Enqere – Qanûna Çarçoveyî bi îmzaya Serokkomar Erdogan di Rojnameya Fermî de hat ragihandin. Ji bo sepandina qanûnê dê li benda rapora MGKê were sekinandin û piştî raporê qanûn dê têkeve meriyetê. Ji bo sepandina qanûnê dê amadekariyên avakirina desteyan were kirin. Qala avakirina 3 desteyan tê kirin û li gor pêdiviyan dê di bin van desteyan de komîsyon werin avakirin.
Qanûna Çarçoveyî ya “Xurtkirina hevgirtina neteweyî û yekparebûna civakî” ku ji 12 xalan pêk tê bi 467 dengan di Desteya Giştî ya Meclisê de hat erêkirin û bû qanûn. Qanûn duh bi şev saet 00:00an de bi îmzeya Serokkomar Tayîp Erdogan di Rojnameya Fermî de hat ragihandin. Ji bo sepandina qanûn dê li benda rapora teyîd û tespîtê ya Desteya Ewlehiya Netewî (MGK) be sekinandin û piştî rapora MGKê qanûn dê bikeve dewrê. Qanûna çarçoveyî ya li gor rapora Komîsyona Meclise ya ji bo pêvajoya Aştî û Civaka Demokratîk hatiyê amadekirin dê qanûneke demkî be û 6 mehan bê sepandin. Dirêjkirina dema qanûnê jî dê giredayî Serokkomariyê be. Piştî qanûna çarçoveyî dê vê carê li gor xala 7an a rapora komîsyona meclisê, gavên demokratîk û sererstkirinên qanûnê bên kirin.
Piştî qanûna çarçoveyî di Rojnameya Fermî de hat ragihandin çav li rê ye qanûn bikeve meriteyê. Ji niha û şûn ve ji bo sepandina qanûnê dê çi bibe, çi amadekarî bên kirin, çend deste bên avakirin û qanûn dê çawa were sepandin ji aliyê raya giştî ve jî tê meraqkirin.
Qanûn dê kengî bikeve meriyetê?
Qanûna çarçoveyî dê piştî rapora teyîd û tespîtê ya MGKê were sepandin. Ji bo sepandina qanûnê heta niha demek nehatiye diyarkirin. Lê di meha Cotmehê de bi serokiya Serokkomarê AKPî Erdogan MGKê bicive. Tê gotin ku di wê civînê de MGK dê rapora teyîd û tespîtê radestî Serokkomar Erdogan bike û piştî vê raporê di meha Cotmehê de qanûn dê têkeve dewrê. Ji aliyê çavkaniyên di nava pêvajoyê de ne jî ji bo pratîkirina qanûnê qala meha Cotmehê tê kirin. Heta meha Cotmehê ji bo sepandina qanûnê dê destê bên avakirin û di meha Cotmehê de jî piştî rapora teyîd û tespîtê qanûn dê têkeve dewrê.
Desteya yekêm hat avakirin
Ji bo sepandin ango pratîkirina qanûnê dê 3 destê bên avakirin. Ji van 2 deste beriya niha ji raya giştî re jî hatibûn parvekirin. Ji van desteyan yek dê Desteya Şopandinê ye ku di rêveberiya Cigirê Serokkomar Cevdet Yilmaz de ye. Ew destê dê bi 8 kesan pêk were. Cigirê Serokkomar Cevdet Yilmaz piştî qanûn di Rojnameya Fermî de hat ragihandin diyar kir ku wan desteyê ava kirine û wezaret û saziyên dewletê yên di desteyê de cih bigirin dest bi xebatên kirine. Di vê desteyê de Wezaretên Dadê, Karên Navxweyî, Karên Dervê û Parastinê jî cih digirin. Her wiha Sekreterê Giştî yê Serokkomar, Sekreterê Giştî yê MGKê û Serokê MÎTê Îbrahîm Kalin jî dê di vê desteyê de cih bigire. Her wiha Cevdet Yilmaz ragihand ku ew ê civîna xwe ya yekem di 24ê Tebaxê roja dûşemê li dar bixin û di vê civînê de dê li gor pêdiviyan komîsyonên bên avakirin.
Dê li meclisê desteya çavderiyê bê avakirin
Her wiha li Meclise jî Desteya Çavderiyê dê bi Serokiya Serokê Meclisê û beşdariya partiyên siyasî yên di parlamentoyê de ne bê avakirin û dê çavderiya sepandina qanûnê bikin û karibin pêşniyaran jî bikin. Her wiha Desteya Şopandinê ya di serokatiya Cigirê Serokkomar Cevdet Yilmaz de bê avakirin dê tekildarî xebatên sepandina qanûnê her tim Desteya Çavderiyê ya Meclise agahdar bike. Ew deste dê bi çend kesan bê avakirin hê ne diyar e. Lê qala 17 endaman tê kirin. Di bin banê vê desteyê de jî tê payîn hê dê komîsyon bên avakirin û saziyên civakî, rêxistinên sivîl û hewd. jî heke destê daxwaz bike dê bikarin di van komîsyonan de cih bigirin.
Tê payîn ku Rêberê Gelê Kurd dê di Desteya 3emîn de cih bigire
Her wiha desteyek jî dê ji aliyê Tevgera Azadiyê bê avakirin û li gor çavkaniyên pêbawer dê Rêberê Gelê Kurd Abdullah Ocalan jî wek Koordînatorê Aştî û Siyasî dê di vê desteyê de cih bigire. Ew deste jî dê bi desteyên dewletê re bi awayekî koordîneyî bixebitê. Her wiha tê payîn ji niha şûn ve dê şert û mercên Rêberê Gelê Kurd Abdullah Ocalan jî bên başkirin û dê karibe bi rojnameger û akademisyenan re hevdîtinê bike.
Dê Abdullah Ocalan re hevdîtin bê kirin
Heyeta DEM Partiyê ya Îmraliyê ya ku ji parlamenter Pervîn Buldan û Mîthat Sancar pêk tê, di nava hefteyê de bi Serokkomar Tayîp Erdogan re hevdîtin kirin û çav li rê ye ku di nava van rojan biçin Girava Îmraliyê û bi Rêberê Gelê Kurd Abdullah Ocalan re hevdîtinê bike. Naveroka van hevdîtinan jî dê têkildarî qanûna çarçoveyî be û dê ji niha û şûn vê çi were kirin û avakirina desteyên be.
