkirina Abdullah Ocalan pêdiviyeke bingehîn e.
Komîsyona Demokrasî, Xwişk-Biratî û Hevgirtina Mîllî ya Partiya Wekhevî û Demokrasiyê ya Gelan (DEM Partî) tekildarî xebatên komîsyonê daxuyaniyek nivîskî da. DEM Partiyê di daxuyaniyê de diyar kir ku komîsyon ji bo bingeheke qanûnî çareserkirina pirsgirêka Kurd bi awayekî demokratik hatiyê ava kirin û cara yekêm ji bo çareseriyê de vê astê de xebat hatine kirin. Komîsyonê wiha cih da daxuyaniyê: “Komîsyon heke rola xwe bilîze ji bo çareseriyê wê deriyekî nû vebike û li ser li ser 6 xalan pêşniyar kirin.”
Komîsyonê ev pêşniyar kirin:
*Qonaxa yekem a xebata Komîsyonê tê temamkirin û guhdarîkirin nêzîkî temambûnê ne. Em dixwazin dubare bikin ku em nêrîn û pêşniyarên kes û saziyên ji derdorên cûda yên di der barê aştî û çareseriyê de pir bi qîmet dibînin. Ji bo partiya me, encama sereke ya qonaxa guhdarîkirinê neçarbûna çareseriyek demokratîk û aştiyane ji bo pirsgirêka Kurd e. Her çend referans û bingehên wan dikarin ji hev cuda bin jî, tiştên ku di Komîsyonê de hatine îfadekirin careke din fermana dîrokî ya çareseriya pirsgirêka Kurd nîşan dane.
*Aştiya erênî “avakirina edaletê, avakirina baweriya civakî, sazkirina wekheviyê, û îfadeya zelal a îradeya ji bo nasnameyên cûda ku bi hev re wekhev û di aştiyê de bijîn” hewce dike. Aştîya mayînde bi tenê bi polîtîkayên ewlehiyê nayê bidestxistin. Em encamên ku di guhdarîkirinan de hatine destnîşankirin, wek “devjêberdana polîtîkayên redkirin, înkarkirin û asîmîlasyonê”, pir hêja dibînin. Em tekez dikin ku Komîsyon divê van pêşniyarên ku di guhdarîkirinan de hatine destnîşankirin di xebata xwe ya pêşerojê de bikar bîne.
*Pêşxistina çareseriyek mayînde bi çareserkirina pirsgirêkê di aliyên wê yên siyasî, çandî, civakî û aborî de rast e. Bi zanîna ku pirsgirêk xwedî karekterek herêmî û gerdûnî ye, guhdarîkirina Komîsyonê ya Birêz Abdullah Öcalan, ku bandorên wî yên rêxistinî, siyasî û civakî û biryardariya wî bi zelalî diyar in, divê wekî pêdivîyek ji bo çareseriyek mayînde ya pirsgirêkê were hesibandin. Guhdarîkirina Komîsyonê ya Birêz Ocalan ji bo encamdana serketî ya pêvajoya heyî xwedî girîngiyek diyarker e.
*Sedema hebûna Komîsyonê ew e ku pêşniyar û pêşnûmeyan derbarê guhertinên qanûnî yên ku ji hêla pêvajoyê ve hewce ne, pêş bixe. Ji destpêka pêvajoyê ve, komîteyên têkildar ên partiya me ji bo guhertinên pêwîst ên Qanûna înfaz, qanûna TMK, TCK (Qanûna Cezayê ya Tirkiyeyê), û CMK (Qanûna Prosedûra Ceza) amadekariyan dikin; xurtkirin û demokratîkkirina rêveberiyên herêmî, bi taybetî rêziknameya qeyûm; rêziknameyên dijî cudakariyê; û perwerdehiya bi zimanê dayikê. Bi vekirina sala nû ya qanûndanînê re, peywira herî bingehîn a qonaxa duyemîn ew e ku partiyên ku endamên xwe ji bo Komîsyonê destnîşan kirine, pêşniyarên berbiçav li ser mijarên têkildar pêşkêş bikin û li ser van pêşniyaran bi armanca gihîştina lihevkirinê bixebitin. Yek ji gavên herî girîng di rakirina daîmî ya sedemên pevçûnê de, danîna qanûnê û danîna wekheviye yê.
*Her wiha, hêjayî gotinê ye ku Komîteya Wezîran a Konseya Ewropayê, di biryara xwe ya 17ê Îlona 2025an de, behsa Pêvajoya Aştî û Civaka Demokratîk kir û erkên Komîsyon û Parlamentoyê di derbarê mafê hêviyê de destnîşan kir. Avêtina gavên pêwîst qebûlkirina vê yekê wekî prensîbek di çarçoveya mafê hêviyê de dê di nav pêşketinên herî girîng de ji bo çareseriyek dadperwer, wekhev, demokratîk û civakî ya pirsgirêka Kurd be.
*Wekî DEM Partî, armanca me ya sereke di çarçoveya çalakiyên Komîsyona 6emîn de ew e ku em bi derxistina pirsgirêka Kurd ji qada pevçûnê derfetan ji bo çareseriyek yasayî û siyasî biafirînin.”
