Şirnex – Parlamenterê DEM Partiyê Mehmet Zekî Îrmez derbarê pevçûnên di nava gel de got ku dema rêxistinbûyîna gel xurt be ev pirsgirêk kêm dibin lê dema dewlet rêxistinbûyîna xwe xurt dike zêde dibin.
Li bakurê Kurdistanê di salên dawî de ji ber şer û pevçûnên li ser erd, zozan û bazirganiyê di nava civakê de zêde bûne. Ev pirsgirêk bi taybetî di 2 salên dawî de gihiştine asta herî jor. Bêguman gelek sedemên van pirsgirêkan hene û sedema herî girîng û derdikeve pêş jî ranta sererd û binerdê ya axa Kurdistanê ye.
Parlamenterê DEM Partiyê yê Şirnexê Mehmet Zekî Îrmez ev pirsgirêkên di nava civakê de derdkevin pêş bi mêtîngeriya dewletê ve girê da û wiha got: “Ev pergal an go şer û pevçûnên di nava civakê de pêk tên, bingeha xwe ji mêtîngeriyê digire. Dewletên mêtînger ji bo civakê bikaribe li gorî xwe bi rê ve bibe, civakê parçe parçe dike û rizîbûnekî dixe nava civakê. Dewleta Tirk jî vê yekê li ser gelê Kurd ev sed sal in pêk tîne. Civaka Kurd ev sed sal in nekariya pergala xwe ava bike û ji ber vê yekê dewlet ji bo ku civakê li gorî mêtîngeriya xwe bi rê ve bibe serî li her cure rêyan dide.”
‘Dema rêxistinbûyîn hebe pirsgirêkên navxweyî kêm dibin’
Mehmet Zekî Îrmez da zanîn ku dema civak rêxistinbûyîna xwe xurt dike ev pirsgirêk kêm dibin û wiha dirêjî da axaftina xwe: “Dema ku civaka me ji bo rêvebirinê bi hêz bûye pirsgirêkên civakî li nav gelê Kurd kêm bûne. Dema dewletê kariye hêza xwe xurt bike wê demê pirsgirêkên civakî û pevçûnên nav civakê zêde bûne. Ev pergaleke û ji xwe ve dernakeve holê. Civaka Kurd tu demê zagonên dewletê ji bo xwe esas nagire. Ji ber ku gelek caran ji bo pirsgirêkên nava xwe çareser bike serî li ehlaq û çanda civakê daye. Dema gel serî li çareseriya bi ehlaqê civakê dide, dewley dixwaze vê yekê asteng bike. Ji ber ku dewlet naxwaze ev pirsgirêkên gel çareser bibin.”
‘Dewlet bi parçekirinê civakê dixe bin kontrola xwe’
Mehmet Zekî Îrmez pêkanînên dewletê yên 40 salên borî bi bîr xist û axaftina xwe wiha berdewam kir: “Beriya sed salan heya îro dewletê her tim xwestiye bi rêya hin kesên alîgirên xwe civakê têxe bin kontrola xwe. Her wiha bi vê yekê dixwaze tifaqa nava gel xerab bike. Dewletê di 40 salên dawî de bi rêya axa, şêx û cerdevanan jî ev pergal domandiye. Welatiyên ku pergala dewletê ya cerdevaniyê qebûl nekiriye berê xwe dan metropolan û kesên bûne cerdevan û ketine bin kontrola dewletê ji her alî ve herêmên lê mane desteser kirine. Ev li tevahiya Bakur îro pirsgirêkek mezin e.”
‘Rantxwir naxwazin gel bi tifaq be û pirsgirêkên xwe çareser bike’
Mehmet Zekî Îrmez aşkere kir ku kesên ranta dewlemendiya xwezaya Bakur dixwin naxwazin pirsgirêkên gel çareser bibin û ev yek anî ziman: “Helbet ev kesên ranta axa welat dixwin naxwazin tu kes vegere ser gundê xwe û dema daxwaz hebe jî dibin asteng. Ev astengî gelek caran dibe sedema şer û pevçûnên civakî. Dewlet bi zanebûn nakokiyên nava civakê dertêxe û naxwaze gel tifaqa xwe pêk bîne. Em îro di nava pêvajoyekî de ne û gelê me weke mijara esasî dixwaze ev pirsgirêk çareser bibe. Lê dewlet hewl dide nanokiyên nav gel kûr bibe û bi pêkanînên xwe dixwaze pevçûnên nava gel xurttir bibin. Dema gel bi xwe mijûl bibe nikare kar û xebatên xwe yên esasî çareser bike. Dewlet carna bi nêzîkatiyek şaşa dixwaze nîşam bide ku ew pirsgirêkan çareser dike lê dixwaze van pirsgirêkan li gor xwe û kesên nêzî xwe çareser bike. Hin derdorên ku nexwazin ev pêvajo bigehe encamekî jî hene û ev derdor ew in ku yên ranta herêmê dixwin.”
‘Pergal destûr nade vegera gundan û jiyana komûnal’
Mehmet Zekî Îrmez diyar kir ku beriya bi hezaran gund werin valekirin li gundan jiyanek hevgirtinê hebû û ev yek li axaftina xwe zêde kir: “Beriya ku li herêmê gund werin valekirin di navbera gundiyan de yekîtî û jiyanek hevpar hebû. Dema em guhdarî rûspiyên xwe dikin çîrokên jiyana komûn ji me re dibêjin. Devera ku dewlet lê tuneye jiyana em dixwazin hebû. Tişta ku Rêberê Gelê Kurd Abdullah Ocalan jî dixwaze jî ev. Dixwaze gelê Kurd vegere ser axa xwe û bi vê yekê vegera jiyana xwe ya komûnal. Lê pergal bi xwe naxwaze ev yek pêk were. Tişta ku em rast e rast li ser rawestin azadiya tevahiya gelê Kurd e. Dewlet û kesên dewletê li derdora xwe kom kirine dixwaze civakê ji rojeva bingehîn dûr bêxe.”
Mehmet Zekî Îrmez herî dawî anî ziman ku di vê sedsalê de gelê Kurd serbikeve divê tifaqa xwe xurt bike û wiha dawî li axaftina xwe anî: “Niha li Rojhilata Navîn tevilheviyek mezin heye, gelê me di dil û mejiyê xwe de bûye yek. Em dixwazin gelê me vê tifaqê xurttir bike. Encax bi vê yekê em dikarin di vê sedsalê de azadiya xwe mîsagor bikin.”
