Serokê Lijneya Rêveberiyê ya DTSOyê Mehmet Kaya bal kişand ser guftûgoyên mûçeyê kêmtirîn ê herêmî û wiha got: “Kêmkirina mûçeyan a li bajarên mîna Amedê çareserî nîn e. Ev yek dê bibe sedema koçkirina hêza kar a baş û pêleke nû ya koçberiyê ya ber bi bajarên mezin ve bide destpêkirin.”
Serokê Lijneya Rêveberiyê ya Odeya Senayî û Bazirganiyê ya Amedê (DTSO) Mehmet Kaya derbarê guftûgoyên ji bo pêkanîna mûçeyê kêmtirîn ê herêmî de daxuyaniyeke nivîskî da û hişyarî da ku ev pêkanîn ne tenê aboriyê pîvanên civakî jî xirab dike.
Mehmet Kaya diyar kir ku nirxandina vê mijarê tenê li ser maliyetên karsazan şaş e û mûçeyê kêmtirîn di heman demê de amûreke bingehîn a polîtîkaya civakî ye ku asta jiyana milyonan kedkaran diyar dike.
‘Mûçeyê kêmtirîn xizaniyê kêm nake dahatê kûr dike’
Mehmet Kaya destnîşan kir ku sepandina mûçeyê kêmtirîn di herêmên kêm-pêşketî de xizaniyê kêm nake, berovajiyê cudahiya dahatê kûr dike û wiha axivî: “Nîşandana lêçûnên kêm ên jiyanê mîna hincet û diyarkirina mûçeyê kêm a li van herêman, nîzam û edaleta dahatê xirab dike. Dê ferqa di navbera bajarên mezin û herêmên kêm-pêşketî de hîn zêdetir bibe. Hêza pêşbaziya bajarekî bi mûçeyê kêm nayê mîsogerkirin; bi binesaziya xurt, mirovên perwerdekirî, derfetên lojîstîkî, ewlehiya hiqûqî û gihîştina fînansekirinê pêkan e.”
‘Hêza kar a baş dê ber bi bajarên mezin ve koç bike’
Mehmet Kaya diyar kir ku li bajarên mîna Amedê ku nifşê ciwan zêde ye lê veberhênanên senayiyê kêm in, ev pêkanîn dê zirareke mezin bide qada îstihdamê û wiha berdewam kir: “Dema ku mûçeyên kêm li vir werin sepandin, hêza kar a baş dê ber bi bajarên mezin ve koç bike. Ev rewş ne tenê ji bo xebatkaran, ji bo veberhêneran jî xetere ye. Karsaz dê ji bo dîtina hêza kar a baş zehmetiyê bikşînin. Di paşerojê de jî li Tirkiyeyê û gelek welatên cîhanê mînakên wiha hatin ceribandin lê ev model bûn sedema neheqî, îstîhdama derveyî qeydan û aloziyên mezin.”
‘Ji bo çareseriyê divê lêçûnên hilberînê werin kêmkirin’
Mehmet Kaya bal kişand ser astengiyên bingehîn ên li ber hilberînê û destnîşan kir ku sedema sereke ya barê karsazan ne mûçeyê kêmtirîn e. Mehmet Kaya ji bo çareseriyê ev bang kir: “Astengiyên sereke yên li ber hilberînê lêçûnên bilind ên fînanse û enerjiyê, barê bacê û nediyarî ne. Heke em dixwazin piştgiriyê bidin hilberînê, divê em van baran sivik bikin. Pêşeroja nifşê ciwan ê Amedê ne bi polîtîkayên mûçeyên kêm, divê bi hilberîna baş, teknolojî, Ar-Ge û îstihdama baş bê avakirin. Pêdiviya Tirkiye ne bi modelên ku mûçeyan li herêman dabeş dikin e; pêdivî bi reformên bingehîn heye ku lêçûnên hilberînê kêm dikin û pêşketina herêmî lezdtir dikin.”
