Wan-Rojnameger Berhem Letîf vekişîna YNKê ya ji Hikûmeta Herêma Kurdistanê nirxand û diyar kir ku YNK bi bloka Mesûd-Mesrûr Barzanî re li hev nake û got: “PDK dixwaze li çar aliyan serwer be, ev bû sedem ku YNK ji hikûmetê vekişe. Di serdemek ku nakokiyên di navbera PDK û YNKê de hebin, pêkanîna yekîtiyeke neteweyî ya Kurd jî zehmet dibe. Ev nakokî dibe ku statuya Başûr hilweşîne.”
Serokê Yekîtiya Niştimaniya Kurdistan (YNK) Bafil Talabanî di 5ê Mijdarê de ragihand ku ew ji hikûmeta Kurdistanê vedikişin. Bafil Talabanî anî ziman ku PDK zextê dike, lewma hikûmet têk çûye û ji ber vê yekê biryara wan ew e ku ji hikûmetê vekişin. Ev biryar û rewşa metirsîdar li ser statuya Başûrê Kurdistanê jî xetereyeke mezin çêdike û yekîtiya neteweyî ku gelê Kurd bi salan e li bendê ye, asteng dike.
Rojnameger Berhem Letîf ku li Başûrê Kurdistanê bi salane rojnamegeriyê dike, li ser rabirdûya vê biryarê û encamên wê yên siberojê ji bo Ajansa Welat nirxand.
Berhem Letîf di destpêka axaftina xwe de anî ziman ku ev vekîşîna YNKê ne ji nişke ve bû. Berhem Letîf destnîşan kir ku ev zêdetirî du sal in nakokiya di navbera PDK û YNKê de a ji bo pêkanîna hikûmeta nû ya Başûrê Kurdistanê berdewam dikir. Berhem Letîf da zanîn ku ji hilbijartina parlamentoya Başûrê Kurdistanê ya di meha 10an a sala 2024an de heta niha PDK û YNK danûstandinan dikin lê negihiştin encamekê. Berhem Letîf wiha got: “Di dawiyê de PDKê tenê serê xwe civîna parlamentoya Başûr li dar xist. Hin parlamenterên ji YNKê, Tevgera Nifşê Nû, ji Tevgera Helwest bi bertîl û zext wan birin parlamentoyê û piraniya parlamentoyê çêkir û civîna parlamentoyê bê YNKê li dar xist. Vê yekê hêrseke pir mezin di nav YNKê de çêkir. YNK jî biryareke wisa da. Jixwe YNKê di sala 2022yan û 2023yan de jî nêzî salekî hikûmet boykot kiribû.”
‘Ji nişka ve rû neda’
Berhem Letîf bi lêv kir ku YNK bi bloka Mesûd Barzanî-Mesrûr Barzanî re li hev nake û ev vekişîn jî tê wateya ku êdî lihevkirina wan zehmet bûye. Berhem Letîf diyar kir ku nakokiyên li ser avakirina hikûmetê, civîna parlamentoyê û hwd. bûye sedema vê biryarê û wiha pê de çû: “Ev jî hîn destpêk e, danûstandin didomin û bi taybetî hêzên derve jî mudaxile kirine ku dixwazin wan li hev bînin. Lewma ev vekişîna wisa di vê demê de ji nişke ve rû neda.”
Bandora biryarê ya li ser statuya Başûr
Berhem Letîf bal kişand ser xetereya li ser statuya Başûrê Kurdistanê û da zanîn ku ev biryar li ser statuya Başûrê Kurdistanê bêguman bandor dike. Berhem Letîf bi bîr xist ku ji sala 1996an heta 2005an jî li Başûrê Kurdistanê du hikûmet, du parlamento hebûn û ev yek li axaftina xwe zêde kir: “Hikûmeta Silêmaniyê cuda, hikûmeta Hewlêrê cuda hebû. Vê carê wê dîsa ev tecrûbe dubare bibe, ji bo Başûr di eslê xwe de ev yek tecrûbeyeke nû nîn e. Bêguman li ser statuya Başûr bandor dike û bûye du parçe. Di pratîkê de ji sala 1996an heta niha ev du perçeyî heye. Lê belê wisa bi şiklekî fermî nehatiye gotin. Ji ber vê bêguman ev dabeşbûn lawaziya statuya Başûrê Kurdistanê bi xwe re tîne, bi taybetî jî li Iraqê. Berê li Başûrê Kurdistanê behsa serxwebûnê dihate kirin, behsa cudabûna ji Iraqê dihate kirin, lê niha Başûrê Kurdistanê di hundirê xwe de dabeş bûye, Başûrê Kurdistanê di hundirê xwe de bûye du perçeyên cuda. Bi vî şiklî Herêma Kurdistanê bi taybetî ji bo mafên xwe yên qanûnî û destûrî, aborî, ewlehî û enerjî nikare danûstandineke xurt bi navenda Iraqê yan jî bi Bexdayê re bike. Plan hene ku statuya Başûrê Kurdistanê were rakirin, dibe ku ev yek zemîneke zêdetir çêke ji bo ku Başûrê Kurdistanê hilweşînin.”
‘PDK astengiya herî mezin a li pêşiya yekitiyê ye’
Berhem Letîf pirsa “Heke du hêzên siyasî ser û binê wan ji hev cuda bin gelo wê yekîtiya neteweyî çawa bê avakirin” kir û ev yek anî ziman: “Kurd dibêjin her yek ji awazekî dixwîne, çawa dikarin yekîtiyê bi hev re çêbikin? Çêkirina yekîtiya neteweyî li Başûrê Kurdistanê tişta herî zehmet e. Bi taybetî jî ev du hêzên esasî PDK û YNK nakokiya wan gihîştiye astekî ku nikarin li ser meseleyên navxweyî li hev bikin, wê çawa ji bo tevahiya Kurdan bikaribin yekîtiyeke neteweyî ya berfireh çêbikin? Bi teybetî ez dikarim bêjim PDK astengiya mezin a li pêşiya yekîtiya neteweyî ye. PDK bi PKKê re pirsgirêkên wê hebû, bi YNKê re pirsgirêkên wê hene, bi Rojava re pirsgirêkên wê hene, bi PJAKê re pirsgirêkên wê hene, bi gelek hêzên Başûrê Kurdistanê re jî dîsa pirsgirêkên wê dewam dikin. Gelo bi vî şiklî yekîtiyeke neteweyî wê çawa were çêkirin? Bi PDKê re yekîtiya neteweyî gelek zehmet e. Ji ber ku ev hêz bi rastî jî ne li gorî daxwaz û hestên Kurdewarî tevdigere, ne li gor berjewendiyên gelê Kurd tevdigere, ne li gor berjewendiyên Kurdistanî tevdigere, ev hêz tam li gorî berjewendiyên xwe û malbatî tevdigere.”
‘Çima banga Ocalan pêk naynin?’
Berhem Letîf banga Rêberê Gelê Kurd Abdullah Ocalan a ji bo yekîtiya neteweyî ya demokratîk bi bîr xist û wiha dawî li axaftina xwe anî: “Ji bo yekîtiya neteweyî berê birêz Ocalan pêşniyaz kir û heta niha jî pêşniyaz dike bila Mesûd Barzanî bibe serokê Kongreya Neteweyî. Gelo çima vê yekê pêk naynin? Ji ber ku ne li gor berjewendiya wan e, ew dixwazin yekîtiyeke neteweyî li gorî xwe çêbikin, lê tişteke wisa nîn e. Li Rojava dixwaze ew serdest be, li Başûr dixwaze serdest be, li Bakur serdest be, li Rojhilat serdest be. Lewma ev meseleya vekişîna ji hikûmetê hebe jî nebe jî zehmet e li gel PDKê yekîtiyeke neteweyî bê çêkirin.”
