Bînçoya karesata lêhiyê ya li Nepalê giran dibe. Hat zanîn ku heya niha hezar û 355 mirî hatin diyarkirin. Tê gotin ku 4 hezar û 996 kes jî winda ne.
Li herêma sînorî ya navbera Nepal û Tîbetê (Çîn), piştî karesata mezin a lêhiyê ya di 26ê Tebaxê de ji ber qetîna qeşayê mezin a ji Çiyayên Hîmalayayan pêk hat, bîlanço her ku diçe girantir dibe. Li gora daxuyaniyên herî dawî, hejmara qurbaniyan li Nepalê gihîştiye hezar û 355 kesî û zêdetirî 4 hezar û 996 kes jî hîna winda ne. Tîmên rizgarkirinê yên navxweyî û navneteweyî di bin şert û mercên giran de xebatên xwe didomînin.
Her ku diçe hejmara miriyan zêde dibe
Rayedarên Rêveberiya Kêmkirina Rîska Afatê ya Nepalê (NDRRMA) ragihandin ku heta niha cenazeyên 1.355 kesan hatine dîtin. Ji ber ku hejmareke pir mezin a karkerên santralên hîdroelektrîkê di bin herî û kortalên tunelan de mane, tirs heye ku hejmara miriyan hîn zêdetir bibe. Di heman demê de, li aliyê Tîbetê yê Çînê jî zêdetirî 43 kesan jiyana xwe ji dest dane û nêzî 500 kes winda ne. Ji ber pirbûna cenazeyan û nebûna derfetan, li hinek herêman rayedar neçar mane ku cenazeyan bi komî defin bikin, ku ev yek di nav gel de bûye sedema bertekan.
Jiyana 65 hezar kesî bandor bû
Lêhiyê bandoreke rasterast û giran li jiyana zêdetirî 65 hezar kesan ku 22 hezarê wan zarok in kiriye. Sîstema binesaziyê ya herêmê bi temamî hilweşiyaye. Zêdetirî 55 kîlometre rê û 19 pir bi temamî rûxane, bi dehan gund ji cîhanê qut bûne. Welatî ji bo derbaskirina çeman pergalên xetên hesinî (zip line) bi kar tînin. Li gorî raporên UNICEF, nêzîkî 35 hezar kes hewcedarê stargehên demkî ne û metirsiya nexweşiyên ji ber ava qirêj heye. Lêhiyê zirar daye 12 santralên hîdroelektrîkê û ev bûye sedem ku ji sedî 10 kapasîteya hilberîna elektrîkê ya welat parçe bibe.
Xebatên rizgarkirinê û astengiya heriyê
Tîmên Artêşa Nepalê bi piştgiriya pisporên ji Bakurê Koreyê, Hîndîstan, Çîn û DYAyê di nava heriyeke pir stûr de xebatên lêgerînê dimeşînin. Ji ber ku heriya li herêmê mîna “gola heriyê ya kûr” tevdigere, makineyên giran û kepçe bi zehmetî pêşve diçin.
Tevî hemû astengiyan jî, car caran “mûcîze” rû didin. Di roja 10an a karesatê de, li tîmên rizgarkirinê nava tunela santrala hîdroelektrîkê û jineke 60 salî ya Çînî jî ji qata jorê ya avahiyeke rûxandî bi saxî hatin rizgarkirin. Tîmên tendurustiyê û Heyva Sor a Nepalê (NRCS) hewl didin derman û alîkariyên mirovî bigihînin herêmên asê mayî.
