Zanyarê siyasî Abbas Walî ku di Konferansa Veguherîna Demokratîk a Komarê di Sedsala Duyemîn de bi lêv kir ku pêvajo ne li ser lingan lê hewan dimîne û wiha got: “Hê jî dewlet di çarçoveya polîtîkayên ewlehiyê de pirsgirêkê dinêre. Divê di destûra bingehîn de guherînên bingehîn pêk werin. Ew nebe pêvajo pêş ve naçe.”
Rûniştina 3yan a Konferansa Veguherîna Demokratîk a Komarê di Sedsala Duyemîn de, mijara ‘Mijara Kurd: Sedsala nû ya mijara sedsalî’ hat gotûbêjkirin.
Dogu Ergîl di rûniştinê de moderatorî kir û qala mijarên dê bê gotûbêjkirin kir. Di destpêke de zanyarê siyasî Alî Bayramoglu axivî û li ser mijara ‘Kêşeya Kurd, dewra nû, hevsengiya nû’ rawestiya. Alî Bayramoglu anî ziman ku li her derê şer û pevçûn xurtir dibe û wiha axivî: “Kurd tevî di nav zext û şer pevçûnan de jî hebûna xwe parastin. Di nav van şer û pevçûnan de pêvajoya aştiyê û pêşeroja Kurdan dê çawa bibe yek jî mijareke girîng e. Pêşeroja Kurdan dikare li tevahî welatên dijîn bibin îradeya siyasî û ji wan welatan bi hev re bijîn. Kurd ji bo demên pêş hem ji bo xwe û hem jî ji bo herêmê avakar in.”
‘Nêrîna dewletê ya ewlehiyê neguheriye’
Zanyarê siyasî prof. Dr. Abbas Walî jî li ser mijara ‘Kêşeya Kurd, ewlehiya dewletê û pêvajoya demokratîkbûyîna siyasî’ axivî û bal kişand ser pêvajoya Aştî û Civaka Demokratîk û ev tişt anî ziman :”Mixabin ez weke we ne bi hêvî me ji bo pêşeroja pirsgirêka Kurd. Pêvajoya çareseriyê li gorî min ne li ser lingên xwe lê li ser hewan disekinê. Divê pêvajo li ser bingeheke xurt û li ser lingên xwe bisekine. Dewlet bi çavê ewlehiyê pirsgirêke dinêre. Hê jî ew nêrîna ewlehiyê neguheriye. Ew nêrînên ewlehiyê ji ber wê jî destê Rêberê Kurd û aliyên Kurd xurt nake û li pêşiya demokratîkbûyîna Tirkiyeyê û aliyê Kurd weke astengî disekine. Rêberê Kurd dema çek ji holê rakir ez acep nemam. Di salên 1998an de ez bi birêz Ocalan re rûniştim û ew mijar me bi seatan nîqaş kir. Wê demê jî birêz Ocalan digot pevçûn li pêş çareseriyê asteng e.”
Welatiyên eywanê dema navê Rêberê Gelê Kurd Abdullah Ocalan derbas bûn rabûn ser pêyan û bi yek dengî dirûşmeyên ‘Bijî Serok Apo’ û ‘Bê Serok jiyan nabe’ berz kirin.
Di berdewama axaftina xwe de Abbas Walî destnîşan kir ku divê pêvajo teqez bi civakî bibe û wiha got: “Divê mekanîzmayên entegrasyonê bi awayekî xurt bê meşandin. Di destûra bingehîn de guherînên bingehîn pêk werin. Ew nebe pêvajo pêş ve naçe.”
Civaknas Fevza Ekînerdem jî li ser mijara ‘Gotibêjen nû ya kêşeya Kurd: Çîroka jiyana hevpar çawa ava dibe?’ axivî û geşedanên piştî pêvajoya çareseriyê ya salên 2013 û 2015an bi bîr xist û wiha got: “Dibe em li ser avakirina komereke nû ya demokratîk rawestin. Ji bo wê jî ji bo berdana girtiyên siyasî têbikoşin.”
Civaknas û nivîskar Mesut Yegen ku li ser mijara, ‘Ji bo çareseriyek heqîqî: Komara her kesî, ji her kesî re demokrasî’ rawestiya diyar kir ku komar ji ber ku bi rastiya hiqûq û siyaseta erdnîgariyê ve ne di nava hevsengiyê de bûye pirsgirêka Kurd derketiyê holê û wiha pê dê çû: “Ji bo em di vê rewşê de derbikevin divê em dev jî yek netewiyê derbikevin. ji bo wê jî pêdivî bi penaseya neteweke nû heye. Her wiha em dev jî tirsa destkeftiyên Kurdên Başûr û Rojava jî berdin. Em bi Kurdan re dikarin xurt bibin.”
Rûniştin dê bi beşa forumê bidome.
