DFGê, di rapora xwe ya meha Tîrmehê de daneyên binpêkirina mafên rojnamegeran parve kir û xwest astangiyên li pêşiya hevdîtina rojnamegeran a bi Abdullah Ocalan re werin rakirin.
Komeleya Rojnamegeran a Dîcle Firatê (DFG) Rapora Binpêkirinên Mafên Rojnamegeran a Tîrmeha 2025’an aşkera kir. Di raporê de hate destnîşankirin ku bi “Banga Aştî û Civaka Demokratîk” a Rêberê Gelê Kurd Abdullah Ocalan re hêviya demokratîkbûnê ya li Tirkiyeyê dîsa zindî bûne.
DFGê di rapora xwe de wiha got: “Banga Rêberê Gelê Kurd Abdullah Ocalan a bi navê ‘Aştî û Civaka Demokratîk’ û geşedanên pê re rû dane, hêviya demokratîkbûnê li Tirkiyeyê ji nû ve şîn kir. Azadiya çapemeniyê di welatekî de ji bo rewşa demokrasiyê diyar bike, ji mijarên herî girîng yek e. Lê belê li Tirkiyeya ku demokratîkbûn tê axaftin, êrişên li dijî çapemeniyê kêm nebûne, berovajî, bi zêdebûnê berdewam kirine.
Rojnameger hatin binçavkirin
Di meha Tîrmehê de jî rojnameger ji ber rojnamegerî kirin, hatin binçavkirin. Ji ber birîna daran, dizî kirin nûçe û ji ber hempîşeyên xwe bi bîr anîn, der barê rojnemegeran de lêpirsîn hatin destpêkirin. Di meha Tîrmehê de 8 rojnameger hatin binçavkirin, 5 rojnameger hatin girtin. Fûrkan Karabay bêyî ku îdanameya wî bê amadekirin, bi awayekî der hiqûqî hêj jî di girtîgehê de tê ragirtin. Ercument Akdenîz ê ji meha Sibatê ve girtî ye, tevî ku di danişîna ewil de diyar bû ku tu delîl nîn in, ji ber ‘şahid’ nehatin guhdarkirin, nehate berdan. Di roja dawî ya meha Hezîranê de desthilatê piştgirî da êrişên li dijî Kovara Lemanê û pênc xebatkarên Lemanê dan girtin. Derbarê kovarê de, biryara komkirinê da û lêpirsîna aborî da destpêkirin.
Doza çapemeniyê ya KCKê
Di meh a Tîrmehê de ji 30 dosyeyan, darizandina 84 rojnamegeran hatiye berdewamkirin. Yek ji van dozan jî doza 34 rojnamegerên jê tên darizandin û ev 13 sal in berdewam dike ya bi navê Doza Çapemeniyê ya KCKê ye. Ev doz ev 13 sal in di nîşaneya azadiya dîroka çapemeniyê de, weke nîgareke reş, disekine. Der barê 6 rojnemegeran de lêpirsîn hate destpêkirin, lêpirsînek veguhezî dozê. Der barê 8 rojnamegeran de 8 sal û 4 meh û 25 roj ceza û 40.500 lîre cezayê îdarî yê pere hate birîn.
RTUK bûye amûrekê gefxwarinê
Di meha Tîrmehê de jî sansurê berdewam kir, biryarên RTUKê yên nedemokratîk, bûn amûreke gefxwarinê. RTUKê der barê kanalekê de 10, der barê kanalekê de 5 rojan biryara reşkirina ekranê da, der barê 2 kanalan de jî cezayê pere birî. Di meha Tîrmehê de 45 malperên înternetê hatin girtin, der barê 10 nûçeyan û der barê 63 naverokên medyayê de jî biryara astengkirinê hate dayîn.
Divê astengiyên li pêşiya çapemeniya azad werin rakirin
Agahiyên ku me li jorê parvekirine, ji daneyan bêhtir nîşaneya demokrasiyê ya Tirkiyeyê ye. Ji bo Tirkiye demokratîk bibe û ji bo hêviyên aştiyê bigihin serkeftinê, divê hemû astengiyên li pêşiya çapemeniya azad demildest werin rakirin. Qanûnên sansurê yên li pêşiya çapemeniya azad, Qanûna Sîxûrtiya Bandorê divê were rakirin. Divê hemû rojnamevanên ji ber çêkirina nûçeyan hatine girtin werin berdan. Divê RTUK û BTKa bûne amûreke cezakirinê yên AKPê, veguhezin avabûnên demokratîk. Bi qasî ku ev daxwazên me hatin bersivandin hem dê di hêla azadiya çapemeniyê bi pêş bikev hem jî dê ev yek hêz bide demokratîkbûna Tirkiyeyê.
Astengiyên li pêşiya hevdîtina rojnamegeran a bi Ocalan re rakin
Em piştgiriyê didin pêvajoya bi banga Devlet Bahçelî daye destpêkirin û bi gavên şênber ên Rêberê PKKê Abdullah Ocalan pêş dikeve. Ji bo ev pêvajo bi serkeftinê encam bibe, divê hemû astengiyên li pêşiya hevdîtina rojnamevan a bi Abdullah Ocalan re, divê demildest werin rakirin. Rojnamevan neynika civakê ne û ji bo ev pêvajo bi gel re were ba hev, rola rojnamegeran di girîngiya jiyanî de ye. Li ser vê esasê, êm ê di parastina rojnamegeriyê û avakirina civaka demokratîk de rola pêşengtiyê bidomînin.”
DFGê di rapora xwe de diyar kir ku di vê mehê de 8 rojnameger hatine binçavkirin, 5 rojnameger hatine girtin, li rojnamegerekî îşkence û miameleya nebaş hate kirin, gef li rojnamegerekî hate xwarin, 2 rojnamegerên nûçe dişopandin hatin astengkirin, li girtîgehan mafên 6 rojnamegeran hatine binpêkirin, der heqê 6 rojnamegeran de lêpirsîn hatiye destpêkirin, li rojnamegerekî doz hatiye vekirin, li 7 rojnamegeran bi giştî 8 sal û 4 meh û 25 roj cezayê hepsê û 40 hezar û 500 TL cezayê pereyan hatiye birîn, 84 rojnameger di 30 danişînan de hatin darizandin. DFGê da zanîn ku niha 34 rojnameger (Ji 3yê Tîrmehê heta niha) girtî ne.
