Di rojên dawî de li bajarên Bakurê Kurdistanê baran bênavber bariya û ava çeman hem boş kir û hem jî zelal. Bi hatina biharê re çiya û newal kirasek kesk li xwe kirin.
Îsal ji salên berê zêdetir berf û baran barîn. Bi barîna berf û barana zêde çemên li welat bi ava zelal û boş diherikin. Herwiha çiya û newalên ji xewa zivistanê şiyar dibin, kirasê kesk ê bi kulîlkên rengorengo xemilandî, li xwe dike.
Ji ber baranan çemê Bedlîsê bi aveke zêde û zelal diherike. Welatiyên ji ber pakbûn û geşbûna ava, hewl didin şahidiya şiyarbûna biharê ya xwezayê bikin.
Ava li çem û kaniyan zêde bûye bendên avê jî tije kirin. Ava ji bo jîngehê jiyanê ava dike xwezayê jî xweşik dike. Çemên boş diherikin Benda Avê ya Ilisu ya li ser Çemê Botanê jî tije kir. Welatiyên ku her demsalê berê xwe didin “Kevirê Biqûl” bi hatina biharê re bi hejmareke zêdetir şahidiya xwezaya bêhempa dikin.
