Kesê ke Hereketê Şêx Seîdî de ca girewtê, 29ê hezîrana 1925î de Meydanê Berê Koyî yê Amedî de ameyî dardekerdene. Tornê Şêx Evdirrehîmî ke birayê Şêx Seîdî yo, Abdulsamet Bilgînî derheqê babete de qisey kerd û dîyar kerd ke cayê mezela Şêx Seîdî û embazanê ci hema zî dîyar nîyo û vat: “Ma heta nika çend reyan muracat kerd, labelê ma hema zî encam nêgirewto. Ganî dewlete cayê mezelan vaja.”
Şêx Seîd û 46 embazê ci yê ke 29ê hezîrana 1925î de Meydanê Berê Koyî yê Amedî de ameyî dardekerdene, serrgêra dardekerdişê xo ya 101. de ameyî vîrardene. Dardekerdişê Şêx Seîdî û embazanê ey ser o, tornê Şêx Evdirrehîmî ke birayê Şêx Seîdî yo Abdulsamet Bîlgînî ajansê ma rê qisey kerd. Abdulsamet Bîlgînî bal ant serê na raştîye ke rixmê heme muracat û têkoşînê huqûqî zî cayê mezela Şêx Seîdî û embazanê ci hema zî dîyar nîyo. Keyeyî eşkera kerd ke ganî dewlete cayê mezelan eşkera bikera.
‘Hereketê Şêx Seîdî seba şarê kurdî bi’
Abdulsamet Bilginî qiseykerdişê xo de derheqê babeta destpêkerdişê hereketî de qisey kerd û dîyar kerd ke hereket 13ê sîbate 1925î de Pîran de dest pêkerd û wina vat: “Şêx Seîd û embazanê ey wexto ke dest bi têkoşînî kerd, hereketêko mîlî bi. Ewro her kes goreyê xo munaqeşa keno. Beşêkê îslamî vanî hereketêko îslamî yo, sosyalîstî fikrêko cîya de yê. La amanco bingeyin ê Hereketê Şêx Seîdî seba şarê kurdî bi. 13ê sîbata 1925î de wexto ke ameyî Pîran, Pîran de hereket keyeyê kalikê mi Şêx Evdirrehîmî de dest pêkerd. Wextêko kilm de heşt-des bajaranê Kurdistanî de tesîrêko pîl viraşt. La dima ra bi îxanetê tayê kurdan, Şêx Seîd Efendî û embazê ey ameyî girewtene. 29ê hezîrane de zî, meydanê Amedî de ameyî dardekerdene.”
‘Dewaya kurdan hema zî dewam kena’
Abdulsamet Bîlgînî vat ke na dewa serra 1925î ra heta ewro 101 serrî yo dewam kena û wina domna: “Wextêko derg o ke na dewa dewam kena. Nika zî prosesêko aştî dest pêkerdo. Ma wazenî seba şarê kurdî proses rind dewam bikero. Nika 24 serrî yo AKP tena bi sereyê xo, îslamîyetî ser o xo muhafaza kerd. Ma seba mezela Şêx Seîd Efendî û embazanê ey çend reyî muracat kerd la hema zî encamêk nêame girewtene. Hema zî ma nêzanê cayê mezelanê înan ça de yo. No senî îslamîyet o?”
‘Mabênê Hereketî de her tewir merdimî est bî’
Abdulsamet Bilgînî dîyar kerd ke dewaya Şêx Seîdî û embazanê ey dewayêka yew kesî nîya, dewayê pêro şarê kurdî ya û vat: “Wextê ey de zî mabênê hereketî de her tewir merdimî est bî. Axayî, zengînî, entellektuelî pêro est bî. Hereketê Şêx Seîd Efendî heq, huqûq û edalet ser o bi. O wext felsefe û îdeolojîyê ey de sinif û mezhep cîyakerî çin bi.”
‘Ganî dewlete cayê mezelan zî vaja’
Abdulsamet Bilginî peynîya qiseykerdişê xo de derheqê babeta dewaya mezelan ser o wina vat: “Ma seba Şêx Seîd û embazanê ey dewaya huqûqî heta peynî rayra benê. Nika dewa dewam kena, Anqara de ya. Ma wazenî cayê mezelanê înan ma ra vajî. Wezaretê Karanê Zereyî vat, ‘ma cayê mezelan nêzanê’, wexto ke înan îdam kerdî weqfan ser o defin kerdî. La reyna zî arşîvê dewlete de nuqtayê dîyarî est ê. Labelê nê çend serran de ma têkoşîn danî la ma hema zî encam nêgirewto. Ma heta ke encam bigîrî, ma têkoşînê xo her tim bidomnî. Dewlete zî seba ke prosesêko winasîn dayo destpêkerdene, ganî cayê mezelan zî vaja.”
