Welatîyanê Wanî dîyar kerd ke Wan erdlerzêko newe rê amade nîyo û vat: “Rîyê bêxemîya mutehîtan ra, bêliyaqetîya şaredarîya girdî û rîyê polîtîkayanê rantî ra, şaristan erdlerzî rê amade nîyo. Şar qederea xo reyde rî bi rî mendo.”
Wan de nê rojanê peyênan de erdlerzêk qewimîya. Erdlerz girsîya 5.2î de qewimîya û xeylê qezayan de zî erd lerzîya. Reyna rîyê xeter ê şaristanî û vîrardişê erdlerzê 2011î ard vîrê şarî. Erdlerzo ke bîyo sebebê ters û xofêko pîl, reyna munaqeşeyê “qelsbîyayîşê awanîyan” û “amadekarîtê şaristanî” ardê rojev. Wan de yeno vînayene ke bêkontrolîya warê awanîsazîyî de û rayberê qeyûman her ke şono zafêr beno. Encamê menfeatanê mutehît, awanîsaz û qeyûman de awanîyanê şaristanî kontrolêkê zanistî nêyeno kerdene, awanî hîmanê qels ser o yenê awankerdene. Welatîyan derheqê erdlerzêko pîlêr ê muhtemel de ajansê ma rê qisey kerd û fikrê xo vatê.
‘Komelê sey muşterî vînenê’
Welatî Robîn Degîrmencî ard vîrî ke erdlerzê ke demanê verênan de qewimîyayê, bêxemîya mutehîtan bi û vat: “Panc serrî verê nê wextan de qezaya Şaxê Wanî de erdlerz bîbi, 2011î de zî mîyanê Wanî de bî û nêzdî de zî Mereş de bi. Hetê ewleyî ra qet amadekarîyêk çin a. Reyna hetê viraştişê banan ra zî problemêk est o, çunke kontrol û lîyaqat çîn o. 360 hezar mutehîtî est ê labelê nasnameyê înan ê viraştişî çin o. Komelî sey muşterî vînenê, winî nêzdî benê. Şaredarî kontrol kena la ne bi lîyaqat ne zî bi şeklêkê zanistî. Tayê zî bêxem nêzdî benê.”
Robîn Degîrmencî îfade kerd ke erdlerz beno sebebê koçberîye û wina vat: “Bi taybetî na cografya de zaf koçberîye bîye. Viraştişê banan û projeyê şaristanî bi şeklêko zanistî nêameyê viraştiş. O semed ra vera erdlerzî qet amadekarîyêk çin a. Şar qederê xo reyde rî bi rî mendo.”
‘Temelî rind nêvirazîyayê’
Hemwelatî Hayat Başak vat ke awanîyê ke est ê bawerî nêdanê û va: “Temelê nê awanî rind nêviraştê, heme kehen ê. Xebatkarê awanîyan xo tîya de musnayê, hostayê karê xo nîyê, ne zî saxlem viraştê.”
‘Garantîya bananê neweyan çin a’
Hemwelatîyo bi nameyê Zayîp Ozturk zî îfade kerd ke mîyanê şaredarî û mîmaran de û viraştişê awanîyan de nakokî est a û wina qisey kerd: “Erdlerz de zemîn zaf muhîm o. Nika Wan de çîyêko huqûqî nêbeno. Mabênê mîmar û şaredarîye de peymanêk nêameya viraştiş. Ma teber ra ewnîyenê ke ban sey banî aseno, labelê zerrê ci qulik o. Ganê merdiman kenê mîyanê banêkê yew ode yan zî di odayan. Gelo na rewşe çend weş a? A îdeolojî, felsefe û cuya merdiman 20 metrekare de senî aver şono? No problem seba her kesî zaf muhîm o.”
‘Awanîyê bêbawerî berpirsîyarîya şaredarîya girdî de yê’
Hemwelatî Selahattîn Taş dîyar kerd ke viraştişê avahîyanê bêbawerî û bêruhsatî binfirra şaredarîya mezin de yo û na yeke anî ziwan: “Awanîyê bingeyêko baş nêvirazîyayê, qeyûm tayînê şaredarîye kerdê, şaredarîyê ma zî nêşenê çîyêk bikerê. Şaredarî bi serran o destê qeyûmî de ya, berpirsîyarê nê şaristanî ê yê. Ganî dewlete na yewe ser de vindera.”
‘Qeyûm rant û talan o’
Hemwelatî Mehmet Bîlîcî zî îmarê Wanî ra şikdar o û wina vat: “Bi serran o îmar destê qeyûmî de yo. Qet planê îmarî yê qeyûmî çîn ê. Seba rant û rişwetî, seba îmarî akenê. Mesela, awanîyê ke ez tede manena, wextê viraştişî de seke binê ci de otopark amebi mojnayene. Labelê Bekîr Kaya ruhsat nêda, des serrî bêruhsat mend. Wexto ke şaredarî kewte destê qeyûmî, bi rişwet ruhsat girewtî. Nika otopark mojnenê labelê otopark zî çîn o. Qatêko zêde zî viraşto. Bi xo zî qeyûm rant û talan o.”
